PRIJSCONTROLE LOST HOGE KOSTEN VAN LEVENSONDERHOUD NIET OP

door

De overheid, met name de Economische Controledienst, voert regelmatig controles uit in winkels om prijsopdrijving, hamsteren en andere overtredingen tegen te gaan. Voor veel burgers zijn dergelijke controles welkom. Niemand wil immers dat winkeliers misbruik maken van economische omstandigheden, om zo buitensporige winsten te behalen en de consument meer dan nodig voor goederen te laten betalen. Toch moeten we eerlijk zijn over wat prijscontrole wel en niet kan bereiken. Hoe belangrijk deze controles ook zijn, zij lossen het grootste probleem van de gemiddelde burger niet op: en wel het tekort aan koopkracht.
De discussie over stijgende prijzen wordt vaak gevoerd, alsof prijscontrole de belangrijkste oplossing is. Die gaat prijsopdrijving wel tegen, maar wanneer inspecteurs winkels bezoeken en overtredingen vaststellen, ontstaat de indruk, dat de hoge prijzen vooral het gevolg zijn van verkeerd gedrag van ondernemers. Hoewel dergelijke gevallen zeker voorkomen, vertelt dat niet het hele verhaal.
De realiteit is dat veel Surinamers grote moeite hebben om rond te komen, zelfs wanneer winkeliers zich volledig aan de regels zouden houden. De prijzen van basisproducten zijn de afgelopen jaren sterk gestegen, terwijl de inkomens van veel gezinnen niet in hetzelfde tempo zijn gestegen. Daardoor wordt elke aankoop een afweging en elke maand een financiële uitdaging.
Prijscontrole kan voorkomen, dat producten onnodig duur worden verkocht. Dat is positief en noodzakelijk. Maar prijscontrole zorgt er niet automatisch voor, dat burgers meer geld in hun portemonnee hebben. Wanneer iemand onvoldoende verdient om zijn huishouden te bekostigen, verandert een inspectie bij een winkel weinig aan zijn dagelijkse werkelijkheid.
De kern van het voormelde probleem ligt namelijk dieper. De kosten van levensonderhoud worden beïnvloed door factoren zoals inflatie, wisselkoersen, importkosten, brandstofprijzen transportkosten en economische groei. Veel producten die in Suriname worden verkocht, zijn geimporteerd. Wanneer de kosten van invoer stijgen, stijgen uiteindelijk ook de prijzen in de winkels. Geen enkele controleur kan die economische realiteit wegnemen.
Daarom moet prijscontrole worden gezien als een onderdeel van een bredere aanpak en niet als de oplossing op zichzelf. Burgers hebben behoefte aan beleid dat hun koopkracht versterkt. Dat kan bijvoorbeeld door economische groei te stimuleren, werkgelegenheid te creëren, lonen beter af te stemmen op de stijgende kosten van levensonderhoud en ervoor te zorgen dat de nationale munt stabiel blijft. Ook de verhoging van productie van export zal een grote bijdrage hierbij leveren
Ook sociale voorzieningen spelen hierbij een belangrijke rol. Voor kwetsbare groepen kunnen gerichte ondersteuningsmaatregelen soms meer verschil uitmaken dan een extra controleactie. Een gezin dat moeite heeft om voedsel, schoolbenodigdheden en transport te betalen, heeft uiteindelijk meer aan een verbetering van zijn financiële positie, dan aan de mededeling dat een winkelier een waarschuwing heeft gekregen.
Dat betekent niet dat de prijscontrole onbelangrijk is. Integendeel, toezicht blijft noodzakelijk om consumenten te beschermen tegen misbruik en oneerlijke handelspraktijken. Zonder controle zou de situatie, mogelijk zelfs erger zijn. Maar het is een instrument, geen wondermiddel.
De overheid moet oppassen, dat prijscontrole niet wordt gepresenteerd als een oplossing voor problemen, die eigenlijk voortkomen uit een bredere economische werkelijkheid. De gemiddelde burger vraagt zich namelijk niet alleen af, waarom producten duur zijn. Die vraagt zich vooral af hoe hij ze nog kan betalen.
Zolang die vraag onbeantwoord blijft, zullen controles misschien de overtredingen verminderen, maar niet de financiële zorgen waarmee duizenden gezinnen dagelijks worden geconfronteerd. De strijd tegen hoge kosten van levensonderhoud wordt uiteindelijk niet gewonnen in de winkelrekken, maar in een economie die mensen voldoende kansen en koopkracht biedt, om waardig te kunnen leven.
The post PRIJSCONTROLE LOST HOGE KOSTEN VAN LEVENSONDERHOUD NIET OP ..