MOETEN EX-MINISTERS SNELLER VERVOLGD WORDEN?

door

In Suriname lijkt het een steeds terugkerend fenomeen. Er ontstaan beschuldigingen van wanbeleid, onregelmatigheden of mogelijk misbruik van staatsmiddelen. Er wordt onderzoek aangekondigd, documenten worden opgevraagd en politieke partijen, vliegen elkaar in de haren. De samenleving kijkt toe en verwacht antwoorden. Maar maanden later, soms zelfs jaren later, is er vaak nog steeds geen duidelijkheid. Dat roept een belangrijke vraag op: moeten ex-ministers sneller worden vervolgd, wanneer er aanwijzingen zijn van mogelijk strafbaar handelen?
Laat één ding duidelijk zijn, niemand mag worden veroordeeld zonder bewijs. Ook een voormalig minister heeft recht op een eerlijk proces en het vermoeden van onschuld. Maar tussen iemand veroordelen en jarenlang wachten op duidelijkheid, zit een groot verschil. Juist die traagheid zorgt ervoor, dat het vertrouwen van burgers in de rechtsstaat, steeds verder afbrokkelt.
Wanneer een gewone burger wordt verdacht van een strafbaar feit, verwacht de samenleving dat het onderzoek, voortvarend wordt uitgevoerd. En dat gaat in de meeste gevallen ook heel snel. Waarom is dat anders, wanneer het gaat om personen die politieke macht hebben gehad? Of dat nu daadwerkelijk zo is, of slechts zo wordt ervaren, het resultaat is hetzelfde: mensen krijgen het gevoel dat er twee maten en twee gewichten bestaan. Is er sprake van klassenjustitie? Velen menen van wel.
Het probleem is niet alleen juridisch, maar ook politiek. Elke keer wanneer een onderzoek naar een ex-minister lang blijft slepen, ontstaat ruimte voor speculatie. Voorstanders spreken van een politieke vervolging. Tegenstanders spreken van bescherming vanuit het systeem. De waarheid raakt daardoor steeds verder op de achtergrond. Wat overblijft, is verdeeldheid en wantrouwen.
Daarnaast heeft traagheid nog een ander nadeel. Hoe langer onderzoeken duren, hoe moeilijker het wordt bewijs te verzamelen, documenten terug te vinden en betrokkenen te horen. Een rechtssysteem dat jaren nodig heeft om tot een conclusie te komen, loopt het risico dat belangrijke zaken uiteindelijk verzanden, zonder duidelijke uitkomst. Dat is niet in het belang van de verdachte, maar ook niet in het belang van de samenleving.
Tegelijkertijd moet worden gewaakt voor een andere valkuil: politieke afrekeningen. Het mag nooit de bedoeling zijn, dat elke nieuwe regering haar voorgangers automatisch voor de rechter probeert te krijgen. Dan verandert justitie in een politiek wapen en dat is minstens zo schadelijk voor de democratie.
De oplossing ligt daarom niet in snellere veroordelingen, maar in snellere en onafhankelijke onderzoeken. Wanneer er serieuze aanwijzingen zijn van mogelijk strafbaar handelen, moet er snel duidelijkheid komen. Is er bewijs, dan moet de zaak worden voorgelegd aan de rechter. Is er geen bewijs, dan moet dat eveneens, ondubbelzinnig worden vastgesteld.
Politieke functies brengen grote verantwoordelijkheden met zich mee. Wie het vertrouwen krijgt om publieke middelen te beheren, moet ook bereid zijn verantwoording af te leggen. Dat geldt tijdens het ambt, maar zeker ook daarna. Een gezonde democratie wordt niet gekenmerkt door het aantal vervolgingen van ex-ministers. Zij wordt gekenmerkt door een rechtssysteem dat onafhankelijk, geloofwaardig en snel genoeg is om de waarheid boven tafel te krijgen. En juist daar ligt voor Suriname nog steeds een belangrijke uitdaging.
The post MOETEN EX-MINISTERS SNELLER VERVOLGD WORDEN? ..