Okanisi eisen juridisch afdwingbare garanties voor vrije doorvaart grensrivier

door

STOELMANSEILAND – Tijdens een drukbezochte libakuutu te Stoelmanseiland zondag hebben de Okanisi hun bezorgdheid uitgesproken over het voorgenomen grensverdrag tussen Suriname en Frans-Guyana. Volgens de aanwezigen bestaan er ernstige twijfels over de gevolgen van het verdrag voor hun traditionele vaarrechten en het gebruik van de Marowijnerivier.

De kuutu gaf aan weinig vertrouwen te hebben in toezeggingen van zowel de Franse autoriteiten als de Surinaamse overheid. Volgens de traditionele vergadering is dat wantrouwen gebaseerd op eerdere ervaringen, waarbij de rechten van de Okanisi, inheemse en andere tribale volken volgens hen onvoldoende zijn beschermd. Daarbij werd verwezen naar nationale en internationale uitspraken waarin de Staat Suriname is veroordeeld wegens het niet naleven van de rechten van deze gemeenschappen.

De Okanisi stellen daarom dat vóór de uitvoering van het grensverdrag juridisch afdwingbare garanties moeten worden vastgelegd. Deze moeten voorkomen dat korjalen, buitenboordmotoren en andere goederen van Okanisi in beslag worden genomen of vernietigd wanneer zij gebruikmaken van de vaargeul die gedeeltelijk over Frans grondgebied loopt.

Ter onderbouwing verwees de kuutu naar artikel 2 van het Grensverdrag van 1915, waarin de vrije scheepvaart op de Marowijnerivier is vastgelegd. Volgens dat artikel is de scheepvaart op het betreffende riviergedeelte vrij en mogen personen die de rivier bevaren niet worden gehinderd door de autoriteiten van beide landen, behalve in gevallen van strafbare feiten volgens het commune recht. Ook is daarin bepaald dat goederen zonder manifest of andere documenten kunnen worden vervoerd en pas bij ontscheping aan eventuele heffingen kunnen worden onderworpen.

Daarnaast benadrukte de vergadering dat instemming van andere marrongemeenschappen geen kwestie van meerderheid is. De Okanisi beroepen zich op hun recht op zelfbeschikking en wijzen erop dat zij al vóór 1760 in het gebied woonden. Volgens hen bevestigen onder meer de traditionele namen van de eilanden, de bestaande gezagsstructuur en de gemeenschapsrechten hun historische en culturele band met het gebied.

De vergadering waarschuwde dat de Okanisi zich krachtig zullen verzetten wanneer het grensverdrag zonder voldoende garanties wordt uitgevoerd en dit leidt tot inbeslagname of vernietiging van hun eigendommen.

De bevindingen en conclusies van de kuutu zullen door de gaanman worden aangeboden aan de president van Suriname, De Nationale Assemblee, de Franse ambassade en relevante internationale organisaties.

Voorts sprak de leiding van de kuutu haar waardering uit voor het besluit van de president en De Nationale Assemblee om de behandeling van het grensverdrag uit te stellen. Volgens de Okanisi bood dit uitstel hen de gelegenheid hun zorgen, standpunten en aanbevelingen eerst binnen de traditionele besluitvormingsstructuur te bespreken voordat de parlementaire behandeling wordt voortgezet.