(NYAN) MONI KARTA

De Moni Karta zou een sociaal instrument moeten zijn dat de kwetsbaarste groepen in de samenleving beschermt. In de praktijk groeit echter steeds meer het beeld van een systeem dat gaten vertoont, controle mist en gevoelig is voor misbruik.
De recente zaak binnen de afdeling Administratie Uitbetaling Sociale Voorziening (AUSV), waar een leidinggevende geld van een cliënt zou hebben opgenomen via de Moni Karta, is wederom een alarmbel die niet beschouwd kan worden als een op zichzelf staand incident. Minister Diana Pokie bevestigde dat de betrokken functionaris, die zij zelf enkele maanden eerder had voorgedragen, inmiddels uit haar functie is ontheven. Ze stelt dat er geen bescherming is voor wie in de fout gaat en dat de zaak is overgedragen aan de politie. Tegelijkertijd geeft zij aan dat er al tientallen fraudezaken bij de politie zijn gedeponeerd, zonder dat duidelijk is hoe snel of effectief die worden afgehandeld.
Dat is precies waarover wij al maanden schrijven, want terwijl er steeds nieuwe meldingen en verklaringen bijkomen, blijft het systeem zelf overeind alsof het slechts om individuele ontsporingen gaat. Maar de opeenstapeling van gevallen wijst eerder op structurele zwakte dan op toevallige fouten. De Moni Karta is ingevoerd met de idee van financiële inclusie en efficiënte sociale ondersteuning. Wat nu zichtbaar wordt, is een systeem dat werkt met verouderde gegevens, beperkte controle en een uitvoering die te vaak achter de feiten aanloopt. In zo’n omgeving is het geen verrassing dat er misbruik ontstaat, het is eerder voorspelbaar.
Wat vooral steeds meer ter discussie staat, is dat de Moni Karta een ‘nyan karta’ is geworden. Door velen wordt de Moni Karta gezien als een verkapte manier om een sociaal vangnet te laten ontsporen in een ‘vreetpot’, waarbij middelen niet altijd terechtkomen bij de echte doelgroep, maar worden benut door personen met politieke connecties of familiebanden met machthebbers. Die perceptie is schadelijk, maar ze groeit precies omdat transparantie en controle tekortschieten.
Er zijn bovendien al langer signalen dat sociale voorzieningen niet altijd terechtkomen bij degenen die deze het hardst nodig hebben. Wanneer ambtenaren, financieel draagkrachtigen of personen met connecties op lijsten voorkomen, terwijl kwetsbare groepen moeten wachten of uitvallen, dan is dat geen administratieve fout meer, maar een aantasting van de kern van sociaal beleid.
De reactie van het ministerie blijft grotendeels reactief: aangifte doen, personen verwijderen, dossiers doorsturen. Maar ondertussen verandert er weinig aan de structuur die dit mogelijk maakt. Zelfs de erkenning dat systemen niet waterdicht zijn, klinkt intussen als een standaardverklaring in plaats van een alarmsignaal.
De aangekondigde verschuiving naar digitale uitbetalingen via banken kan een stap vooruit zijn, maar lost niets op zolang de basisproblemen blijven bestaan: gebrekkige data, onvoldoende controle en een uitvoeringscultuur waarin verantwoordelijkheid diffuus blijft. Wat hier op het spel staat, is meer dan één fraudezaak of één foute functionaris. Het gaat om de geloofwaardigheid van sociaal beleid zelf. Een vangnet dat niet betrouwbaar is, wordt uiteindelijk een bron van wantrouwen. En een systeem dat bedoeld is om ongelijkheid te verminderen, mag niet uitgroeien tot een mechanisme dat willekeur en misbruik in stand houdt.
The post (NYAN) MONI KARTA ..