THUIS BLIJVEN WONEN: GEZELLIGHEID OF NOODZAAK?

door

In internationale media leest men er steeds vaker over: het fenomeen van de volwassene die halverwege de veertig, nog steeds bij zijn of haar ouders woont. In rijkere landen wordt dit breed uitgemeten als een opvallende maatschappelijke trend of een manier om samen de kosten te delen. Maar waar het in het buitenland vaak een herontdekking van het gezinsleven wordt genoemd, is de realiteit in Suriname heel anders: thuis blijven wonen is voor veel dertigers en veertigers geen vrijwillige keuze, maar economische noodzaak.
In de Surinaamse cultuur is het van oudsher niet vreemd dat meerdere generaties onder één dak wonen. Grootouders, ouders en volwassen kinderen delen lief en leed, zorgen voor elkaar en vangen samen de stijgende kosten van het dagelijks leven op. Dat brengt veel warmte, gezelligheid en sociale ondersteuning met zich mee, maar er zit wel een keerzijde aan deze medaille. Er is namelijk een wezenlijk verschil tussen kiezen voor het gezinsleven uit verbondenheid of gedwongen worden om bij je ouders te blijven wonen, omdat de deur naar een eigen, zelfstandig leven, stevig op slot zit.
Voor een jonge Surinamer die een opleiding heeft afgerond en wil bouwen aan een eigen toekomst, is de woningmarkt veranderd in een onneembare vesting. Met een geschatte woningnood die oploopt tot zo’n dertigduizend huishoudens met jonge kinderen, is de druk op de woningmarkt gigantisch. Wie vandaag de dag begint met werken, merkt in de meeste gevallen, dat het startsalaris bij lange na niet toereikend is om de hoge kosten van levensonderhoud te dekken. Een regulier inkomen reikt vaak niet verder dan de basisbehoeften, laat staan dat er ruimte is om zelfstandig te huren of te bouwen. Ondertussen worden de huurprijzen op de particuliere markt regelmatig gekoppeld aan vreemde valuta of aangepast aan de vrije marktkoers, waardoor een eenvoudige woning al snel een heel maandsalaris opslokt. Een eigen kavel of woning kopen is voor een alleenstaande starter of een jong gezin daardoor vrijwel onhaalbaar geworden.
Wat deze situatie in Suriname extra schrijnend maakt, is de aanhoudende hyperinflatie en de constante wisselkoersonzekerheid. Sparen voor een borgsom, een aanbetaling of het inrichten van een huis, voelt als dweilen met de kraan open. Wat een jongere deze maand aan de kant zet, is de maand erop door geldontwaarding alweer een stuk minder waard. Deze permanente economische onzekerheid maakt het voor jongeren onmogelijk, realistisch te plannen voor de toekomst.
Daar komt bij dat de Surinaamse starter er vrijwel alleen voor staat, omdat overheidsprogramma’s die ondersteuning kunnen bieden, niet toereikend zijn. Er is een nijpend tekort aan effectieve volkshuisvesting en betaalbare sociale woningbouw. Daarnaast kent ons systeem nauwelijks financiële stimulansen zoals een werkende startersgarantie of hypotheekrenteaftrek die de drempel naar een eerste woning kunnen verlagen. Wie noodgedwongen verder buiten Paramaribo wil gaan wonen om de kosten te drukken, loopt bovendien vast op het ontbreken van betrouwbaar en betaalbaar openbaar vervoer, waardoor een eigen auto of duur privévervoer, weer een verplichte uitgave wordt. Ook het stichten van een gezin wordt bemoeilijkt door het ontbreken van een kinderopvangtoelage, waardoor alle zorgkosten volledig op de schouders van de jonge ouders terechtkomen.
Wanneer een generatie van ambitieuze, opgeleide jongeren merkt dat ze ondanks hard werken en studeren geen eigen bestaan kan opbouwen, slaat de wanhoop toe. Als zelfstandig wonen en een huis bouwen in eigen land een onhaalbare droom worden, kijken velen over de grens. Dit voedt de welbekende brain drain: onze best opgeleide jongeren, waaronder leraren, verpleegkundigen en technici, pakken hun koffers en vertrekken naar het buitenland. Niet omdat ze Suriname niet liefhebben, maar omdat ze snakken naar perspectief, stabiliteit en de mogelijkheid om op eigen benen te staan.
Dat volwassen kinderen langer thuis blijven wonen, kan het gezin hechter maken en de druk op de maandelijkse lasten verlichten. Maar we mogen onze ogen niet sluiten voor de achterliggende oorzaak. Het mag geen symptoom blijven van een economie waarin een hele generatie buitenspel staat. Als we willen dat onze jongeren hun talenten inzetten voor de opbouw van ons land, zal er gericht beleid moeten komen voor betaalbare huisvesting, reële salarissen en ondersteunende basisvoorzieningen. Pas als we onze starters weer perspectief bieden op een eigen plek, geven we ze de kans om hier een duurzame toekomst op te bouwen.
The post THUIS BLIJVEN WONEN: GEZELLIGHEID OF NOODZAAK? ..