Vertrek ervaren verpleegkundigen zet zorg AZP onder druk: 175 starten BAZ-vervolgopleiding

door

Tekst en beeld Edwien Bodjie

PARAMARIBO — Om de afnemende zorgcapaciteit te versterken, is de Basis Acute Zorgopleiding (BAZ) officieel gelanceerd. Het verkorte vervolgopleidingstraject voor 175 verpleegkundigen duurt een jaar en moet bijdragen aan betere zorg en het duurzaam versterken van de deskundigheid van het verpleegkundige personeel op het gebied van acute en gespecialiseerde zorg.

“Het herstel van het Academisch Ziekenhuis Paramaribo gaat niet alleen over gebouwen en systemen. Een patiënt moet erop kunnen vertrouwen dat de verlichting werkt, er een goed bed beschikbaar is, apparatuur functioneert en dat er geen tekort is aan medicamenten. Maar zonder goed opgeleide verpleegkundigen kunnen wij ook met moderne apparatuur geen zorg leveren”, stelde directeur Claudia Marica-Redan maandag tijdens de lancering.

“Zonder goed opgeleide verpleegkundigen kunnen wij ook met moderne apparatuur geen zorg leveren“AZP-directeur Claudia Marica-Redan

Haar ziekenhuis heeft een tekort van 130 gespecialiseerde verpleegkundigen en ruim tachtig basisverpleegkundigen. Sinds 2021 zijn 567 verpleegkundigen, onder wie veel ervaren krachten, vertrokken. Het AZP is teruggevallen van 1.061 medewerkers in 2021 tot 921. Overigens, de afname betreft ook gepensioneerden.

De directeur noemde de investering daarom een belangrijke stap in het herstel van het ziekenhuis. Ze herhaalde wat al zo vaak gezegd is: het vertrek van verpleegkundigen heeft grote gevolgen voor de dienstverlening.

Tussen 2023 en nu zijn 81 gespecialiseerde verpleegkundigen en 22 leidinggevenden binnen de zorg vertrokken. In deze twee groepen zitten medewerkers met meer dan tien jaar werkervaring. “Wanneer een ervaren IC-verpleegkundige vertrekt, verliezen we niet alleen iemand die een dienst kan draaien. We verliezen ook kennis, ervaring en iemand op wie collega’s kunnen terugvallen”, legt Marica-Redan uit.

Door het personeelstekort staan de operatiecapaciteit en de beschikbaarheid van zorg onder druk. Afdelingen hebben hun deuren moeten sluiten en patiënten moeten soms maanden wachten op een operatie.

Opleiden en behouden

De BAZ-opleiding maakt deel uit van het Health Facilities Readiness Initiative, waarmee de regering de kwaliteit van de zorg en de capaciteit van het ziekenhuis wil verbeteren. Het is voor het eerst dat de overheid een opleiding van deze omvang binnen het AZP financiert, zei de directeur.

Ze sprak haar waardering uit voor president Jennifer Geerlings-Simons, die het geld heeft vrijgemaakt voor de opleiding en benadrukte dat scholing hand in hand moet gaan met investeringen in veilige werkomstandigheden, passende beloning, apparatuur en infrastructuur. De regering stopt zeshonderdduizend euro in het project.

De BAZ wordt verzorgd door het Expert College-Nightingale Instituut, een Nederlands opleidingsinstituut dat is gespecialiseerd in opleidingen en trainingen voor zorgprofessionals in de acute zorg. De verpleegkundigen leren onder meer reanimeren, op tijd herkennen wanneer een patiënt achteruitgaat en hoe adequaat te handelen. Voor het traject is het online leerplatform ‘Kweki’ ontwikkeld.

Het ziekenhuis heeft de afgelopen jaren ook verpleegkundigen uit de Filippijnen aangetrokken om de tekorten op te vangen. Echter, volgens de directeur moet Suriname ervoor zorgen dat het zelf voldoende gespecialiseerde verpleegkundigen opleidt en behoudt. Ze riep de deelnemers op deze kans te benutten, ondanks de hoge werkdruk en de verplichtingen thuis. Ook ging Marica-Redan in op de discussie over bindingsovereenkomsten. Het ziekenhuis wil dat wat de deelnemers leren, ten goede komt aan de zorgverlening.

Waardering en arbeidsvoorwaarden

Ook Silvana Afonsoewa, voorzitter van de vaste parlementaire commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid, wees op de noodzaak om in zorgpersoneel te investeren. Een goed onderhouden ziekenhuisgebouw is volgens haar niet voldoende om kwalitatieve zorg te garanderen. “Investeren in verpleegkundigen is investeren in de gezondheidszorg van ons land.”

Afonsoewa prees de deelnemers omdat zij naast hun drukke werkzaamheden voor verdere scholing kiezen. Tegelijkertijd erkende ze dat de werkdruk, personeelsbezetting en arbeidsomstandigheden grote uitdagingen blijven.

De parlementariër moedigde de deelnemers aan de opleiding aan om elkaar te ondersteunen en kennis met elkaar te delen. Het combineren van werk, studie en privéverplichtingen vraagt volgens haar veel doorzettingsvermogen.

Afonsoewa, die zelf verpleegkundige is geweest, vertelde dat haar commissie de regering nauwlettend zal blijven volgen bij de invoering van nieuwe loonreeksen voor verpleegkundigen. Ook pleitte ze voor betere mogelijkheden om Surinaamse verpleegkundige diploma’s internationaal erkend te krijgen.

De politica herinnerde eraan dat Suriname geen beroepenregister voor verpleegkundigen heeft, zoals dat in andere landen bestaat. Ook de internationale erkenning van diploma’s vraagt verdere aandacht, zodat verpleegkundigen die zich in het buitenland willen ontwikkelen, duidelijkheid hebben over hun opleidingsniveau en beroepskwalificaties.

Afonsoewa benadrukte dat er nog veel moet gebeuren om verpleegkundigen beter te waarderen en te ondersteunen. Daarbij gaat het volgens haar niet alleen om salaris, maar ook om de omstandigheden waaronder zij hun werk uitvoeren. “U vormt de ruggengraat van onze gezondheidszorg”, aldus de parlementariër.