VES waarschuwt voor corruptie en machtsconcentratie in aanloop naar olie-inkomsten

De Vereniging van Economisten in Suriname (VES) maakt zich zorgen over de toenemende corruptie, beleidsmatige stilstand en de concentratie van macht binnen de overheid. Volgens Swami Girdhari VES secretaris van het bestuur, is het noodzakelijk dat deze vraagstukken nu nadrukkelijk worden aangepakt, zeker met het oog op de verwachte inkomsten uit de olie- en gassector. Girdhari stelt dat corruptie al tientallen jaren een probleem vormt in Suriname, maar dat de gevolgen, steeds ernstiger worden. Volgens hem raakt corruptie niet alleen de economie, maar ook sectoren als infrastructuur, volksgezondheid en onderwijs. Hij spreekt van een bredere moraliteitscrisis, waarbij normvervaging volgens hem, steeds zichtbaarder wordt. De VES wil daarom meer aandacht voor corruptiebestrijding. Girdhari wees erop dat bij corruptie vaak zowel overheidsfunctionarissen als personen of bedrijven uit de private sector, betrokken zijn.
Onduidelijke procedures, lange wachttijden en de wens om bepaalde gunsten te verkrijgen, kunnen volgens hem, corruptie in de hand werken.
Transparantie en snellere procedures zijn volgens hem noodzakelijk. Daarnaast pleit de VES voor een gespecialiseerde corruptiekamer binnen de rechterlijke macht, zodat corruptiezaken sneller en met specifieke deskundigheid, kunnen worden behandeld.
Girdhari vindt ook dat er duidelijkheid moet komen over zaken die eerder zijn overgedragen aan het Openbaar Ministerie en de rechterlijke macht. Hij benadrukte dat personen die worden verdacht van corruptie niet automatisch schuldig zijn en dat juist daarom snel en zorgvuldig onderzoek noodzakelijk is.
Ook het grote aantal presidentiële commissies baart de VES zorgen. Volgens Girdhari bestond bij het aantreden van president Jennifer Simons op 16 juli 2025 aanvankelijk hoop op een andere bestuursstijl. De president had volgens hem aangegeven, dat het Kabinet van de President geen uitvoeringsorgaan moest zijn en dat de ministeries verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van beleid.
Ruim veertien maanden later ziet Girdhari echter een groot aantal platforms, werkgroepen en taskforces ontstaan. Volgens hem kan dit leiden tot beleidsmatige passiviteit bij ministeries.
Als voorbeeld noemt hij het ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV). De agrarische sector werd door de president volgens Girdhari aangewezen als een belangrijke sector voor economische ontwikkeling en diversificatie. Toch is volgens hem nog onvoldoende duidelijk welke richting het ministerie met de sector wil opgaan. Hij wees daarbij op de hoge prijzen van landbouwproducten en de problemen rond de cassaveziekte. Ook boeren in het binnenland en inheemse en marrongemeenschappen zouden volgens hem onvoldoende toegang hebben tot financieringsmogelijkheden. Dat mensen die op collectieve gronden produceren moeilijk toegang krijgen tot leningen omdat zij geen onderpand kunnen bieden, noemt hij zorgwekkend.
Ook de discussie over Venezolaanse vissersvaartuigen en visserijvergunningen roept vragen op bij de VES. Girdhari zegt dat niet alleen moet worden gekeken naar het juridische karakter van de vergunningen, maar ook naar de duurzaamheid van de visserij.
Volgens hem is onderzoek nodig naar de afname van de vangst en de grootte van red snapper. Ook moet volgens hem worden nagegaan, wat de daadwerkelijke opbrengst voor Suriname is en of er voldoende controle plaatsvindt op de overslag van vis op zee.
Girdhari vindt dat Suriname eerst duidelijk moet weten, wat de gevolgen zijn voor de eigen visgronden, voordat verdere besluiten worden genomen.
De zorgen van de VES worden volgens Girdhari urgenter nu Suriname zich voorbereidt op verdere ontwikkeling van de olie- en gassector. Met nieuwe investeringsbeslissingen en toekomstige inkomsten zal volgens hem aanzienlijk meer geld beschikbaar komen voor de staat.
Juist daarom waarschuwt hij voor een te grote concentratie van bevoegdheden rond het Kabinet van de President. Hij noemt de verschillende functies en posities die binnen staatsorganen en presidentiële structuren worden gecombineerd als een ontwikkeling die kritisch moet worden gevolgd.
Volgens Girdhari moet Suriname zich nu al afvragen, hoe de toekomstige olie-inkomsten worden beheerd en beschermd, ongeacht welke regering in de toekomst aan de macht is.
De VES pleit daarbij voor een evenwicht, tussen sparen en investeren. Een deel van de inkomsten moet volgens Girdhari worden gereserveerd om toekomstige economische schokken op te vangen, maar tegelijkertijd moet worden geïnvesteerd in onder meer onderwijs, infrastructuur en andere sectoren die Suriname aan de volgende generatie wil nalaten.
Ook de retentieregeling voor bedrijven blijft volgens Girdhari een belangrijk discussiepunt. Hij benadrukt dat exportbedrijven van groot belang zijn voor Suriname, omdat het land meer productie, export en inkomsten in vreemde valuta nodig heeft.
Volgens de VES moet echter niet voor iedere sector dezelfde retentieverplichting gelden. Sommige bedrijven hebben veel buitenlandse kosten, bijvoorbeeld in de visserijsector. Daar moeten werknemers en brandstof bijvoorbeeld in vreemde valuta worden betaald.
Girdhari pleit daarom voor een sectorafhankelijke retentieregeling. Daarnaast zou de regeling volgens hem niet uitsluitend moeten gelden voor exportbedrijven. Ook dienstverlenende bedrijven zoals notarissen, advocaten, medisch specialisten, accountants, architecten en aannemers die inkomsten uit het buitenland ontvangen, zouden volgens hem onderdeel van het beleid kunnen worden.
Het doel moet volgens de VES zijn om meer vreemde valuta beschikbaar te maken binnen de Surinaamse economie, zonder bedrijven die voor hun activiteiten sterk afhankelijk zijn van buitenlandse betalingen, onnodig in de problemen te brengen. Volgens Girdhari staat Suriname voor belangrijke keuzes. De manier waarop het land omgaat met corruptiebestrijding, goed bestuur, landbouw, visserij, de retentieregeling en vooral de toekomstige olie-inkomsten, zal volgens hem bepalend zijn voor de economische en maatschappelijke ontwikkeling van het land.
The post VES waarschuwt voor corruptie en machtsconcentratie in aanloop naar olie-inkomsten ..