Regering wil historische binnenstad afbakenen ondanks bestaande Unesco-grenzen

door

door Audry Wajwakana

PARAMARIBO — De regering wil de historische binnenstad van Paramaribo formeel afbakenen via een resolutie of staatsbesluit. Dat maakte president Jennifer Geerlings-Simons woensdag bekend tijdens het One Heritage Policy Symposium ‘Van gedeelde geschiedenis naar duurzaam erfgoedbeleid’ in de Royal Ballroom van Hotel Torarica.

De mededeling van het staatshoofd laat Stephen Fokké, World Heritage Site Manager voor de historische binnenstad van Paramaribo, de wenkbrauwen fronsen. “Ik weet niet waar ze die informatie vandaan heeft”, reageert hij verbaasd als de Ware Tijd hem de mededeling van de president voorhoudt.

“Als Suriname niets doet aan de aanbevelingen blijft Suriname op de ‘bedreigde’ lijst”Stephen Fokké

Bestaande afbakening

Volgens Fokké is het gebied al decennia formeel begrensd, in het kader van de procedure om het als werelderfgoed te laten erkennen. De eerste formele stappen daarvoor dateren uit 1998, toen de overheid de procedure voor de Unesco-nominatie in gang zette.

Op 31 oktober 2001 werd de begrenzing vervolgens bij staatsbesluit – ‘Besluit instelling Bouwcommissie en aanwijzing historische binnenstad’ – vastgelegd. Daarbij werd ook de bouwcommissie bij het ministerie van Openbare Werken ingesteld voor de aanwijzing van de historische binnenstad en de bijbehorende bufferzones.

Het staatsbesluit omschrijft de grenzen van de historische binnenstad binnen het woongebied Groot-Paramaribo. Daarbij worden onder meer de noordelijke gevelwand van de Van Rooseveltkade, de Sommelsdijkse Kreek, as van de Tourtonnelaan, as van de Klipstenenstraat, de westelijke gevelwand aan de Heiligenweg en de oever van de Surinamerivier langs de Waterkant als begrenzingen genoemd. In het besluit zijn ook twee bufferzones vastgelegd: de wijk Combé en de achttiende eeuwse staduitbreiding (het gebied van de Wagenwegstraat en Dr. J.F. Nassylaan tot aan de Johan Adolf Pengelstraat tot de Viottekreek en Picorniekreek, … red.).

Fokké vermoedt dat de president mogelijk doelt op een verkleining van het bestaande gebied. Hij herinnert zich een bespreking met Geerlings-Simons uit de periode waarin zij voorzitter van De Nationale Assemblee was. Ook toen sprak zij over het verkleinen van de erfgoedlocatie, waarbij het gebied zich zou beperken tot de Waterkant, Onafhankelijkheidsplein en een deel van de Henck Arronstraat. “Maar dat gaat niet zomaar. Zo werkt het niet. Het is al een afgebakend gebied zoals het bij Unesco geregistreerd en tot Werelderfgoed verklaard is. Opnieuw afbakenen wil zeggen dat je een compleet nieuw nominatiedossier moet gaan voorbereiden”, legt Fokké uit.

De aangekondigde afbakening komt op een moment waarop de historische binnenstad juist onder druk staat. Het gebied werd in juli op de Unesco-lijst van bedreigd werelderfgoed geplaatst.

(lees verder onder de )

Al bij zeker vier vergaderingen stelt het Werelderfgoedcomitee voor op uitbreiding van de bestaande twee bufferzones; wijk Combe en achttiende eeuwse stadsuitbreiding.

Herstelprocedure van jaren

Om terug te keren naar de Werelderfgoedlijst heeft Unesco aanbevelingen gedaan, die op 14 augustus formeel naar Suriname zijn gestuurd. Suriname heeft tot 1 februari 2027 de gelegenheid om een rapport in te dienen over de staat van instandhouding van de historische binnenstad en de uitvoering van de aanbevelingen. Het rapport wordt vervolgens beoordeeld door de Werelderfgoedcommissie tijdens de 49ste zitting.

Fokké vreest dat een nieuwe afbakeningsprocedure het traject om de aanbevelingen uit te voeren verder kan compliceren. “Als Suriname niets doet aan de aanbevelingen blijft Suriname op de ‘bedreigde’ lijst. Hoelang dat kan duren verschilt per land. Er zijn landen die vijf tot zelfs tien jaar op die lijst zijn gebleven, totdat er een regering kwam die wel snapte waarover het gaat en ernaar toe heeft gewerkt om weer op de Werelderfgoedlijst te komen.”

OW schuldige

De erfgoeddeskundige wijst het ministerie van Openbare Werken aan als een belangrijke oorzaak van de problemen waarmee de historische binnenstad de afgelopen jaren te maken heeft gehad. “Er worden nog steeds bouwvergunningen verstrekt voor bouwwerken die niet passen. Dus de staat (het ministerie, … red.) die moet zorgen voor bewaking van het werelderfgoed zorgt tegelijkertijd voor de bedreiging.”

Suriname is sinds 1997 partij van de Werelderfgoedconventie. Het land heeft drie locaties op de Werelderfgoedlijst: het Centraal Suriname Natuurreservaat, dat op 2 december 2000 werd ingeschreven, de historische binnenstad van Paramaribo op 29 juni 2002 (inmiddels op de ‘bedreigde’ lijst) en Jodensavanne, die op 19 september 2023 als jongste Surinaamse locatie werd toegevoegd. “Dit is het hoogste wat zo een nationaal erfgoed kan worden en daar praat je tijdens de Heritage Month met geen woord over”, kritiseert Fokké.

De president heeft tijdens het symposium ook aangekondigd dat de regering voorbereidingen treft om Heritage Month juridisch vast te leggen. Daarmee moet de erfgoedmaand een jaarlijks terugkerend evenement worden dat structureel op de begroting kan worden opgenomen. Ook de private sector zou daardoor ruim van tevoren weten dat de maand jaarlijks wordt georganiseerd.