Natio’s ‘Bribi na krakti’: de berg heeft een muis gebaard

door

Hoe ontwikkelen we een duurzame basis voor voetbal?

Het gezegde ‘de berg heeft een muis gebaard’ past vlekkeloos op onze Natio die met haar slogan ‘Bribi na krakti’ ten onder ging tegen Bolivia. Het gezegde betekent dat na enorm veel tamtam een pover resultaat wordt behaald. Dit overkwam de nationale voetbalselectie op 26 maart 2026 met een vanuit Europa in Suriname geïmplanteerd team dat weinig binding heeft met Suriname en Zuid-Amerika. De ironie wil dat Bolivia – met het hoogste percentage inheemsen van Zuid-Amerikaanse landen – met een uit overwegend inheems team de wedstrijd tegen ‘Natio’ controleerde en won. Als leerschool voor falend ‘Natio’ dient de Surinaamse zwemsport rond de onafhankelijkheid als voorbeeld van een doordachte en geslaagde sportontwikkeling.

Tekst Jack Menke

Beeld FB SVB

Aan optimistische Surinaamse slogans om ‘Natio’ tegen Bolivia op te peppen ontbrak het niet. Behalve de slogan ‘Bribi na krakti’ gebruikten sommige journalisten en zogenoemde voetbaldeskundigen gespierde taal om met het vanuit Europa geïmplanteerd team het Surinaamse publiek in een valse hoop mee te sleuren.

“De ontwikkeling van de voetbalsport in Suriname zal nimmer duurzaam van de grond komen door het domweg overplanten van spelers en staf uit Europa“

Onder meer de woorden van Natio-bondscoach Henk ten Cate: “Er is geen plek voor pessimisme of negativisme. Er is alleen maar plek voor positivisme en optimisme”. En een ander illustratieve quote: “De nationale voetbalselectie van Suriname maakt zich klaar voor de belangrijke intercontinentale play-offwedstrijd van donderdag tegen Bolivia in Monterrey, Mexico. Wanneer de bal in het BBVA Stadion met een capaciteit van 53.000 zitplaatsen aan het rollen wordt gebracht, telt slechts één ding: winnen!”

Klaagzang na verlies

Nadat Natio met 1-2 door een beter spelend Bolivia naar huis was gestuurd, werd de ‘Kraka Natio’-hit vervangen door een oeverloze klaagzang bij diverse Surinaamse media. Met kromme redeneringen werd getreurd over de beste kansen die Natio onbenut zou hebben gelaten.

Vele oren gingen kapot van de ongefundeerde verklaring “dat niet Bolivia had gewonnen, maar dat Suriname de wedstrijd had weggegeven”. En dan kwam hier bovenop een koele rechtvaardiging voor het verlies: “We hebben te veel kansen, grote kansen, laten liggen om te scoren. De stand van, zeg maar, 3-1 voor Suriname in de rust was normaal geweest, gezien het aantal kansen dat we gehad hebben”.

Lessen te leren

Suriname moet uit het mislukte Natio-experiment lessen leren.

1) Vanaf het ontstaan van Natio was er geen goede participatie van belangrijke Surinaamse actoren, zoals kennisinstituten, sportdeskundigen, voetbalverenigingen en bonden voor de beleids- en strategiebepaling.

2) Natio is niets anders dan een uit Europa in Suriname overgeplant team met staf zonder binding met onze Zuid-Amerikaanse regio.

3) De Surinaamse Voetbalbond (SVB) mist een duidelijk uitgewerkte ontwikkelingsvisie van de voetbalsport en leunde ondoordacht op spelers en trainers uit Nederland/Europa.

4) De vele quasi deskundige mediawerkers in Suriname bevorderden een vals optimistisme bij het Surinaamse publiek met een overvloed aan Europees getinte voetbalinformatie over een geïmplanteerd Natio team.

De belangrijkste les die hieruit moet worden geleerd is dat de ontwikkeling van de voetbalsport in Suriname nimmer duurzaam van de grond zal komen door het domweg overplanten van spelers en staf uit Europa.

Initiatieven talentontwikkeling

Na de mislukking van een uit Europa overgeplant Natio moeten we de ontwikkeling van het Surinaamse voetbal met een passende fundering veilig stellen. Om zaadjes voor duurzame voetbalontwikkeling te kunnen leggen, is de eerste vraag: Hoe ontdek je sporttalent en hoe breng je dit talent naar de nationale en internationale top?

Ik neem de lezer mee naar een in 2014 gepubliceerd rapport ‘Sporttalent in Suriname: Herkenning en ontwikkeling van potentieel sporttalent in Suriname’. De publicatie laat zien dat de internationale sportprestaties van Suriname gedurende twintig jaar achteruit gingen door tekort aan kader, deskundigheid, faciliteiten en kennisontwikkeling.

Van 1993 tot 2012 won Suriname totaal 34 medailles bij Zuid-Amerikaanse en internationale wedstrijden. Alle medailles werden gewonnen bij individuele sporten met zwemmen (15 medailles) aan top. Met voetbal wonnen wij geen enkele medaille en wij deden met voetbal maar één keer mee aan deze spelen.

Dit rapport geeft ook de problemen en mogelijkheden voor sportontwikkeling in Suriname aan. Ondanks de vele problemen (kadertekort, weing deskundigheid, faciliteiten en een kenniskloof) werden rond 2012 enkele positieve initiatieven voor sportontwikkeling genomen. Het toenmalige ministerie van Sport- en Jeugdzaken wilde dit bereiken met ondersteuning van de Regionale Sportacademie, onder meer door het tekort aan capaciteit in te lopen. Dit liep uiteindelijk op niets uit vooral door de trage besluitvorming en geringe prioriteit van sport in het regeringsbeleid.

“Om zaadjes voor duurzame voetbalontwikkeling te kunnen leggen, is de eerste vraag: Hoe ontdek je sporttalent en hoe breng je dit talent naar de nationale en internationale top?”

Zwembond lichtend voorbeeld

Het doordachte Meerjaren Ontwikkelingsplan van de Surinaamse Zwembond (SZB) is het mooiste voorbeeld van succesvolle sportontwikkeling in Suriname. Met grote nadruk op kennisontwikkeling en opleiding werd van 1972 tot 1980 de basis gelegd voor de ontwikkeling van de zwemsport in de breedte en met een doorstroom naar nationale en internationale topprestaties.

Een eerste stap van de SZB was dekolonisatie, ofwel het zich los maken van de kring van de Koninklijke Nederlandse Zwembond. Immers, tot 1972 werden in Suriname onder ‘Nederlandse vlag’ vijftig Surinaamse zwemonderwijzers getraind. Hierna nam de SZB het heft in eigen hand en leidde 130 zwemonderwijzers op van 1972 tot 1980. Dit droeg enorm bij aan de jaarlijkse groei van het aantal uitgereikte zwemdiploma’s van elfhonderd rond het jaar 1970 tot 5.500 in 1980.

Deze ontwikkeling verschafte naast een brede basis aan de zwemsport tevens een sterk doorstroomeffect naar nationaal en internationaal wedstrijdzwemmen. Tevens werd het zwemmen toegankelijk gemaakt voor ‘de man en vrouw van de straat’.

Dit blijkt ook uit het gegeven dat de meeste diploma’s steeds meer buiten de elite zwembaden – Oase, De Dolfijn en De Witte Lotus – werden uitgereikt. Maar het neusje van de zalm was dat de SZB een stevige basis had gelegd voor een eerste groep nationale en internationale topsporters met toppers als Anthony en Pauline Nesty en Giovanni en Enrico Linscheer. Dit zorgvuldig geplande beleid van onze bond kon wortel schieten door uit te gaan van participatie en duurzaamheid als pijlers van talentontwikkeling.

Suriname moet leren uit de success story van de Surinaamse Zwembond om na de mislukking van het Europees implantatie model van Natio de voetbalsport in Suriname gestructureerd te ontwikkelen. Zo een ontwikkeling heeft kans van slagen wanneer de SVB lessen leert: in plaats van een overplanting uit Europa moet door hem – net als de Surinaamse Zwembond – een planmatige ontwikkelingsstrategie worden uitgestippeld, waarbij accommodatie, medische begeleiding, public relations, financiering, organisatie en relevante actoren worden meegenomen.