BESCHOUWING — Regeren tegen de stroom in

door

President Jennifer Geerlings-Simons zit nu precies één jaar in het zadel. Volgens velen bakt haar regering er niets van en worden veel beloften niet nagekomen. Zelf stelt ze dat haar tijd moet worden gegund en dat ze wel degelijk stapjes heeft gezet. Duidelijk is in ieder geval dat het allesbehalve eenvoudig gaat.

Tekst Armand Snijders

Beeld dWT archief & kabinet president

De samenleving houdt ondertussen de adem in of Geerlings-Simons het vol gaat houden en Suriname echt vooruit zal helpen óf dat ze zal stranden omdat haar regering constant tegen de stroom in zwemt. Voorlopig hangt de vlag er nog net zo flets bij als één jaar geleden.

“Het land hunkert nu naar daadkrachtig leiderschap maar Geerlings-Simons bestuurt het land met de rem erop, doodsbang om de fragiele vrede binnen haar bonte coalitie te verstoren”

Zoals bij alle vorige presidenten het geval was, waren de verwachtingen zeer hooggespannen toen Geerlings-Simons aantrad. Ze mocht het land weliswaar leiden namens de NDP – de partij die het land tot tweemaal toe naar de afgrond had gevoerd – maar veel kiezers hadden desondanks vertrouwen in haar. Allereerst was de hoop dat zij als eerste vrouwelijke president orde op zaken zou stellen en het sneaky gedrag van haar mannelijke voorgangers achterwege zou laten.

Waarheid en wederopstanding

Geerlings-Simons beloofde  op elk denkbaar front beterschap: de koopkracht zou onmiddellijk worden hersteld, de wurgende armoede zou worden teruggedrongen en het beruchte Surinaamse bestuurlijke moeras zou met een flinke dosis good governance worden opgeschoond.

In haar eerste ‘Jaarrede’ in De Nationale Assemblee had ze het nog enthousiast over een “koers naar herstel, eenheid en duurzame ontwikkeling”. In haar nieuwjaarsboodschap deed ze er begin dit jaar nog een schepje bovenop: 2026 moest “hét jaar van de waarheid en de wederopstanding” worden.

Maar wie in het Suriname van vandaag leeft, ziet een heel andere realiteit. De burgers merken in ieder geval bitter weinig van de beloofde ‘wederopstanding’. De inflatie schommelt nog altijd rond de 10 procent en stijgt weer geleidelijk aan.

De recent aangenomen begroting biedt onvoldoende zekerheid dat het in de komende jaren wel allemaal beter zal gaan. Vooral de toename van de schulden – die slim zijn verpakt in de begroting – baren veel deskundigen grote zorgen. En het feit dat de regering haar zinnen helemaal zet op de olieopbrengsten vanaf 2028 en daar van alles mee wil financieren, is erg onrealistisch. Want tot 2035 is een groot deel van die inkomsten al gereserveerd voor de aflossing van de vele schulden waar Suriname onder zucht. Dus geld om de komende jaren in de samenleving te gaan investeren, is er niet.

Veel wollige woorden

Terwijl er nauwelijks iets wordt gedaan aan de structurele lotsverbetering van onder anderen leerkrachten, zorgpersoneel en ambtenaren, blijft de regering geld steken in commissies, werkgroepen en praatclubs. Wat dat betreft is er eveneens weinig veranderd in vergelijking met de vorige regeerploeg.

Het vorig jaar met veel bombarie gepresenteerde herstelplan van de regering (de strategische beleidsvisie ‘Herstel, reparatie en duurzame ontwikkeling’) is in de praktijk niet meer dan een papieren tijger gebleken, geschreven in de ivoren torens van het kabinet van de president. Het plan omvatte veel wollige woorden, maar de uitvoering verloopt allesbehalve hoopgevend.

Dat ligt deels ook aan het benoemingenbeleid. Zo zette zij veel partijgenoten en sympathisanten op posten terwijl ze daar eigenlijk niet geschikt voor zijn, terwijl ze plechtig had beloofd de juiste deskundigen te zullen inzetten. Dat ze die belofte niet kon waarmaken, bleek al heel snel. Waarschijnlijk was daarvoor de druk vanuit de coalitiepartijen – en met name haar eigen NDP – veel te groot.

Immers, zij zijn het gewend dat ze bij het betreden van het machtscentrum traditiegetrouw de verschillende (top)posten mogen invullen om hun ‘eigen mensen’ te belonen voor hun ‘harde werk’ of hun loyaliteit. Dat gaat van ministers en directeuren bij departementen en staatsbedrijven tot overbodige en onnodige consultants en leden van de vele commissies die zijn ingesteld. Zelfs de schoonmaakster die de toiletten op het kabinet van de president moet reinigen, wordt met de nodige – politieke – zorg geselecteerd.

Monitoringunit

De regering heeft wel plannen gepresenteerd die als positief worden bestempeld, maar het moet nog blijken hoe de uitvoering gaat uitpakken. De tijd die daarvoor redelijkerwijs nodig is, moet Geerlings-Simons wel worden gegund. Zoals het woningbouwprogramma en het gedoe rond grondtoewijzing. Maar op bijvoorbeeld het gebied van toerismeontwikkeling, het gezondmaken van de luchtvaartsector – inclusief de SLM – de gezondheidssector en het ineengestorte onderwijs blijft ook deze regering in de bekende vicieuze cirkels ronddraaien.

En het is niet verwachtbaar dat de door vicepresident Gregory Rusland op te stellen ‘monitoringunit’ – die de uitvoering van regeringsbesluiten zal moeten volgen en “moet bijdragen aan een betere beleidsuitvoering” daar ook maar iets aan zal veranderen. Vanuit de coalitie van zes partijen – waar een kadaverdiscipline heerst – zal er geen kritische kanttekening worden geplaatst bij het beleid van de regering. Dus Geerlings-Simons heeft van de meeste coalitiepartijen niets te vrezen en ook de oppositie (lees: VHP) legt haar geen strobreed in de weg om haar beleid uit te voeren.

Echter, dat is met haar eigen partij, de NDP, een heel ander verhaal. In Ocer moet ze iedereen tevreden zien te houden, terwijl het bekend is dat ze daar juist de meeste weerstand van krijgt. Want het is bekend dat daar prominenten zijn die Geerlings-Simons het voorzitterschap niet gunnen en haar als president het liefst zien falen.

Rek is er uit

Temidden van al deze spanningsvelden en met de vele verwachtingen die zijn geschapen, moet de president zich staande zien te houden en in feite regeren tegen de stroom in. Ze is nu vooral druk met het blussen van interne politieke brandjes om haar wankele ministersploeg overeind te houden.

“Vanuit de coalitie van zes partijen – waar een kadaverdiscipline heerst – zal er geen kritische kanttekening worden geplaatst bij het beleid van de regering”

Het land hunkert nu naar daadkrachtig leiderschap maar Geerlings-Simons bestuurt het land met de rem erop, bang om de fragiele vrede binnen haar bonte coalitie te verstoren. Daardoor blijven keiharde noodzakelijke maatregelen uit.

Het is tijd dat zij en haar regering stoppen met dromen over een toekomst waarin de oliedollars rijkelijk zullen vloeien en nu eindelijk eens echt – met beide benen op de grond – beginnen met het regeren van het Suriname van vandaag. Want de rek is er bij het volk inmiddels helemaal uit en men wil niet meer wachten op wat ooit misschien zal komen. Zoveel extra tijd is het staatshoofd niet meer gegund om in ieder geval aan een deel van de verwachtingen te voldoen.

Op 24 juli 2025 belegde de regering-Geerlings-Simons/Rusland haar eerste regeringsvergadering. Tijdens deze bijeenkomst hebben de verschillende ministers hun eerste verslag uitgebracht en aangegeven welke de knelpunten op hun departement zijn, schreef de CDS daarover.