Straat van Hormuz heropent kortstondig terwijl olieprijzen fors dalen

PARAMARIBO – Olieprijzen kelderden met 9 procent nadat Iran de zeestraat opende, maar herstelden later toen de Amerikaanse blokkade standhield. Zo meldden verschillende internationale media zaterdag.

Vrijdag was een schoolvoorbeeld van grillige marktbewegingen. Olieprijzen daalden scherp en aandelenkoersen stegen nadat Iran aankondigde dat de Straat van Hormuz open was voor commerciële scheepvaart tijdens een staakt-het-vuren tussen Israël en Libanon. Binnen enkele uren kwam Iran echter terug op die beslissing, waarna het optimisme weer wegebde.

Brent-olie, de internationale maatstaf, daalde vrijdag met meer dan 9 procent tot 90,38 dollar per vat, het laagste niveau sinds 10 maart. De Amerikaanse referentieprijs, West Texas Intermediate, zakte met meer dan 10 procent tot circa 84 dollar per vat. Aandelenmarkten reageerden enthousiast: de Dow Jones Industrial Average sloot 869 punten hoger (+1,7%), de S&P 500 steeg met 1,2 procent en de Nasdaq won 1,5 procent.

Wat Iran zei over de opening van Hormuz

De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Abbas Araghchi, kondigde aan dat alle commerciële schepen gedurende het tien dagen durende staakt-het-vuren tussen Israël en Libanon vrij door de Straat van Hormuz mochten varen. President Donald Trump bevestigde dit snel via sociale media en stelde dat de waterweg volledig open was voor scheepvaart.

Maar enkele uren later trok Iran die verklaring deels in. Teheran stelde dat de zeestraat gesloten blijft zolang de Amerikaanse marine haar blokkade van Iraanse havens handhaaft. Trump had eerder die dag duidelijk gemaakt dat de blokkade zou blijven totdat er een bredere vredesovereenkomst wordt bereikt, inclusief afspraken over het Iraanse nucleaire programma. Dit leidde tot een patstelling die de markten onrustig het weekend in stuurde.

Waarom de Straat van Hormuz zo belangrijk is

De Straat van Hormuz is een van de belangrijkste knelpunten in de wereldeconomie. Dagelijks passeert ongeveer 20 miljoen vaten olie, goed voor circa een vijfde van de wereldwijde olievoorziening. Toen Iran de doorgang effectief sloot na Amerikaans-Israëlische aanvallen op 28 februari, leidde dat volgens het Internationaal Energieagentschap tot de zwaarste schok in de olievoorziening ooit.

In maart stegen olieprijzen met de grootste maandelijkse toename ooit, aldus het agentschap. In de Verenigde Staten bereikte de benzineprijs vrijdag gemiddeld 4,07 dollar per gallon, ruim 30 procent hoger dan vóór de oorlog. Ondanks de daling op vrijdag liggen de Amerikaanse olieprijzen nog steeds meer dan 30 procent boven het niveau van vóór het conflict.

Het korte moment van openstelling en wat dat liet zien

Gegevens van scheepvaarttracker MarineTraffic toonden vrijdagochtend een duidelijke toename van het aantal schepen dat door de zeestraat voer. Maritiem analist Michelle Wiese Bockmann noemde het de drukste activiteit sinds het begin van de oorlog, toen de doorgang feitelijk werd afgesloten. Volgens haar was er ’s nachts iets veranderd, waardoor schepen die eerder wachtten, plotseling in beweging kwamen.

Die toename onderstreepte de opgebouwde druk in de wereldwijde scheepvaart. Hoewel Iran sinds het begin van het conflict een beperkt aantal gecontroleerde schepen had doorgelaten, lag het verkeer ver onder het normale niveau. De korte aankondiging van volledige doorgang was voldoende om een golf van activiteit te ontketenen, voordat de terugdraaiing opnieuw onzekerheid bracht.

De huidige stand van zaken

Pakistaanse functionarissen zeggen dat zij aandringen op extra gesprekken tussen de Verenigde Staten en Iran in aanloop naar de deadline van het staakt-het-vuren op 22 april. Of die gesprekken resultaat opleveren voordat die termijn verstrijkt, is nog onzeker.

Sinds het begin van het conflict vertonen de olieprijzen sterke schommelingen. Op 19 maart werd een piek van 119 dollar per vat bereikt, gevolgd door de daling op vrijdag. Die volatiliteit laat zien hoe nauw de mondiale energieprijzen verbonden zijn met de situatie in en rond de Straat van Hormuz. Een duurzame heropening zou verlichting bieden voor consumenten en markten wereldwijd, maar de terugdraaiing maakt duidelijk dat die verlichting voorlopig uitblijft.

...