Naar een betrouwbare energievoorziening voor Suriname

door

De elektriciteitsvraag in Suriname, met name in het EPAR-net, waar meer dan 80 % van de elektrische energie wordt gebruikt, groeit sneller dan eerder werd aangenomen. Gezien de economische vooruitzichten en mogelijke industriële groei moet rekening gehouden worden met een blijvende stijging van zowel de piekbelasting als het totale jaarverbruik. 

De tekorten aan beschikbaar productie- en reservevermogen van de afgelopen tijd, die tot loadshedding hebben geleid, maken duidelijk dat niet langer gewacht kan worden met investeren in meer opwekcapaciteit. Een groep deskundigen met de kennis en ervaring van de energiesituatie van Suriname heeft daarom een eerste concept uitgewerkt voor de gefaseerde bouw van een moderne energiecentrale op het voormalige Bruynzeelterrein te Beekhuizen. Mocht nader onderzoek naar bijvoorbeeld ruimtelijke inpassing, milieu, logistiek, overstromingsrisico en netaansluiting daartoe aanleiding geven, dan is dezelfde opzet ook elders te realiseren. 

Het uitgangspunt is een aantal modulaire RICE-eenheden van elk ongeveer 20 MW. Doordat de opzet modulair is, kan de centrale stap voor stap meegroeien met de vraag met een mogelijke uiteindelijke uitbreiding tot zo’n 300 MW. Welke capaciteit uiteindelijk technisch en economisch het meest voor de hand ligt, moet nog blijken uit een belastingprognose en een haalbaarheidsstudie. Daarnaast kunnen de motoren worden voorbereid op een toekomstige omschakeling van vloeibare brandstof naar aardgas uit Surinaamse bronnen. Hiervoor moeten onder andere de beschikbaarheid, samenstelling en leveringszekerheid van het gas en de benodigde gasinfrastructuur nader worden onderzocht. De centrale wordt gekoppeld aan een nieuw hoogspanningsstation met de benodigde transformatoren en schakelinstallaties. De definitieve spanningsniveaus (161 kV, 110 kV, 33 kV en/of 12 kV) moeten worden bepaald op basis van loadflow-, kortsluit-, stabiliteits- en betrouwbaarheidsstudies en de toekomstige ontwikkeling van het EPAR-net. Aan de centrale wordt een BESS gekoppeld voor snelle frequentieregeling, het opvangen van vermogensschommelingen en ondersteuning bij uitval van productie-eenheden en tijdens netherstel. Hierdoor kan de benodigde spinning reserve van de RICE-eenheden worden verminderd, waardoor deze efficiënter kunnen worden ingezet. 

Uit een systeemstudie moet blijken welk vermogen en welke opslagcapaciteit het BESS moet hebben. 

Voor de aanvoer van vloeibare brandstof wordt transport via de Surinamerivier voorzien. Daarnaast kan de BESS toekomstige grootschalige PV-opwekking ondersteunen door snelle variaties in PV-productie op te vangen. De eerste fase is voorlopig geraamd op zo’n US$ 150 miljoen. Dit is een indicatief, conceptueel cijfer dat tijdens de haalbaarheidsstudie en de verdere engineering nog nader onderbouwd moet worden. Latere uitbreidingen kunnen vervolgens modulair plaatsvinden, in lijn met de werkelijke groei van de vraag en de ontwikkeling van het nationale energiesysteem. 

Omdat we niet precies weten hoe de elektriciteitsvraag zich de komende jaren ontwikkelt, zijn 4 verschillende groeiscenario’s doorgerekend. Uitgaande van een piekbelasting van 285 MW in 2025. Bij 2% groei per jaar komt die in 2040 uit op ongeveer 384 MW. Bij 7% groei zou het zelfs 786 MW worden. In het basisscenario van 3% groeit de piek naar zo’n 444 MW, en bij 5% groei naar ongeveer 592 MW. 

Een gefaseerde uitbreiding van de centrale tot zo’n 300 MW past goed, vooral bij het 5%-scenario. In dat scenario stijgt de piekbelasting tussen 2025 en 2040 met ongeveer 307 MW. Maar de uiteindelijk benodigde productiecapaciteit hangt niet alleen af van de groei van de piekbelasting. 

Er moet ook rekening gehouden worden met het huidige tekort, reservevermogen, onderhoud, storingen, het uit bedrijf nemen van bestaande eenheden, hernieuwbare energie, andere geplande projecten en de bijdrage van het BESS. De precieze omvang en planning moeten dus worden vastgesteld in een integrale systeem- en haalbaarheidsstudie. 

De NV EBS, beheerder van het EPAR-netwerk moet de lead nemen in het verder ontwikkelen van dit concept. De directie, RvC van EBS, het ministerie van NH, het ministerie van Financiën en Planning en de president moeten dit traject prioriteit geven. 

Samuel Mehairjan MSc Electrical Power Engineer Expert 38 jaren in Power business (links op foto)

Priyel Tedjoe, MSc Power Systems Specialist Internationale ervaring met elektriciteitssystemen en hoogspanningsstations (rechts op foto)