Cyanide en zware metalen aangetroffen in levende vissen uit Saramaccarivier

door

In levende vissen uit de Saramaccarivier zijn zware metalen en cyanide aangetroffen. Dat blijkt uit onderzoek van de Nationale Milieu Autoriteit (NMA) naar de massale vissterfte in de rivier. President Jennifer Geerlings-Simons heeft donderdag tijdens een spoedpersconferentie verklaard, niet tevreden te zijn met de onderzoeksresultaten en benadrukte dat de kwestie nog lang niet is opgelost.
Volgens de president betekent de aanwezigheid van cyanide en zware metalen in levende vissen dat vis uit het getroffen gebied voorlopig niet gegeten mag worden. Ook het water uit de rivier mag vooralsnog niet worden gebruikt voor consumptie. De NMA heeft de bevindingen inmiddels met de regering gedeeld. “We moeten zeggen dat we niet blij waren met het resultaat”, aldus Simons. “Kort gezegd komt het erop neer, dat ook in levende vissen zware metalen en cyanide zijn gevonden. Dat betekent dat de vis tot nu toe en voor de nabije toekomst in elk geval, niet gegeten moet worden.”
Uit het onderzoek is volgens de regering met meer zekerheid naar voren gekomen dat de vervuiling rond de Moeroekreek is begonnen. Het gebied bevindt zich op een concessie van Grassalco, waar een bedrijf actief is of actief is geweest.
De regering heeft Grassalco inmiddels in kennis gesteld en zal het staatsbedrijf formeel aansprakelijk stellen voor de schade die door de vervuiling is ontstaan. Volgens Simons moet worden bekeken op welke manier Grassalco ook financieel zal bijdragen aan het oplossen van de problemen. “De resultaten van de NMA geven niet alleen aan dat er op dit moment nog steeds toxische stoffen in de vissen aanwezig zijn, maar wijzen er ook met meer zekerheid op dat deze kwestie in het gebied rond de Moeroekreek is begonnen”, aldus Simons.
Grassalco wordt later donderdag of uiterlijk vrijdagochtend formeel door de regering aangeschreven. De regering wacht daarnaast nog op een memo van Grassalco over maatregelen die reeds zijn getroffen en bedrijven die mogelijk zijn verplaatst.
De regering zal vrijdag opnieuw een gemengde ploeg naar het gebied sturen. Deze bestaat onder meer uit vertegenwoordigers van het Nationaal Leger, het Korps Politie Suriname, Directoraat Nationale Veiligheid en de NMA.
De ploeg moet nagaan, of het bedrijf dat in het gebied actief is, voldoet aan de geldende veiligheids- en milieuregels. Wanneer blijkt dat dit niet het geval is, kan het bedrijf volgens Simons voorlopig worden gesloten. “Als ze niet voldoen, dan gaan we ze voorlopig sluiten, totdat we kunnen zien, of ze kunnen voldoen aan de regels en hoe ze hun bedrijf precies hebben gerund”, aldus de president.
De NMA startte het uitgebreide onderzoek nadat in juni 2025 een melding was binnengekomen over de situatie in de Saramaccarivier. Vanwege beperkingen van de beschikbare laboratoria in Suriname, werd het onderzoek opgeschaald en werden verschillende monsters onderzocht.
Daarbij is gekeken naar de waterkwaliteit, vismonsters en sedimenten. De resultaten van de vismonsters werden onder meer onderzocht door laboratoria in het buitenland.
Volgens de NMA zijn in het water hoge concentraties van verschillende chemicaliën en metalen aangetroffen. Daarbij gaat het onder meer om ijzer, arseen, mangaan en kwik. Daarnaast is ook cyanide aangetroffen.
Ook in de onderzochte vismonsters werden zware metalen en cyanide vastgesteld. De aanwezigheid van cyanide in levende vissen noemt de NMA bijzonder zorgwekkend. “Cyanide hoort niet in vis, maar we hebben het wel aangetroffen, ook in levende vissen”, stelde de NMA.
Op basis van de onderzoeksresultaten blijft het eerder uitgevaardigde voorzorgsadvies van kracht. Dat betekent dat mensen geen vis uit het getroffen gebied mogen eten en het water uit de rivier niet mogen gebruiken voor consumptie.
De NMA heeft de situatie verder onderzocht met behulp van onder meer remote sensing, hydrologische analyses en andere verzamelde gegevens. Uit die onderzoeken blijkt dat het bovenste deel van de Saramaccarivier vooralsnog ongestoord is en dat de grootste problemen worden waargenomen in gebieden waar intensieve goudwinningsactiviteiten plaatsvinden.
Daarbij wordt onder meer gekeken naar het gebied tussen Vila Brasil, Mungrakreek en Maripaston. Volgens de NMA is in dat gebied sprake van intensieve goudwinning. Via de waterstromen kunnen de gevolgen van activiteiten in dat gebied ook verder stroomafwaarts merkbaar zijn, richting dorpen. De NMA heeft daarom voorgesteld om de mijnbouwactiviteiten in het getroffen gebied voorlopig stop te zetten. Volgens de autoriteit is dat een ingrijpende, maar noodzakelijke maatregel om verdere vervuiling te voorkomen en het onderzoek voort te zetten. De kapiteins van de betrokken dorpen zijn inmiddels door de president geïnformeerd over de eerste resultaten van het onderzoek. Vrijdag zal de regering verder in gesprek gaan met de gemeenschappen over de gevolgen van de vervuiling en de maatregelen die moeten worden genomen.
De regering werkt ondertussen aan ondersteuning voor de getroffen bewoners. Daarbij wordt gekeken naar de voedsel- en drinkwatervoorziening, mogelijke compensatie en ondersteuning van de broodwinning van mensen die door de situatie zijn geraakt.
Volgens Simons is de situatie ernstig en is er nog veel werk te verrichten. “We zijn dus nog lang niet klaar met deze kwestie.”
The post Cyanide en zware metalen aangetroffen in levende vissen uit Saramaccarivier ..