Feit

door

MONSIEUR JEANETTE / Christio Wijnhard

Afgelopen week heb ik weer een aantal zaken opgepakt. Zoals het volgen van de vergadering van DNA. Ik moet zeggen dat ik blij verrast was met de communicatie. Opvallend was wel dat veel sprekers echt hebben gestruikeld over zogenaamde moeilijke woorden. Het ging hierbij om personen die al jaren op die stoeltjes zitten. Dus je zou mogen verwachten dat er een bepaald niveau is bereikt. Struikelen over moeilijke woorden zou niet mogen. Goed, laten we het houden op kleine stapjes naar beter.

Toch heb ik me uiteindelijk daaraan geërgerd. Het leidde ertoe dat ik het volgende weer heb opgepakt. Dat was mijn leven op social media. Ik heb een tijdje zitten doomscrollen. Ook daar heb ik me weer zitten ergeren. Behalve een zinnige vraag over het afbranden van Casa Blanca was het verder best platvloers wat er weer voorbijkwam.

“Slavernij was en is erger dan contractarbeid. Dat is een feit”

Voor ik verder ga zeuren, eerst dat van die brand. Velen reageerden op social media geschokt over het verlies van dit erfgoed. Echter, voor de lokale bevolking bleek het geen verlies van erfgoed. Althans, volgens wat ik heb gelezen op social media.

Casa Blanca was een plek voor de elite. Dus het gewone volk mocht daar niet komen. Diezelfde vraag kunnen we eigenlijk ook stellen over ons erfgoed in de stad. Er lijkt weinig binding tussen dat erfgoed en de bevolking.

Het is naast erfgoed een overblijfsel uit onze koloniale periode. En ook al is het gemaakt door onze voorouders. Het was niet uit vrije wil. Ze waren tot slaaf gemaakt. Is daar iets van trots uit te halen dan?

Waar we wel enigszins trots uit kunnen halen is Elisabeth Samson. Mooi dat haar voormalige huis eindelijk is gerestaureerd. Ik denk dat haar verhaal breed mag worden uitgemeten. Niet de plantages die ‘in ere worden hersteld’. Dat zijn getuigen van het leed van onze voorouders. Er wordt iets te weinig bij stilgestaan. Het verhaal wordt verteld alsof het een mooie periode was. Onder meer omdat we toeristen niet willen kwetsen.

Ja, dat dacht ik eerst ook. Totdat ik laatst een groep toeristen de beruchte route van Torarica naar De Waag heb laten lopen. In de brandende zon. Ik wilde dat ze het moesten ervaren. Het was succesvol moet ik zeggen. Dus we moeten er misschien niet voor vrezen om de nazaten van de slaafmakers te confronteren met het verleden. Vooral omdat het nog steeds onze realiteit is! Wat stuk is gemaakt, is nog steeds niet gerepareerd.

Daarover gesproken. Reparations. Dat is een hot topic. Met gemengde gevoelens zie ik hoe meerdere groepen zich aanmelden voor geld. In Nederland hoorde ik vaak van Javanen en Hindostanen dat ze uit India of Indonesië kwamen. Men schaamde zich voor Suriname. Daarnaast vond men de creolen of Afro-Surinamers altijd maar zeuren. We moesten erboven staan. Het was lang geleden.

Laatst nog zei iemand tegen me dat de Nederlanders zo goed waren geweest voor de contractarbeiders. “We mochten onze cultuur en religie behouden.” De persoon besefte niet wat het inhield dat hij accepteerde dat zijn voorouders iets mochten behouden. Hoe erg dat de ondergeschikte positie benadrukte.

Ook van marrons die in Nederland wonen, kreeg ik te horen dat zij de slavernij waren ontvlucht. Daarmee plaatsten zij zichzelf boven de stadscreolen die in de slavernij waren gebleven. Nu dat reparatieworstje ons land wordt voorgehouden, springt iedereen erop.

Wat me opvalt, is dat zeer weinig van deze andere groepen willen erkennen dat de Indianen en creolen in slavernij zwaar hebben geleden. Dat leed is gezeur maar men begint wel te vragen om hun mindere leed te erkennen. Nee, slavernij was en is erger dan contractarbeid. Dat is een feit. Het bewijs zien we aan de huidige stand van zaken bij de nazaten van deze groepen.

En, uhm, laten we het verhaal van het slavernijverleden compleet gaan vertellen. Zowel op de plantages als in de stad.  De slavenhuisjes moeten ook zichtbaar zijn. Ook die moeten worden gerestaureerd of herbouwd. Dat is namelijk meer ons erfgoed dan alleen de directeurswoningen. Immers, de gerestaureerde directeurswoningen vertellen niet het hele verhaal.

christiowijnhard@gmail.com