Zero dollar-dreiging: VS brengt voortbestaan OAS in gevaar

door

In de Panamese hoofdstad Panama-Stad wordt van 22 tot en met 24 juni de 56ste General Assembly van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) gehouden. Deze reguliere bijeenkomst wordt, naar het zich laat aanzien, de spannendste in het 78-jarige bestaan van de organisatie. Niet alleen de positie van secretaris-generaal Albert Ramdin staat ter discussie; er zijn vooral grote zorgen over het voortbestaan van de OAS. Want, zoals zaken nu liggen, zal de belangrijkste sponsor – de Verenigde Staten – er vanaf volgend jaar geen geld meer voor vrijmaken.

Tekst Armand Snijders

Beeld FB OAS

De Amerikanen zijn de grootste donor van de OAS: ze betalen dit jaar aan contributie maar liefst 46 miljoen US dollar, ofwel 49,99 procent van het totale budget. Ter vergelijking: Suriname draagt ‘slechts’ 41.000 US dollar bij. Dus de organisatie valt of staat grotendeels met de Amerikaanse bijdrage. Ramdin moet daarom wel naar de Amerikaanse pijpen dansen, zo voorspelde de Ware Tijd al vóór zijn aantreden op 26 mei 2025.

“Trump vindt dat zijn land te veel moet betalen voor een organisatie die in zijn ogen corrupt, geldverslindend en politiek onvoldoende loyaal is aan de belangen van Washington”

Liquiditeitscrisis onvermijdelijk

Maar nu wil de VS zich terugtrekken, zoals in mei bleek uit de gepresenteerde ontwerpbegroting voor het komende jaar (de zogeheten FY2027), waarin het Witte Huis de bijdrage aan de OAS volledig op nul heeft gezet. Als dat gebeurt, raakt de organisatie direct in grote financiële problemen en is een liquiditeitscrisis onvermijdelijk.

Deze dreiging komt niet echt als een verrassing, want op last van haar president Donald Trump heeft Amerika zich sinds begin 2025 al teruggetrokken uit 66 internationale organisaties, agentschappen en verdragen. En dat zijn niet de minste instellingen; 31 daarvan vallen onder de paraplu van de Verenigde Naties (VN), waaronder het klimaatbureau, het bevolkingsfonds en UN Women. Daarnaast zijn er 35 andere internationale organisaties die door de VS de rug zijn toegekeerd. Het argument was dat deze instanties “in strijd met de nationale belangen, de soevereiniteit en de economische kracht van de VS” handelden, zonder dat daarvoor enig bewijs werd geleverd.

Teken van zwakte

Dat nu ook de OAS moet worden geslachtofferd, heeft mede te maken met Ramdin. Onder zijn voorganger, de Uruguayaan Luis Almagro, gebruikte de VS de organisatie vaak als een diplomatiek wapen tegen linkse regimes in Latijns-Amerika, zoals Venezuela en Nicaragua. Maar Ramdin pleit sinds hij het voor het zeggen heeft voor neutraliteit, non-interventie en respect voor soevereiniteit.

De regering-Trump ziet deze koerswijziging als een teken van zwakte en vindt dat Ramdin niet hard genoeg optreedt tegen regimes die de VS als vijandig beschouwt. Trump vindt bovendien dat zijn land te veel moet betalen voor een organisatie die in zijn ogen corrupt, geldverslindend en politiek onvoldoende loyaal is aan de belangen van Washington.

Xaviera Jessurun

In deze opstelling zullen de huidige perikelen zeker geen verandering in kunnen brengen. Want Ramdin heeft het stevig aan de stok met Leandro Rizzuto Jr., de ambassadeur en permanente vertegenwoordiger van de VS bij de OAS én vertrouweling van Trump.

Rizzuto heeft aan de wieg gestaan van een intern memorandum waarin recentelijk harde beschuldigingen worden geuit aan het adres van Ramdin. En dat ook min of meer de aanleiding was voor het intrekken van het diplomatieke visum van zijn assistent Xaviera Jessurun, die daarop gelijk haar ontslag indiende.

Het memorandum bereikte ook het Witte Huis, dat nu – naar verluidt – een onafhankelijk extern onderzoek naar nepotisme (vriendjespolitiek) en financieel wanbeleid onder Ramdins leiding én naar zijn vermeende gebrek aan respect richting lidstaten. Allemaal issues die door de OAS-topman worden weggewuifd. Kortom, er liggen allemaal heikele agendapunten op het bord van de 35 OAS-leden. Vast staat dat de ‘zero dollar’-dreiging van de Amerikanen zeker niet zal verdwijnen als Ramdin blijft zitten.

Focus verleggen

Hoewel het er van 22 tot en met 24 juni in Panama hard aan toe zal gaan, zal het volgens insiders (nog) geen directe gevolgen voor de positie van Ramdin hebben. Hij laat zich niet uit het veld slaan en probeert de regie te behouden door de focus te verleggen naar grote regionale crises.

Het accent van de OAS moet in zijn ogen vooral liggen op de politieke transitie in Venezuela. Hij heeft aangekondigd dat de top in Panama bij uitstek hét moment is om te bepalen hoe de OAS democratische processen daar kan ondersteunen. Maar of dat voldoende is om de aandacht van zijn eigen functioneren weg te houden, mag worden betwijfeld.

(lees verder onder de )

Achter de schermen klinkt ook kritiek op de Amerikaanse opstelling. Verschillende diplomatieke missies binnen de OAS ervaren de acties van Rizzuto als een ongekende inbreuk op de autonomie van de secretaris-generaal. Veel Latijns-Amerikaanse en Caribische landen zijn bovendien historisch gezien allergisch voor Amerikaanse inmenging en kunnen Ramdin juist gaan steunen om een vuist te maken tegen Washington.

Minister Melvin Bouva van Buitenlandse Zaken, Internationale Handel en Samenwerking zegt dat Suriname Ramdin nog altijd ondersteunt, maar dat het de ontwikkelingen rond zijn persoon nauwlettend in de gaten houdt. Bouva beseft dat als zijn voorganger vroegtijdig moet opstappen als OAS-baas dit ook de reputatie van Suriname kan schaden. “Hij is door het land voorgedragen en namens de Caricom gekozen”, aldus de bewindsman, die eraan toevoegt dat deze steun “direct vervalt” als uit onderzoek blijkt dat hij de integriteitscodes of procedures van de organisatie daadwerkelijk heeft geschonden.

Vechten voor overleving

Maar voorlopig is Ramdin nog wél de baas van één van de machtige organisaties in de regio en die jaag je niet zomaar weg, zelfs niet als je Donald Trump heet. Echter, Ramdin zal in Panama behoorlijk wat water bij de zure wijn moeten doen en diep door het stof moeten gaan om zijn vege lijf te redden. Ook zal hij concessies moeten doen over onafhankelijke onderzoeken en zijn managementstijl drastisch moeten aanpassen, zo valt binnen de OAS-muren te beluisteren.

Doet hij dat niet en de rust keert niet terug of de uitkomsten van de audit beschadigen hem direct, dan kan zijn positie op de middellange termijn onhoudbaar worden. In Panama zal hij naar verwachting moeten vechten voor zijn overleving. Maar die strijd overstijgt zijn persoonlijke belangen, zoals zijn eigen positie of die van bijvoorbeeld Jessurun. Immers, het voortbestaan van de OAS staat op het spel en dat zal altijd zwaarder moeten wegen.