Midterms Verenigde Staten: Suriname heeft baat bij goed resultaat voor Donald Trump

door

De Amerikanen gaan dinsdag naar de stembus om een nieuw congres te kiezen. Dat is zeer belangrijk voor de zittende president Donald Trump, wiens Republikeinse Partij – naar verwachting – een forse nederlaag staat te wachten. Dat is op zich geen verrassing, want dat overkomt vrijwel iedere president bij de zogeheten midterms. De grote vraag is of hij ook de meerderheid in de Senaat kwijtraakt, waardoor een deel van zijn macht de resterende twee jaar van zijn presidentschap drastisch zal worden ingeperkt. Echter, dat zou geen goed nieuws zijn voor Suriname, dat als beginnend olieland juist garen spint bij Trumps – op zijn zachtst gezegd – weerbarstige beleid.

Tekst Armand Snijders

Beeld Associated Press

Een groot deel van de wereld houdt al weken gespannen de adem in: krijgen Trump en de Republikeinen dinsdag een pak slaag en zo ja, hoe groot zal de schade zijn. Er staat veel op het spel in het congres, dat uit twee kamers bestaat: voor het Huis van Afgevaardigden worden alle 435 zetels opnieuw verkozen. De Republikeinen hebben daar nu nog een kleine meerderheid, maar zullen die naar alle waarschijnlijkheid verliezen. Als de Democraten daar inderdaad de macht grijpen, kunnen zij wetgeving van de president blokkeren en diepgaande parlementaire onderzoeken starten.

“Het is van belang dat de Surinaamse economie hoe dan ook bestand is tegen de onstuimige politieke golven die vanuit het noorden zullen binnenrollen”

In de Senaat staan slechts 35 van de honderd zetels op het spel. Maar is qua ‘gewicht’ belangrijker dan het Huis; ze kunnen besluiten daarvan tegenhouden en zijn bovendien cruciaal voor de goedkeuring van federale rechters en ministers. Ook in de Senaat hebben de Republikeinen nu nog de meerderheid en het gaat er dinsdag om spannen of dat zo blijft.

Als de Senaat ook in handen van de Democraten komt, zullen de laatste twee jaar van het presidentschap van Trump voor hem stukken minder prettig verlopen dan het tot nu toe is gegaan. Er wordt zelfs al gespeculeerd over een mogelijke afzettingsprocedure van de president, een zogeheten impeachment. Maar zover is het nog lang niet, hoe graag een groot deel van de wereld dat wel zou toejuichen.

Afstraffing van jewelste

Dat de Republikeinen het lastig zullen hebben, is grotendeels te wijten aan het eigenzinnige, onvoorspelbare en warrige beleid van Trump waarmee hij de wereld letterlijk op zijn kop heeft gezet. Hoewel het bij deze verkiezingen vooral om de belangen van staten, districten en county’s gaat, is ook een tussentijdse peiling voor kiezers belangrijk om te laten weten hoe hun president het doet. Maar bij deze verkiezingen lijkt het alleen maar om Trump te draaien en staat hem een afstraffing van jewelste te wachten.

Hij is bloedige oorlogen gestart, zoekt ruzie met iedereen die hem niet zint (ook al zijn ze al eeuwen bondgenoot), wakkert vreemdelingenhaat aan, sluit omstreden deals met gezworen vijanden en heeft de wereldwijde handel behoorlijk in de war gebracht. Daarnaast komen vrijwel dagelijks berichten naar buiten over vermeende praktijken van machtsmisbruik, vriendjespolitiek, zelfverrijking en meer van dergelijke onfrisse zaken. Om maar te zwijgen over de aanklachten van verkrachting en aanranding die tegen hem zijn ingediend.

De lijst met verdenkingen is veel langer; iedere dag verschijnen in de media wel weer nieuwe aantijgingen tegen hem. Maar zijn immense impopulariteit en de oorzaken daarvan daar gelaten. Gekeken moet worden naar wat de uitslag van dinsdag voor Suriname kan betekenen. Want terwijl vrijwel iedereen zich realiseert dat als de macht van ‘dictator’ Trump wordt ingedamd, de wereld waarschijnlijk weer een veiliger plaats wordt, zal het ook voor sommige landen negatieve gevolgen kunnen hebben.

Amerikaanse oliehonger

De uiteindelijk politieke kleur van het Amerikaanse congres bepaalt namelijk ook hoe Washington zich opstelt tegenover Suriname als jonge olie- en gasreus in wording. Mochten de Republikeinen tegen de verwachtingen in standhouden, dan blijft de koers ongewijzigd: America First én een agressieve focus op fossiele brandstoffen.

Immers, bij alles wat Trump tot nu toe heeft gedaan, staat het Amerikaanse oliebelang voorop. Of het nu om Venezuela gaat, het vermoorden van honderden opvarenden van vermeende drugsvaartuigen, het bombarderen van onschuldigen in de door hem ontketende Iran-oorlog of het sluiten van onbegrijpelijke dieseldeals met Rusland, voor de Amerikaanse oliehonger moet alles wijken – ook principes.

Economische winst

Voor de Surinaamse regering is deze honger in feite een gewenste vrijbrief om de exploitatie van de offshore-reserves in hoog tempo door te zetten. De oliegiganten, die nauwe banden onderhouden met de Republikeinse Partij, zullen door Trump weinig tot geen strobreed in de weg worden gelegd om zaken met Suriname te doen. Zelfs milieueisen en klimaatdoelstellingen worden in dit scenario secundair gemaakt aan economische winst en energieonafhankelijkheid van het westelijke halfrond. Dus Suriname heeft daar – in ieder geval op de korte termijn – vooral baat bij.

Dat wordt anders dan wanneer de Democraten de controle over het congres overnemen. Dan verandert het speelveld drastisch. Hoewel Trump de president blijft, krijgt het congres de controle over de begroting en de buitenlandse commissies en belangrijke benoemingen. Democraten zullen via wetgeving en diplomatieke druk veel strengere klimaateisen stellen aan internationale partners.

Democratisch vergrootglas

Suriname dat zich graag profileert als een ‘carbon-negatief’ land met zijn uitgestrekte Amazonewoud, zal onder een Democratisch vergrootglas komen te liggen. De druk om strenge milieustandaarden te hanteren bij de olieboringen zal toenemen. Bovendien kunnen Amerikaanse subsidies en leningen voor infrastructurele projecten in Suriname worden gekoppeld aan strikte ‘groene’ voorwaarden, wat de Surinaamse beleidsvrijheid kan inperken.

De tussentijdse verkiezingen in de VS zijn voor Suriname dus geen ver-van-mijn-bedshow, zeker niet voor de regering van president Jennifer Geerlings-Simons. De verwachte machtsverschuiving naar de Democraten zal een rem zetten op de absolute dominantie van het Trump-beleid, wat resulteert in een totaal ander buitenlandse houding met meer oog voor klimaat en multilaterale diplomatie.

Schommelingen olieprijs

Als een Democratisch congres erin slaagt om Trumps protectionistische handelsbeleid te blokkeren of te matigen, kan dat in ieder geval zorgen voor meer stabiliteit op de mondiale markten. Dit zou wel gunstig kunnen zijn voor Suriname, dat zwaar afhankelijk is van de import van consumptiegoederen en machines voor de mijnbouw- en oliesector.

Echter, mocht het congres verlamd raken door interne strijd, dan kan dit leiden tot schommelingen in de olieprijs op de wereldmarkt. Aangezien de Surinaamse toekomstplannen en begrotingen volledig zijn afgestemd op de verwachte olie-inkomsten, kan elke US dollar die de olieprijs daalt, direct een gat slaan in de Surinaamse meerjarenplanning.

Niet op één paard wedden

Suriname doet er verstandig aan niet op één paard te wedden en zich goed voor te bereiden op alle mogelijke scenario’s. Als de beleidsmakers zich blindstaren op de huidige verhoudingen in het Witte Huis, kan het land heel snel worden ingepakt.

“Voor de Surinaamse regering is de Amerikaanse oliehonger in feite een vrijbrief om de exploitatie van de offshore-reserves in hoog tempo door te zetten”

Of Washington nu rood of blauw kleurt, Suriname moet gewoon zijn eigen koers varen. En ondertussen pragmatisch manoeuvreren tussen de grillen van de grootmacht en de offshore-rijkdommen veiligstellen.

Het is van belang dat de Surinaamse economie hoe dan ook bestand is tegen de onstuimige politieke golven die ongetwijfeld vanuit het noorden zullen binnenrollen. Over twee jaar – als er presidentsverkiezingen zijn en Trumps tijd écht voorbij is – kan het tij weer helemaal zijn gekeerd, terwijl de eerste olie uit de Surinaamse zeebodem vloeit.