Olieprijs duikelt omlaag na tekenen intentieverklaring voor beëindiging oorlog VS en Iran

door

PARAMRIBO — Binnen enkele uren nadat bekend werd dat de VS en Iran een intentieverklaring hebben getekend voor beëindiging van de oorlog tuimelden de internationale prijzen voor Brent (de internationale maatstaf) olie tot onder de 80 US dollar per barrel. Terwijl in eerste instantie gedacht werd dat de Verenigde Staten en Iran vrijdag het document zouden ondertekenen om een einde te maken aan de oorlog die vier maanden geleden begon, deden de presidenten van de twee landen dat al woensdag.  

Vrijwel tegelijk kwam het scheepvaartverkeer in Iran weer op gang kwam. Volgens de Iraanse staatspers hebben sinds het sluiten van het akkoord elf Iraanse schepen de havens verlaten en zijn ze door de Amerikaanse blokkade in de Golf van Oman gevaren. Deskundigen verwachten echter niet dat op korte termijn de olieprijzen veel verder zullen dalen, omdat nog verder moet worden onderhandeld en ook omdat het nog onveilig is om gebruik te maken van de Straat van Hormuz, waar Iran mijnen heeft gelegd.

“Deskundigen verwachten niet dat op korte termijn de olieprijzen veel verder zullen dalen, omdat nog verder moet worden onderhandeld en ook omdat het nog onveilig is om gebruik te maken van de Straat van Hormuz”

Verklaring

In de verklaring is onder meer vastgelegd dat de Amerikaanse zeeblokkade van de Iraanse havens binnen dertig dagen volledig wordt opgeheven. Ook alle andere Amerikaanse ‘verstoringen of belemmeringen tegen de Islamitische Republiek Iran’ moeten worden opgeheven. Dit land moet op zijn beurt ‘zich inspannen’ voor een veilige en kosteloze doorgang van commerciële schepen door de Straat van Hormuz, en zestig dagen geen tol vragen.

In verband met het voorlopige akkoord worden miljarden aan bevroren tegoeden van Iran in termijnen vrijgegeven. Ook moet dit land binnen dertig dagen beginnen met het weghalen van mijnen in het gebied. Volgens het akkoord kan de commerciële scheepvaart meteen van start gaan.

De Pakistaanse premier Shehbaz Sharif, die een bemiddelende rol speelde bij de onderhandelingen, zei dat de heropening per direct van kracht is. Kort nadat de oorlog eind februari begon, besloot Iran de Straat van Hormuz, een ongeveer 50 kilometer brede zeestraat tussen Iran en Oman af te sluiten, met enorme gevolgen voor de hele wereld.

Aangezien ongeveer 20 procent van de olie uit dat gebied komt, stegen de prijzen tot gemiddeld rond de honderd US dollar per vat. Vóór de oorlog voeren minstens honderd schepen per dag door de straat, met elke dag zo’n twintig miljoen vaten ruwe olie. Het kan nog maanden duren voordat de export van olie en olieproducten weer op het niveau van voor de oorlog is. Wat spannend blijft zijn de onderhandelingen over het Iraanse nucleaire programma. Voorlopig is afgesproken dat Iran geen kernwapens zal ontwikkelen of aanschaffen, en dat de Iraanse uraniumvoorraad wordt verdund.

Ontevredenheid

Opmerkelijk is dat het akkoord heeft gezorgd voor ontevredenheid binnen gelederen van alle bij de oorlog betrokken partijen. In Iran vinden hardliners dat geen akkoord moest komen aangaande het verrijkt uranium. Echter in de VS en bondgenoot Israël is de ontevredenheid veel groter. Immers heeft de oorlog miljarden dollars gekost en zijn partijen precies beland bij de situatie zoals die vóór de oorlog was en was overeengekomen door toenmalig president Barack Obama.

Integendeel lijkt het erop alsof straks Iran wel tol zal mogen heffen voor de doorvaart van schepen. De Israëlische president Benjamin Netanyahu wilde verder gaan met het bombarderen van Hezbollah stellingen in Libanon. Onder druk van zijn Amerikaanse ambtgenoot Donald Trump moest hij hiervan afzien, nadat Iran het principieel stelde dat het akkoord ook voor Israël moest gelden.

Wel zitten er nog steeds Israëlische troepen in door Israël bezet gebied dat wordt omschreven als een bufferzone. Over een definitief akkoord waarin precieze afspraken worden vastgelegd moeten de landen het nog eens worden.