RK Bisdom laat Poortgebouw ’toch’ restaureren

Tekst en beeld Audry Wajwakana

PARAMARIBO — “We kunnen niet langer wachten op de regering. Het gebouw wordt gevaarlijker en we willen absoluut niet dat er ongelukken gebeuren.” Dit zegt de rooms-katholieke bisschop Karel Choennie tegen de Ware Tijd over het vervallen houten ‘Poortgebouw’ aan de Monseigneur Wulfinghstraat.

Hij voegt toe dat het RK Bisdom heeft besloten het gebouw toch conform de Monumentenwet te laten herstellen. Hiervoor heeft het een lening van een half miljoen Amerikaanse dollar afgesloten. Choennie benadrukt dat de lening “een rib uit het lijf is”, omdat hierdoor andere sociaal-maatschappelijke prioriteiten moeten wachten. Het bisdom had het geld liever besteed aan onderwijs en zorg.

“Als we dat geld zouden krijgen, dat de overheid ons schuldig is, kunnen we een beetje vrijer ademen”RK-bisschop Karel Choennie

Sinds kort is de restauratie begonnen. De ingang, waar op schooldagen honderden leerlingen en leerkrachten van Sint Elisabeth I en II onderdoor lopen en rijden, is al enkele weken afgesloten. Werklui slopen intussen de verrotte delen van het gebouw. Het bouwbedrijf Kiesel verwacht de restauratie binnen negen maanden af te hebben.

Kon niet wachten

In tegenstelling tot monumentale gebouwen van de overheid komen particuliere eigenaren van monumentale panden niet in aanmerking voor een lening bij de Inter-Amerikaanse Ontwikkelingsbank (IDB). Tijdens een ontmoeting met president Jennifer Geerlings-Simons vorige maand pleitte Choennie voor concrete financiële ondersteuning voor particuliere eigenaren van monumentale panden die de hoge kosten voor onderhoud en behoud niet alleen kunnen dragen. Daarbij vroeg hij onder meer om vrijstelling van de belasting over de toegevoegde waarde (BTW).

Choennie verzucht: “We moeten nog een definitief antwoord krijgen op dat verzoek en zijn dus weer verwezen naar de minister van Financiën en Planning. De aannemer moet de aanvraag kunnen indienen. Het blijft in het ongewisse of dat zal worden gehonoreerd”.

Tijdens het gesprek vertelde de president hem dat er wordt gewerkt aan een wet of staatsbesluit om particuliere monumenteneigenaren tegemoet te komen. Daarbij wordt gedacht aan renteloze leningen voor de restauratie van voorgevels en zachte leningen voor de rest van het gebouw. “Maar ja, ik kon niet wachten tot wat zij in mind heeft”, stelt de kerkleider.

Opvanglocatie

Het Poortgebouw staat sinds 2024 in de steigers. Het is afgeschermd geworden door bouwgaas. Het bisdom wilde tot sloop overgaan, maar de commissie Monumentenzorg stak daar een stokje voor. De commissie beschouwt het gebouw als monumentaal, terwijl het bisdom die status al jarenlang betwist.

Het Poortgebouw werd, in tegenstelling tot het historische pand nummer 18 (gebouwd in 1907) op de hoek van de Henck Arron- en Monseigneur Wulfingstraat, rond 1940 als spoedopvang neergezet. De Sint Louiseschool was daar gevestigd en er waren dringend extra klaslokalen en een slaapzaal nodig om de kinderen van de districten op te vangen.

Het Poortgebouw werd in der haast opgetrokken, wat niet conform de Bouwwet zou zijn gebeurd. Het bisdom overwoog daarom juridisch aan te vechten dat het pand op de monumentenlijst staat. “Maar als we naar de rechter gaan, dan duurt het vijftien jaar of zo”, meent de bisschop.

Huurachterstand overheid

Onder beheer van het RK Bisdom vallen onder meer scholen, kantoren, het RK-ziekenhuis, internaten en ook twee bejaardentehuizen. Choennie vindt het wrang dat er zoveel geld gaat naar één gebouw, terwijl de andere instellingen dringend aandacht vragen.

Hij weerspreekt ook het beeld dat het bisdom over ruime financiële middelen beschikt. De monumentale panden aan de Henck Arronstraat worden met huuropbrengst onderhouden. Eén van de panden werd in het verleden aan het ministerie van Sociale Zaken en Volkshuisvesting verhuurd, dat nog een achterstand van ongeveer SRD 3 miljoen aan huurgeld zou hebben. “Als we dat geld zouden krijgen, dat de overheid ons schuldig is, kunnen we een beetje vrijer ademen”, zegt Choennie.

De ingang, waar leerlingen en leerkrachten onderdoor liepen en reden, is al enkele weken afgesloten.