Caribische rechterlijke instanties scharen zich achter CCJ te midden van intern conflict

door

PARAMARIBO — De hoogste rechterlijke instanties in het Caribisch gebied hebben een gezamenlijke verklaring uitgebracht waarin zij hun steun uitspreken voor het Caribbean Court of Justice (CCJ), te midden van een escalerend intern conflict. Tegelijkertijd uiten zij grote bezorgdheid over het uitlekken van vertrouwelijke correspondentie, waaruit diepe verdeeldheid onder de rechters van het hof naar voren komt.

De verklaring is afkomstig van de hoogste rechters van Barbados, de Bahama’s, Belize, Guyana, het Eastern Caribbean Supreme Court, Jamaica en Trinidad en Tobago. Ze volgt enkele dagen nadat uitgelekte interne e-mails aan het licht brachten dat vijf van de zes zittende rechters van het CCJ president-rechter Winston Anderson beschuldigen van ‘dictatoriaal’ leiderschap, manipulatie van de samenstelling van rechtscolleges en pogingen om de uitkomst van juridische beraadslagingen te beïnvloeden.

Suriname

Suriname is lid van het CCJ, maar heeft alleen de zogenoemde original jurisdiction van het hof erkend. Dit houdt in dat het CCJ voor Suriname zaken kan behandelen die betrekking hebben op de uitleg en toepassing van het herziene Verdrag van Chaguaramas. In een aantal Caribische landen fungeert het CCJ daarnaast als hoogste beroepsinstantie in straf- en civiele zaken. Voor Suriname is dat niet het geval.

Recent is vanuit Surinaamse instanties geopperd om te onderzoeken of het CCJ ook voor Suriname als hoogste beroepsinstantie zou kunnen fungeren. Partijen zouden zich dan, na het doorlopen van de nationale rechtsgang, in bepaalde zaken nog tot het CCJ kunnen wenden.

Suriname werd op 25 mei van dit jaar nog door het hof veroordeeld in de zaak van de Trinidadiaanse politiek analist Derek Ramsamooj. Het CCJ oordeelde dat Suriname zijn rechten tijdens zijn detentie had geschonden en veroordeelde de staat tot betaling van 30.000 Amerikaanse dollar aan schadevergoeding. Volgens het hof waren onder meer zijn recht op vrij verkeer binnen de Caricom en zijn recht op directe toegang tot een advocaat tijdens zijn voorlopige hechtenis geschonden.

Belangrijke regionale instelling

In hun verklaring benadrukken de regionale hoogste rechters dat het CCJ ‘een uiterst belangrijke positie inneemt als regionale instelling en binnen de regionale rechterlijke structuur’. Ze wijzen erop dat het hof fungeert als hoogste beroepsinstantie voor staten die de rechtsmacht van het CCJ in hoger beroep hebben erkend. Daarnaast behandelt het hof in eerste aanleg geschillen die voortvloeien uit het herziene Verdrag van Chaguaramas.

De rechters onderstrepen dat het gezag van het hof ‘rust op het publieke vertrouwen in de onafhankelijkheid, onpartijdigheid, integriteit en deskundigheid van de rechters’.

Opvallend is dat de hoogste rechters zich onthouden van een inhoudelijk oordeel over de beschuldigingen. ‘Wij achten het niet gepast om commentaar te leveren op de gegrondheid van uitspraken of beschuldigingen die aan individuele rechters worden toegeschreven, noch op kwesties die spelen binnen de interne beraadslagingen of administratieve processen van het hof’, aldus de verklaring.

Bezorgdheid over uitlekken correspondentie

In plaats daarvan richt de groep haar kritiek vooral op het lek dat tot de onthullingen heeft geleid. De rechters uiten ‘ernstige bezorgdheid over de schending van de vertrouwelijkheid die heeft geleid tot het openbaar worden van wat interne communicatie lijkt te zijn’.

Ondanks de interne onrust spreken de hoofden van de rechterlijke macht hun blijvende vertrouwen in het CCJ uit. ‘Wij blijven vertrouwen hebben in het Caribbean Court of Justice als een vitale regionale rechterlijke instelling en in de toewijding van de rechters aan de beginselen die ten grondslag liggen aan de rechtspleging in het gehele Caribisch gebied’, aldus de verklaring.

Uit de gelekte correspondentie blijkt dat de rechters Chile Eboe-Osuji, Chantal Ononaiwu, Arif Bulkan, Maureen Rajnauth-Lee en Peter Jamadar openlijk kritiek hebben geuit op de wijze waarop Anderson leidinggeeft aan het hof.

Jamadar sprak naar verluidt over een ‘giftige’ werksfeer en een ongekende poging om de mening van collega’s te beïnvloeden tijdens de beraadslagingen over de uitleveringszaak rond Azruddin Mohamed, de Guyanese oppositieleider.

Eboe-Osuji ging nog een stap verder en stelde dat hij bij het bestuur van een rechterlijke instantie nog nooit een dergelijke mate van ‘dictatuur’ had meegemaakt.

Conflict ook over kledingvoorschriften

Opmerkelijk genoeg speelde ook een geschil over kleding een rol bij het oplopen van de spanningen. Anderson schreef Eboe-Osuji dat hij tijdens zittingen niet langer Afrikaanse hemden moest dragen, maar een colbert en das. Die aanwijzing schoot Eboe-Osuji in het verkeerde keelgat en leidde tot een felle reactie. De onenigheid over de kledingvoorschriften werd daarmee een van de zichtbare uitingen van het bredere conflict binnen het hof.-.

‘Wij achten het niet gepast om commentaar te leveren op de gegrondheid van uitspraken of beschuldigingen die aan individuele rechters worden toegeschreven.’

‘Wij blijven vertrouwen hebben in het CCJ als vitale regionale rechterlijke instelling en in de toewijding van de rechters aan de beginselen die ten grondslag liggen aan de rechtspleging in het gehele Caribisch gebied.’