TEKORT AAN BEKWAME AMBTENAREN

door

De overheid kampt met een personeelstekort, zo blijkt uit recente berichtgeving. Dit schept naar onze mening op zijn minst verwarring, want met bijna 50.000 mensen in overheidsdienst, zou je verwachten dat de staat over voldoende menskracht beschikt om haar kerntaken uit te voeren. Toch blijkt het tegendeel waar: ministeries zoeken massaal naar personeel, terwijl er tegelijkertijd een personeelsstop geldt. Het gevolg is een interne verschuiving van medewerkers, waardoor het ene gat wordt gevuld met het andere.
Minister Mike Noersalim van Landbouw, Veeteelt en Visserij, stelt dat het tekort ontstaat doordat mensen de dienst verlaten of intern doorgroeien. In de praktijk betekent dit dat functies vacant komen, zodra medewerkers worden bevorderd of worden overgeplaatst. Het gaat zelfs zo ver, dat schoonmaakpersoneel doorstroomt naar een administratieve functie. Het schoonmaakpersoneel ervaart in de nieuwe functie de nodige problemen, maar weigert terug te keren naar de oorspronkelijke werkzaamheden. Een dergelijk bevorderingsbeleid roept vooral vragen op over planning, opleiding en functiewaardering binnen de overheid.
Want de kernvraag is niet of er een tekort is aan mensen, maar of er een tekort is aan bekwame mensen op de juiste plek. De realiteit wijst eerder in die richting. Het beeld dat ontstaat, is dat functies niet altijd worden ingevuld op basis van opleiding, ervaring of geschiktheid, maar dat interne verschuivingen en informele doorgroei soms de doorslag geven. In zo’n systeem wordt een administratieve functie al snel een logische volgende stap, ongeacht of de noodzakelijke competenties aanwezig zijn.
Dat is problematisch, want een overheid functioneert niet op basis van aantallen, maar op basis van kwaliteit. Beleidsvorming, uitvoering en toezicht vereisen gespecialiseerde kennis. Wanneer beleidsadviseurs, inspecteurs of administratieve krachten niet beschikken over de juiste opleiding of ervaring, wordt de effectiviteit van het hele apparaat aangetast. Het risico is dat beleid niet alleen trager, maar ook minder zorgvuldig wordt uitgevoerd.
Daar komt nog bij dat de personeelsstop, bedoeld om de overheidsuitgaven te beheersen, het probleem verder lijkt te verergeren. Door alleen intern te schuiven, wordt geen structurele oplossing gezocht voor het tekort aan specifieke expertise. Het gevolg is een vicieuze cirkel: functies blijven bestaan, maar worden niet duurzaam ingevuld. Ministeries vissen in dezelfde vijver, terwijl niemand nieuw instroomt om de vijver aan te vullen.
Wat ontbreekt, is een duidelijke langetermijnvisie op human resource management binnen de overheid. Opleidingsbeleid, doorstromingscriteria en functie-eisen lijken onvoldoende op elkaar afgestemd. Daardoor ontstaat het beeld van een overheid die wel mensen heeft, maar niet de juiste mensen op de juiste plek. De discussie zou daarom niet moeten gaan over het aantal ambtenaren, maar over de kwaliteit van het ambtelijke apparaat. Zolang het doorgroeien geen structureel begeleid en op competenties gebaseerd traject is, blijft het risico bestaan dat het personeelstekort vooral een symptoom is van een dieperliggend probleem.
The post TEKORT AAN BEKWAME AMBTENAREN ..