Ramlila, konfriyari en nauta centraal in nieuwe jeugdroman van Indra Varma

door

‘Jongeren moeten weten hoe het toen ging’

Met de presentatie van ‘Sammie en Bhartie – De complete serie’ brengt auteur Indra Varma drie jeugdverhalen samen in één uitgave. Het boek, dat deze week in Suriname wordt gepresenteerd, neemt lezers mee naar het leven van jongeren in een Surinaamse boiti aan het begin van de jaren zeventig, tegen de achtergrond van grote culturele gebeurtenissen als de Ramlila, konfriyari en een nauta, de traditionele Hindostaanse bruiloft. “Drie verhalen zijn eigenlijk in één boek en ze volgen elkaar op. Dus de hoofdpersonages groeien mee in het verhaal”, zegt de schrijfster. De eerste twee delen waren al eerder verschenen, maar de serie bleef onvoltooid. Enkele jaren geleden schreef Varma het slotdeel en herschreef zij de eerdere boeken, zodat de verhalen één geheel vormen.

Tekst Audry WajwakanaBeeld Privé collectie

De hoofdpersonen Sammie, Bhartie en hun vriend Moen beleven hun jeugd in een tijd waarin familie, vriendschap en gemeenschapsleven een veel grotere rol speelden dan tegenwoordig. Hoe zij leefden, zeg maar, in een dorp, een boiti. Af en toe in de stad. Hoe brachten ze hun tijd door. En wat deden ze allemaal? Hoe gingen ze naar school? Hoe waren de familiebanden, de vriendschappen, alles zoals in die tijd.

“Mijn doel is zoveel mogelijk jonge mensen aan het lezen te krijgen. En ook dat zij een beetje in inkijk krijgen hoe het toen was en hoe hun ouders en grootouders dat hebben ervaren”

De keuze voor de drie centrale gebeurtenissen in het boek was bewust. “In die tijd waren het de drie grote festiviteiten die gebeurden in het leven van de mensen.” Rond die evenementen draaide een belangrijk deel van het sociale leven. “Ramlila, de hele buurt keek er naar uit en deed mee. Dus ter onderbreking van het veelal eentonige, saaie leven, was er ineens een groot evenement. En dat maakte het allemaal leuk en het kwam jaarlijks terug.”

Leesplezier bevorderen

Hoewel het verhaal fictief is, putte Varma uit herinneringen aan haar eigen jeugd. Zelf was zij tiener in dezelfde periode waarin het verhaal zich afspeelt. “Het is allemaal fictief hoor. Maar ja, je ervaringen neem je mee, maar je maakt er een verhaal omheen. Dus het gaat niet over mij.”

Met het boek wil zij jongeren een inkijk geven in een tijdperk dat zij niet zelf hebben meegemaakt. Vooral voor jonge Surinamers en de Surinaamse diaspora in Nederland ziet zij daarin een belangrijke meerwaarde. “Die kinderen, de jongeren kennen het niet. Die kennen het misschien zoals dat nu goed gebeurt, maar niet zoals het toen gebeurde.” Het stimuleren van leesplezier vormt daarbij een belangrijke drijfveer. “

‘Mijn doel is zoveel mogelijk jonge mensen aan het lezen te krijgen. En ook dat zij een beetje in inkijk krijgen  hoe het toen was en hoe hun ouders en grootouders dat hebben ervaren.“

Jong geleerd, oud gedaan

De schrijfster verhuisde in1975 naar Nederland met haar ouders. Naast haar werk bij het Nederlands Telecombedrijf KPN bouwde zij stap voor stap aan haar schrijverschap. “Ik ging minder werken om te kunnen schrijven.” De liefde voor boeken ontstond al vroeg. “Lezen dat deed ik echt vanaf ik twee, drie jaar was, jaar geloof ik.” Als kind verslond zij vrijwel alle boeken in de vestiging van bibliotheek CCS aan de toenmalige Coppenamestraat, nu Mr. Jagernath Lachmonstraat. 

Het schrijven kwam pas later. Tijdens bezoeken aan de bibliotheek met haar kinderen merkte zij dat er weinig boeken waren waarin Surinaamse jongeren en waarin Hindostaanse tradities centraal stonden. “Er waren weinig boeken voor kinderen, voor jongeren. En ook over hindostanen vond ik weinig, wat ik mijn kinderen mee wilde geven.”

Activiteiten rond presentatie

Die constatering vormde de aanleiding om zelf verhalen te gaan schrijven. Haar eerste boek, ‘In de schaduw van de Amandelboom’, verscheen in 1999 en bevatte zeven korte verhalen. “Mensen vragen mij nog steeds wanneer ik weer korte verhalen ga schrijven.” Met ‘Sammie en Bhartie – De complete serie’ richt Varma zich op een breed publiek. Het boek is toegankelijk voor lezers vanaf ongeveer twaalf jaar, maar is nadrukkelijk niet uitsluitend voor jongeren geschreven. “Het is niet op kinderlijk niveau geschreven. Het is gewoon voor iedereen leesbaar.”

Rond de presentatie van het boek verzorgt ze diverse activiteiten zoals lezingen en een signeersessie. Een bijzonder moment is het bezoek aan de Shri Vishnuschool, waar zij begin jaren zeventig zelf leerling was. “Dat vond ik best wel bijzonder om te doen.” Met haar nieuwste uitgave hoopt Varma niet alleen een verhaal te vertellen, maar ook een stukje geschiedenis levend te houden voor nieuwe generaties lezers.