Royalty’s kleinschalige goudsector niet verlaagd

door

Tekst en beeld Euritha Tjan A Way

PARAMARIBO — Ondanks de aankondiging van het ministerie van Financiën en Planning en president Jennifer Simons in februari van dit jaar, zijn de royalty’s voor de goudexport van de kleinschalige goudsector niet verlaagd.

In de aankondiging van het ministerie van Financiën en Planning in februari stond dat de regering, op basis van recente informatie over de ontwikkelingen in de goudsector, zou overgaan tot een verlaging van het royaltytarief van 4,5 procent, dat geldt voor de kleinmijnbouw met betrekking tot goud en de exploitatie van bouwmaterialen, naar 3,5 procent. Die verlaging zou gedurende zes maanden van kracht zijn.

Goudexporteurs die de Ware Tijd heeft gesproken, zeggen dat na deze aankondiging niets meer is vernomen. Dat komt volgens een van hen mogelijk doordat er een grove fout is gemaakt bij de behandeling van het voorstel in de Raad van Ministers (RvM). “De royalty’s bedragen namelijk geen 4,5 procent. Ze bedragen sinds 2023 5,5 procent.”

De regering onder leiding van wijlen president Chandrikapersad Santokhi en vicepresident Ronnie Brunswijk kreeg zelfs het advies van het IMF om de royalty’s te verhogen naar 7 procent. Daar werd echter van afgezien vanwege de kans op smokkel. De royalty’s bedragen tot op heden dus 5,5 procent.

Smokkel tegengaan

Bij de aankondiging van de verlaging liet het ministerie van Financiën en Planning weten dat gegevens over de periode 2020 tot en met 2024 de verlaging zouden rechtvaardigen. “In 2024 werd door de goudsector naar schatting 27,7 ton goud geproduceerd, maar slechts 26,9 ton officieel geregistreerd voor export. Dit betekent dat officieel 0,8 ton goud minder is geëxporteerd, waarover geen royalty’s zijn ontvangen.”

De president zei echter in duidelijkere bewoordingen dat er veel goud werd gesmokkeld en dat de verlaging bedoeld was om die smokkel tegen te gaan.

Opmerkelijk is dat het eerste kwartaal van 2026, ondanks het uitblijven van de verlaging, een opwaartse trend laat zien in de goudexportcijfers. De cijfers van de Centrale Bank van Suriname (CBvS) bevestigen dat. Zo meldt het goudbulletin dat het exportvolume van de kleinschalige goudsector in vergelijking met het eerste kwartaal van 2025 met 445 kilogram (35 procent) is gestegen. Ook de export van de grootschalige goudsector nam toe, met 1.566 kilogram (50 procent). Binnen de grootschalige goudsector zou dat vooral te danken zijn aan de betere kwaliteit van het erts dat goudmultinational Newmont Suriname heeft gewonnen.

Gelukkig niet verlaagd

Een exporteur die de Ware Tijd sprak, kan niet geloven dat de regering werkelijk van plan was de royalty’s te verlagen. “En dat zonder mensen zoals ik, die al tientallen jaren ervaring hebben in de sector, te raadplegen. Gelukkig hebben ze dat niet gedaan, want dat zou de staat zomaar minder inkomsten hebben opgeleverd.”

Een andere maatregel die de overheid aankondigde om meer grip op de sector te krijgen, is dat goudexporteurs 35 procent van hun retentiegelden zouden moeten storten bij de Centrale Bank van Suriname (CBvS).

‘Dat hebben wij inderdaad via de media gehoord. Wij stortten die 35 procent niet meer vanwege de wispelturigheid van de bank, maar we doen dat nu weer. Wel via de commerciële banken. Het kan zijn dat die banken afspraken hebben met de Centrale Bank. Daar zijn wij niet van op de hoogte’, aldus de exporteur.

Volgens hem is de moederbank bovendien niet geëquipeerd om commerciële stortingen te verwerken. “Het is geen handelsbank. De handelingen die bij een commerciële bank horen wanneer gelden worden gestort en uitbetaald, kan de overkoepelende moederbank simpelweg niet verrichten.”