Stop het criminaliseren — en geef de TAS de kans om haar échte taak te doen

door

INGEZONDEN

De Ware Tijd heeft het vandaag goed verwoord: de TAS verdient bescherming als instituut, en politieke machtsspelletjes horen daar geen deel van uit te maken. Ik onderschrijf dat volledig. Maar er is meer te zeggen. Het is een patroon dat Suriname te vaak ziet. Een nieuwe raad van commissarissen wordt benoemd, een nieuwe directie aangesteld — en voor er ook maar één vergadering heeft plaatsgevonden, vliegen de beschuldigingen al over en weer.

Criminalisering als eerste reflex. Niet inhoud, maar conflict. Niet visie, maar verwijten. Dit schaadt niet alleen de betrokken instelling. Het schaadt het beeld van Suriname als geheel. Investeerders kijken mee. Internationale partners kijken mee. En wat zij zien, is een land waar instituties worden verscheurd door interne strijd, terwijl de echte uitdagingen onbeantwoord blijven.

“De directie en staf van de TAS moeten zo snel mogelijk een grondige studie maken van wat AI betekent voor haar regulerende taken”

Onlangs hetzelfde in de vissector. Dezelfde reflexen. Dezelfde beschuldigingen. Hetzelfde slechte beeld naar buiten. Er komt een moment dat Suriname zichzelf onherstelbare schade toebrengt door dit patroon voort te zetten.

De TAS is geen vijand — zij is een noodzaak

Laat ik duidelijk zijn over mijn eigen positie. Ik heb kritiek geuit op het standpunt van de TAS inzake Starlink. Die kritiek handhaaf ik. Maar die kritiek richt zich op beleid — niet op de instelling zelf. De TAS handhaaft een wet uit 2004. Dat is haar taak.

De politieke verantwoordelijkheid voor het actualiseren van dat beleid ligt bij het Ministerie van Communicatie. In alle landen ter wereld is de telecomregulator de instantie die zorgt dat er geen chaos ontstaat in het spectrum, in de communicatie, in de digitale infrastructuur. Zonder die regulator: willekeur, storing, misbruik. De TAS vervult een onmisbare rol. Die rol verdient respect — en ruimte om te worden uitgeoefend.

Wat de TAS nodig heeft, is geen conflict. Zij heeft een kennisslag nodig — een grondige oriëntatie op de digitale wereld van 2026 en wat dat betekent voor haar regulerende taak.

De échte urgentie: databeveiliging en cyberveiligheid

Suriname heeft ingezet op digitalisering. Dat is goed. Maar digitalisering zonder bescherming is gevaarlijk. En op dat vlak ligt een enorme taak die nog nauwelijks is opgepakt.

Alle ministeries slaan data op van burgers. Niemand weet hoe veilig dat gebeurt. Er zijn geen publieke normen, geen controlerende instantie die hierop toeziet, geen wetgeving die bedrijven en overheidsinstanties verplicht om verantwoord met persoonsgegevens om te gaan. De DNA heeft er niets aan gedaan. Mijn oproepen hierover zijn tot nu toe aan dovemansoren gericht geweest.

En ondertussen zien wij in Nederland hoe persoonsgegevens van telefoonabonnees worden gestolen. Hoe in Almere patiëntgegevens op straat belanden. In Amerika worden jaarlijks miljarden gefraudeerd via digitale oplichting. Callcenters die vanuit India, Pakistan en andere landen opereren, gebruiken gestolen data om mensen te manipuleren — en ook Surinaamse gegevens worden daarvoor misbruikt. Callcenters die in Suriname actief zijn, kunnen deel uitmaken van diezelfde netwerken. Zonder regulering weet niemand het. Zonder toezicht kan niemand ingrijpen.

De TAS is de aangewezen instantie om dit vraagstuk op te pakken — maar zij heeft daarvoor een actueel wettelijk kader nodig en de kennis om het te handhaven.

De TAS en AI: een onvermijdelijke confrontatie

Kunstmatige intelligentie verandert alles — ook de telecomsector, ook de communicatieregulering. Deepfakes, geautomatiseerde scams, AI-gestuurde netwerkaanvallen, synthetische stemmen die mensen oplichten — dit zijn geen toekomstscenario’s. Dit gebeurt nu.

Een regulator die hier niet op is voorbereid, kan haar taken niet naar behoren uitvoeren. De directie en staf van de TAS moeten zo snel mogelijk een grondige studie maken van wat AI betekent voor haar regulerende taken. En het niet volgen van de AIontwikkelingen brengt Suriname als geheel direct in een achterstand — economisch, veiligheidsmatig en bestuurlijk.

Begin met oriëntatie, niet met conflict

De nieuwe RvC heeft een toezichthoudende taak. Dat is een verantwoordelijke positie. Maar toezicht houden op een instelling die u niet begrijpt, is geen toezicht — het is ruis. Mijn oproep is concreet: begin niet met beschuldigingen, maar begin met leren. Organiseer een gedegen oriëntatie op Digitaal Suriname. Nodig experts uit. Begrijp wat de TAS doet, wat zij zou moeten doen, en wat het verschil is. Daarna kunt u als RvC echt toezicht houden.

Breng vervolgens, samen met de directie en staf, de TAS naar het niveau dat Suriname in 2026 nodig heeft. Actualiseer de wet- en regelgeving. Maak ruimte voor nieuwe technologieën. Stel normen voor databeveiliging. de cyberveiligheidsvraagstukken op. Dat is de taak. Niet het criminaliseren van collega’s.

Starlink: een openstaande kwestie

Ik herhaal wat ik eerder heb geschreven: Starlink is vanaf 2026 technisch beschikbaar in heel Suriname. Alle buurlanden hebben het toegelaten. Het wordt tegengehouden op basis van een wet die niet geschreven is voor deze technologie. Internet moet — net als water, elektra en gas — een basisvoorziening zijn. Dat vereist een beleidswijziging van het Ministerie van Communicatie, en een TAS die daarin constructief meedenkt.

Wie schrijft dit — en op basis waarvan? National Outsource Center N.V. (NOC) is geen commentator van buitenaf. In 2016 ontwikkelde NOC Octopus — een systeem voor fraudedetectie bij telefoonbedrijven. Fraude in de telecomsector is omvangrijker dan de meeste mensen beseffen: gestolen simkaarten, illegale doorschakelingen, misbruik van nummers voor scam-operaties.

Octopus herkent die patronen en stopt ze. De nieuwste release van Octopus richt zich niet alleen op fraudedetectie, maar ook op de bescherming van data bij diefstal: encryptie en gelaagde beveiliging zodat gestolen data onbruikbaar is. Dit systeem wordt op dit moment getest bij twee fondsen in Nederland.

NOC werkt samen met internationale telecombedrijven en volgt de ontwikkelingen op het gebied van AI, cyberveiligheid en databeveiliging op de voet. Wij publiceren regelmatig — niet voor de aandacht, maar omdat wij geloven dat kennis gedeeld moet worden.

Normann Kleine (Oprichter NOC)

De redactie van de Ware Tijd stelt lezers in de gelegenheid stukken in te zenden ter publicatie. In principe worden alle ingezonden artikelen opgenomen, tenzij de inhoud schadelijk, kwetsend of beledigend is voor derden. Stukken die worden geplaatst komen niet noodzakelijkerwijs overeen met de mening van de Ware Tijd. De redactie behoudt zich het recht voor om stukken niet te plaatsen, of in te korten of te redigeren zonder dat die uit hun context worden gehaald.