Visimperium Holsu blijft groeien

door

Vader en zoon Murk en Gerben van der Veen bestieren in Domburg met succes het visverwerkingsbedrijf Holsu. Van vlootonderhoud tot visverwerking en van waterzuivering tot productontwikkeling: het duo doet alles onder één dak. En dat werpt al jaren zijn vruchten af, want het imperium blijft groeien. Hun verhaal deden ze uit de doeken tegenover het Nederlandse Schuttevaer.

Beeld Else van Andel

Met drie broers vertrok Murk van der Veen in 1989 naar Suriname op het schip met de toepasselijke naam ‘De Vier Gebroeders’. Daarvoor moest het kwartet een veertiendaagse tocht over de Atlantische Oceaan trotseren. “Dat was heel avontuur natuurlijk, we wisten namelijk niet echt waar we aan begonnen. Destijds was dat ook een veel grotere uitdaging dan nu”, vertelt Murk.

“Zeker met de hoge olieprijzen, moet je steeds meer uit je vis halen om quitte te kunnen spelen”Gerben van der Veen

“Langzaam kwam de kust van Suriname in beeld, maar we waren er natuurlijk niet bekend. Het werd ondieper en ondieper en we dachten: ‘Dit wordt wel gevaarlijk zo, straks lopen we vast’. We hadden ook geen zeekaart van het gebied. We hebben toen een hele tijd gewacht tot een ander schip de rivier op ging. ‘Als hij het kan, kunnen wij het ook’, dachten wij. En zo kwamen we voor het eerst in Zuid-Amerika.”

Internationaal opererend bedrijf

Inmiddels woont Van der Veen al ruim 34 jaar in Suriname en is Holsu uitgegroeid tot een groot en internationaal opererend bedrijf. Zo’n twintig jaar geleden voegde zoon Gerben (44) zich bij het bedrijf en besloot ook hij voorgoed de grote plas over te steken.

Waar Holsu eerst alleen bestond uit een opslag voor de vis die van de vissersboten afkwam, barst het visverwerkingsbedrijf vandaag de dag bijna uit zijn voegen. Vissersboten varen drie keer per maand uit, blijven dan vijf tot acht dagen weg en nemen tussen de 25 en 35 ton vis mee terug. Al die vis én de vis die vader en zoon van lokale vissers opkopen, wordt verwerkt bij Holsu zelf.

Sommige vissoorten worden in zijn geheel ingevroren en verscheept, andere vissen worden ter plekke verwerkt tot bijvoorbeeld surimi voor de Japanse markt. “Zo’n vijftien jaar geleden hebben Japanse ondernemers ons zelf benaderd met de vraag of wij surimi, een soort gewassen visgehakt, voor hen wilde produceren”, vertelt Murk. “Daar hebben we toen een klein fabriekje voor gebouwd. Dat was nog een hele klus, want daar hadden we natuurlijk geen kaas van gegeten.”

Inmiddels kunnen vader en zoon spreken over een goede samenwerking met Japan, waar met zeer grote regelmaat vele tien kilo blokken visgehakt naartoe worden geëxporteerd. Daar worden er nog speciale producten zoals visballetjes van gemaakt.

Verder verscheept Holsu vissen zoals meervallen, baracuda’s en snappers naar Volendam, van waaruit het weer wordt geëxporteerd binnen Europa. Weer een ander deel van de visvangst, zoals filets en snappers, gaat naar Jamaica en is bedoeld voor het toerisme.

(lees verder onder de )

Iedere vis, groot of klein, gaat door iemands handen.

Alleskunners

Anders dan in Nederland wordt bij Holsu, dat zo’n negentig containers per jaar verscheept, daadwerkelijk alles onder één dak uitgevoerd. “In Nederland heb je een vissersboot en dan besteed je verder alles uit. De verwerking van de vis, eventuele reparaties aan het schip en ga zo maar door. Wij doen alles, maar dan ook echt alles, zelf simpelweg omdat uitbesteden hier geen optie is. Dus elektra, techniek, visverwerking, vlootonderhoud en zelfs waterzuivering doen we allemaal met onze eigen mensen.”

Vanwege de grote expertise die nodig is om het Surinaamse bedrijf en haar vloot draaiende te houden, heeft Holsu heel wat mensen in dienst. Zo dragen ruim 150 medewerkers zorg voor het verwerken van de vis en bestaat de technische dienst uit zeker twintig man. In totaal zijn er bij het bedrijf dan ook meer dan tweehonderd mensen werkzaam. “Dit werk is ook enorm arbeidsintensief”, benadrukt Murk, terwijl hij zich een weg baant langs de opgestapelde kratten vol vis in de loods aan de Sir Winston Churchillweg. “Je moet je voorstellen dat iedere vis, groot of klein, door iemands handen gaat.”

Maar ook directeuren Gerben en Murk steken nog gewoon zelf hun handen uit de mouwen. “Je leert er ook gigantisch veel van. Wat ik hier in twintig jaar heb geleerd, zou ik in Nederland nooit en te nimmer hebben geleerd”, zegt Gerben beslist. “Als hier bijvoorbeeld machines uit het buitenland werden geïnstalleerd, keek ik mee. Of ik leerde hoe iets werkte door het op te zoeken of er filmpjes over te kijken op YouTube. Inmiddels ken ik elke hoek van het bedrijf.”

(lees verder onder de )

Ruim 150 medewerkers houden zich bezig met het verwerken van de vis die binnenkomt.

Kunstmatige Intelligentie

Sinds kort laat Gerben zich ook graag vanuit een andere kant informeren en inspireren: de kant van de kunstmatige intelligentie (AI). “AI is voor hier echt een uitkomst. Je kan – én heel snel – alles leren en ontdekken en je wint er ongelofelijk veel tijd mee. Voor onder meer het inklokken voor onze medewerkers heb ik een eigen systeem ontwikkeld met behulp van AI. Iets wat anders ontzettend veel tijd en geld had gekost.”

Hoewel er voor Murk en Gerben dus meer dan genoeg taken op hun to-dolijst staan, blijft innoveren en uitbreiden aan de orde van de dag. “Er is nog genoeg van je vis te maken, ook van dat deel van de vis dat bijvoorbeeld normaal gesproken wordt weggegooid. Nog niet zo lang geleden zijn we daarom begonnen met het produceren van visnuggets, visburgers en lekkerbekjes. Bedoeld voor in de supermarkten, maar we verkopen ze ook in het winkeltje dat we sinds kort op ons terrein hebben geopend. En eigenlijk loopt dat ontzettend goed. Ik zou niet zeggen dat het onze wens is om nog verder uit te breiden, maar je moet eigenlijk wel. Zeker met de hoge olieprijzen, moet je steeds meer uit je vis halen om quitte te kunnen spelen”, geeft Gerben toe.

“Wij doen alles, maar dan ook echt alles, zelf simpelweg omdat uitbesteden hier geen optie is”Murk van der Veen

Murk, die zijn leven lang heeft gevist, sluit zich daarbij aan. “Als de vangst goed is, blijft er nog iets over aan het einde van de streep. Maar als de vangst wat minder is, zoals een tijdje geleden het geval was, dan moeten we bijbetalen.”

Gelukkig komt een bekende van Murk en Gerben hen op zeer korte termijn versterken. “Mijn broertje wil zich misschien ook bij het bedrijf aansluiten. In november komt hij hier vijf maanden naartoe om uit te proberen of het iets voor hem is.”

Ook het ontwerp van het nieuwste product in hun assortiment is door Holsu zelf ontwikkeld.