VIDS wijst beschermingswet af

door

PARAMARIBO — De Vereniging van Inheemse Dorpshoofden in Suriname (VIDS) wil dat de regering de Wet Bescherming Woon- en Leefgebieden niet afkondigt. De organisatie vindt dat de voorgestelde regeling onvoldoende bescherming biedt aan de traditionele leefgebieden en collectieve rechten van inheemse gemeenschappen. VIDS heeft daarom maandag haar resoluties over de wet overhandigd aan het Kabinet van de President.

De documenten werden in ontvangst genomen door Theresia Cirino, lid van de presidentiële werkgroep Grondenrechten en Decentralisatie. De resoluties zijn tot stand gekomen na overleg tussen inheemse dorpshoofden, VIDS-conferenties en recente krutu’s.

De omstreden wet moet inheemse en tribale gemeenschappen tijdelijk beschermen tegen nieuwe economische activiteiten in de directe omgeving van hun dorpen. Zo mogen binnen een straal van vijf kilometer rond dorpskernen geen nieuwe concessies worden uitgegeven voor onder meer houtkap, goud- en zandwinning, mijnbouw en grootschalige landbouw. De regeling moet gelden totdat definitieve wetgeving over grondenrechten tot stand is gekomen.

VIDS vindt de beschermingszone van vijf kilometer echter ontoereikend, omdat de traditionele woon- en leefgebieden van inheemse gemeenschappen veel verder reiken. De organisatie heeft er daarnaast bezwaar tegen dat de wet geen collectief eigendomsrecht erkent en de betrokken gronden domeingrond blijven. Ook bestaat de vrees dat de tijdelijke regeling verdere vertraging kan veroorzaken bij de definitieve wettelijke erkenning van grondenrechten.

“Het is ons volste recht als Surinamers om op te komen voor onze rechten”, zegt Louis Biswane, waarnemend kapitein van Pierre Kondre in Marowijne.

VIDS vraagt de regering behalve het niet afkondigen van de wet ook om het collectieve eigendomsrecht van inheemse volken te erkennen. De volledige traditionele leefgebieden moeten volgens de organisatie juridisch worden beschermd. Tot die tijd zou de overheid de uitgifte van concessies voor onder meer mijnbouw, houtkap, zand- en goudwinning binnen inheemse territoria moeten stopzetten.

De organisatie verlangt verder volledige uitvoering van het Kali’na- en Lokono-vonnis van het Inter-Amerikaans Hof voor de Rechten van de Mens. Ook moet volgens VIDS het principe van Free, Prior and Informed Consent (FPIC) worden gerespecteerd. Dat houdt in dat inheemse gemeenschappen vooraf en op basis van volledige informatie moeten instemmen met besluiten die hun gebieden en belangen raken. Daarnaast vraagt VIDS om juridische erkenning van het traditioneel gezag van kapiteins, basya’s en stamhoofden.

Biswane benadrukt dat de inheemse gemeenschappen al jarenlang bezig zijn hun traditionele gebieden vast te leggen. “Sinds 2000 zijn we bezig met het demarkeren van onze gebieden. We hebben de meeste gebieden inmiddels in kaart gebracht. Als het aan mij lag, is het morgen al af. Maar het is aan de regering. We hopen dat dit op korte termijn wordt opgelost.”

VIDS verwacht dat de regering de ingediende resoluties serieus behandelt en met de inheemse gemeenschappen in overleg treedt over een duurzame oplossing voor de grondenrechtenkwestie.