Overleden Michel Eind (86) was brug tussen twee culturen

door

PARAMARIBO — De op 10 oktober overleden zanger, danser en tekstschrijver Michel Eind (86) was een bijzondere verschijning in de muziekwereld: een Afro-Surinaamse artiest die naam maakte door in Hindostaanse bands te zingen en het publiek te imponeren met baithak gana, Hindi-liederen en oude Indiase klassiekers. Eind werd gezien als een voorbeeld van culturele verbondenheid. De politieke partij VHP was trots op hem en zag in zijn optredens een weerspiegeling van de verbroederingspolitiek van wijlen partijleider Jagernath Lachmon.

Zijn dochter Ivy herinnert zich haar vader als een levensgenieter die mensen graag aan het lachen maakte. Hij werkte onder meer als marktkoopman, maar muziek bleef zijn grote passie. “Waar hij ook kwam, probeerde hij mensen aan het lachen te maken. Hij was een rasechte entertainer, een creool die tussen Hindostanen was opgegroeid en zich met hen verbonden voelde. Hij wilde door middel van zang laten horen hoe goed hij de taal beheerste. Dat was zijn passie en zijn leven, tot aan zijn dood”, houdt ze de Ware Tijd voor.

“Mijn goede vriend was een legende op zich, een grootheid en een bekende artiest die met zijn baithak gana veel furore heeft gemaakt”Kries Ramkhelawan

Volgens de dochter maakte haar vader zich de Hindostaanse cultuur eigen. Haar moeder en diens vader hielpen hem daarbij. Als kind herinnerde zij zich hoe haar vader werd gecorrigeerd wanneer hij woorden niet goed uitsprak.

Ivy was trots was op hem, vooral wanneer zij samen naar een feest of huwelijk gingen en ze zag hoe het publiek hem bewonderde. “Dan dacht ik: ‘ja, dat is mijn vader!’ Dat doet hij gewoon weer even.”

Eind hoopte dat één van zijn drie dochters zijn muzikale voetsporen zou volgen en probeerde Ivy over te halen om ook te gaan zingen en wilde haar daarbij te helpen. “Hij wilde zo graag dat iemand het van hem overnam”, vertelt ze.

Repertoire

Geboren in Commewijne, begon Einds muzikale loopbaan begon bij Sangeeta Orchestra, waarna hij ook deel uitmaakte van orkesten zoals Melodie Star. Het publiek was onder de indruk van de manier waarop de Afro-Surinaamse zanger de Hindostaanse muziek en taal beheerste.

Eind zong onder meer oude Indiase klassiekers van Mohammed Rafi, Kishore Kumar en Lata Mangeshkar. Naast baithak gana en dansmuziek beoefende hij in zijn beginjaren de Hindostaanse klassieke dans. Daarbij trad hij op in traditionele kleding van een Indiase klassieke danser.

Eind bracht één cd uit met zes nummers, waarvan hij vijf zelf schreef. Enkele bekende songs zijn ‘Mere posley chiraiya’ (‘Mijn gekweekte vogel’), ‘Ab se khabardaar raho bhai’ (‘Wees voorzichtig mijn broeders’) – een immigratie lied – en ‘Oto to aigail duwaar’ (‘De auto staat voor de deur’)

Reacties

Het overlijden van de artiest heeft reacties van verdriet en waardering opgeroepen. De legendarische baithak gana- en chutneyzanger Kries Ramkhelawan, die jarenlang met Eind optrad, spreekt van “een groot verlies” in gesprek met de Ware Tijd. “Mijn goede vriend was een legende op zich, een grootheid en een bekende artiest die met zijn baithak gana veel furore heeft gemaakt. Hij was ook danser, een gezellige, talentvolle en creatieve man die ook songteksten schreef en veel mooie liederen heeft nagelaten die ook door de jonge generatie worden gezongen. Hij is als een goeroe voor ons allen geweest.” Samen traden zij op in Suriname, Guyana en op Trinidad en Tobago, waar Eind eveneens indruk maakte.

Ook op social media wordt Eind herdacht. Riaz Ahmadali van het Yaadgaar Orchestra deelde, met dank aan Ra-Ni Entertainment en Dinesh Malhoe, een interview en een lied van de zanger uit het Yaadgaar-jubileumconcert van 11 november 2011. De Suriname Baithak Gana-Facebookpagina eerde hem eveneens en omschreef hem als een getalenteerde Afro-Surinamer die de Hindostaanse cultuur uitdroeg.

Michel Eind laat de herinnering achter van een artiest die met zijn stem, dans en persoonlijkheid mensen wist te verbinden. Zijn muzikale nalatenschap onderstreept hoe muziek culturele grenzen kan overstijgen.

De zanger Michel Eind (l) en zijn vrouw Selma Islam. [: privécollectie]