EAS: Elektriciteitssector heeft behoefte aan structurele planning en regulering

door

‘Loadshedding mag geen substituut zijn voor structurele investeringen’

PARAMARIBO — De Energie Autoriteit Suriname (EAS) wil voorkomen dat de discussie over loadshedding verwordt tot een tegenstelling tussen de burger, de Energie Bedrijven Suriname (EBS), de regering en de toezichthouder. De burger heeft recht op een betrouwbare en betaalbare elektriciteitsvoorziening. Tegelijkertijd heeft de samenleving er belang bij dat eerlijk wordt vastgesteld welke maatregelen noodzakelijk zijn om die voorziening ook op lange termijn te garanderen. Zo reageert de EAS op het feit dat de EBS niet langer aan de volledige vraag naar elektriciteit voldoen en daardoor elektriciteit in buurten moet uitschakelen voor drie uren.

“Een elektriciteitssysteem kan niet duurzaam worden bestuurd door uitsluitend te reageren wanneer een tekort zich manifesteert. Er moet vooraf worden vastgesteld hoeveel capaciteit noodzakelijk is, welke reserves beschikbaar moeten zijn, welke investeringen tijdig moeten worden uitgevoerd en welke verantwoordelijkheden bij de verschillende actoren in de sector liggen”, staat in het persbericht.

“Suriname heeft niet nog een plan nodig dat op papier blijft bestaan”

EAS stelt verder dat de recente uitdgaingen binnen de elektriciteitsvoorziening niet uitsluitend het gevolg van een tijdelijk hogere elektriciteitsvraag zijn. Een groeiende economie, toenemende elektrificatie, hogere temperaturen en een grotere behoefte aan koeling maken een stijgende energievraag voorspelbaar.

Daartegenover staan vraagstukken rond beschikbare productiecapaciteit, reservevermogen, onderhoud, netinfrastructuur, brandstofvoorziening en de afhankelijkheid van waterkracht. Vooral tijdens de droge periode kunnen deze factoren elkaar versterken: de elektriciteitsvraag neemt toe terwijl de beschikbaarheid van hydro-elektrische productie onder druk kan komen te staan. Deze EAS zegt vanaf haar oprichting te hebben gepleit voor een geïntegreerde benadering van de energiehuishouding.

ESP

Tegen deze achtergrond is het Elektriciteit Sector Plan (ESP) van wezenlijk belang. Het ESP is bedoeld om de elektriciteitssector meer samenhang, richting en voorspelbaarheid te geven. Het moet de basis vormen voor een duidelijke langetermijnvisie op productie, transmissie, distributie, duurzame energie, energie-efficiëntie, investeringen en de betaalbaarheid en betrouwbaarheid van de elektrische energievoorziening.

De EAS is van oordeel dat het ESP in de volgende fase nadrukkelijk moet worden vertaald naar concrete reguleringsnormen, verantwoordelijkheden, planningsverplichtingen en handhaafbare prestatie-eisen. Met andere woorden: Suriname heeft niet nog een plan nodig dat op papier blijft bestaan. Suriname heeft een reguleringskader nodig dat ervoor zorgt dat plannen worden uitgevoerd.

Loadshedding niet duurzaam

Oproepen aan consumenten om hun verbruik tijdelijk te beperken kunnen in een crisissituatie noodzakelijk zijn. Zij mogen echter nooit worden beschouwd als substituut voor structurele investeringen, planning en regulering. Sinds haar oprichting wijst de EAS erop dat Suriname behoefte heeft aan een toekomstbestendige energiehuishouding, gebaseerd op planning, transparantie, regulering, voldoende productiecapaciteit, betrouwbare netwerken en een evenwichtige ontwikkeling van vraag en aanbod.

De EAS is zich ervan bewust dat van een toezichthouder mag worden verwacht dat zij niet alleen reageert op bestaande problemen, maar juist vooruitkijkt en risico’s tijdig adresseert. Dat is ook de reden waarom de EAS zich al geruime tijd inzet voor een meer gestructureerde inrichting van de elektriciteit sector.

De ontwikkeling van het ESP en de verdere versterking van het wettelijke en regulatoire kader moeten ertoe leiden dat essentiële beslissingen niet langer uitsluitend worden genomen vanuit de acute situatie van het moment. De huidige situatie is niet alleen een uitdaging van vandaag. Zij is ook een signaal dat de institutionele inrichting van de elektriciteit sector verder moet worden versterkt.

Een voorspelbare energiesector

De EAS ziet de huidige situatie daarom als een dringend moment om de transitie te versnellen van incidentmanagement naar structureel energiemanagement. Het uitgangspunt moet zijn dat Suriname niet ieder jaar opnieuw verrast wordt door de droge tijd, stijgende temperaturen of een toenemende elektriciteitsvraag. Deze ontwikkelingen zijn in belangrijke mate voorspelbaar en moeten onderdeel zijn van de nationale energieplanning.

De EAS zal zich daarom blijven inzetten voor een elektriciteit sector waarin: planning voorafgaat aan crisis, regulering voorafgaat aan willekeur en verantwoordelijkheid voorafgaat aan afwenteling. De verdere behandeling en implementatie van het ESP bieden een belangrijke gelegenheid om deze uitgangspunten daadwerkelijk te verankeren.

De EAS benadrukt dat een betrouwbare energievoorziening geen luxe is. Zij is een essentiële voorwaarde voor economische groei, publieke dienstverlening, investeringen en de kwaliteit van leven van iedere burger. De huidige crisis moet daarom niet alleen worden opgelost; zij moet worden aangegrepen om ervoor te zorgen dat een dergelijke crisis niet telkens opnieuw ontstaat.