Van modderpoel naar drinkwater: is er een tegenreactie ontstaan op de veranderagenda van de regering-Simons?

Ons land bevindt zich op een belangrijk politiek kruispunt. De nieuwe regering heeft aangekondigd dat zij orde wil brengen in een aantal dossiers die jarenlang gevoelig zijn geweest, zoals corruptiebestrijding, gronduitgifte, concessies, de bescherming van Inheemse en Marrongebieden, de aanwezigheid van mennonieten en de manier waarop de natuurlijke hulpbronnen van het land worden beheerd.
Dat zijn geen kleine dossiers. Het zijn dossiers waarin belangen, geld, grond, macht en politieke netwerken samenkomen. Juist daarom is het opvallend dat na de aangekondigde maatregelen een steeds scherpere stroom van kritiek zichtbaar wordt.
Vanuit verschillende maatschappelijke hoeken, vanuit het bedrijfsleven, rond de kwestie-Braganza, rond de mennonieten en in de discussie over de rechterlijke macht worden vraagtekens geplaatst bij het optreden van DNA.
Moeten we dat onmiddellijk een politieke hetze noemen? Nee. Daarvoor moeten we voorzichtig zijn. In een democratische rechtsstaat hebben maatschappelijke organisaties, bedrijven, rechters, vakbonden, oppositiepartijen en burgers het volste recht om kritiek te leveren. Ook de regering moet kritiek kunnen verdragen.
Maar er is een andere vraag die wél gesteld mag worden: wat gebeurt er wanneer vrijwel iedere poging tot verandering onmiddellijk wordt vertaald als een bedreiging van bestaande belangen? Dan ontstaat een probleem.
Een regering erft geen leeg land. De regering-Simons is niet begonnen met een blanco vel papier. Zij heeft een bestuurlijke werkelijkheid geërfd die in vele opzichten ingewikkeld is geworden. Denk aan gronduitgifte, concessies, contracten, schulden, bestuurlijke afspraken, buitenlandse investeringen en verplichtingen die door eerdere regeringen zijn aangegaan.
De geschiedenis van de mennonietenkwestie laat dat goed zien. Al onder de vorige regering ontstond grote maatschappelijke en politieke weerstand tegen grootschalige landbouwontwikkeling met betrokkenheid van mennonieten. Er waren vragen over grond, boskap, milieueffecten en de mogelijke gevolgen voor Inheemse en tribale gebieden.
President Simons heeft inmiddels duidelijk gesteld dat haar regering geen contract met mennonieten heeft gesloten, maar tegelijkertijd dat de uitgifte van landbouwgrond wordt herzien en dat voorlopig geen landbouwgrond meer in huur wordt uitgegeven. Ook wordt de gronduitgifte in het binnenland opnieuw bekeken. Dat is geen revolutionaire maatregel. Dat is ordenen.
De huidige regering brengt eerst de aanwezigheid en activiteiten van mennonieten in ons land in kaart. Volgens minister Soeropawiro moet die informatie eerst worden verzameld en geanalyseerd voordat verdere beleidsmaatregelen worden genomen.
Men kan daar kritiek op hebben, maar het is moeilijk vol te houden dat een regering geen recht heeft om eerst te weten wie waar actief is, welke grond wordt gebruikt en onder welke juridische voorwaarden dat gebeurt.
Daarom moeten ook de Braganza- en mennonietenkwestie zorgvuldig worden bekeken. Braganza heeft plannen aangekondigd voor grootschalige landbouwontwikkeling in twee gebieden van gezamenlijk ongeveer 34.185 hectare. Het bedrijf zegt daarbij internationale expertise en een gekwalificeerde workforce te willen inzetten en benadrukt dat milieuprocedures en vergunningen worden nageleefd.
Maar juist de omvang maakt onafhankelijk onderzoek noodzakelijk. De vraag moet niet zijn: is Braganza voor of tegen de regering? De vraag moet zijn: is deze overeenkomst aantoonbaar in het belang van Suriname?
Wat krijgt de staat?
Wat krijgen de gemeenschappen?
Wat is de economische meerwaarde?
Welke verplichtingen heeft de investeerder?
Welke verplichtingen heeft de staat?
Wat gebeurt er met het bos?
Welke milieueffecten zijn onderzocht?
Welke rol hebben traditionele gezagsdragers gespeeld?
En bovenal: wat staat er precies in de contracten?
Als daarover discussie ontstaat, is transparantie de beste verdediging. Een schadeclaim mag geen mes op de keel worden. Als een onderneming werkelijk een claim van US$ 86 miljoen heeft aangekondigd, moet die claim juridisch worden beoordeeld. Niet politiek. Niet emotioneel.
Welke contractsbepaling is geschonden? Door welke handeling? Wanneer en welke schade is werkelijk geleden? Hoe is het bedrag berekend? En is de staat überhaupt contractueel verplicht om de onderneming tegemoet te komen?
Een dreigende claim betekent niet automatisch dat een regering haar beleid moet staken. De staat moet zich uiteraard houden aan geldende contracten en het recht. Maar een contract betekent evenmin dat een regering haar wettelijke bevoegdheid om beleid te maken, toezicht te houden, het milieu te beschermen of bestaande afspraken juridisch te toetsen, heeft verloren.
Contractuele zekerheid en soeverein bestuurlijk handelen moeten naast elkaar worden gebracht.
Randy Zuiderwijk
The post Van modderpoel naar drinkwater: is er een tegenreactie ontstaan op de veranderagenda van de regering-Simons? appeared first on Suriname suriname.

...