Masterstudenten tonen de kracht van innovatieve educatie in de praktijk

door

“We moeten klaslokalen niet laten vastzitten in 1996, maar ze met gerichte innovaties naar de toekomst brengen.” Met die woorden sloot één van de studentengroepen de open avond van The International Institute of Education for Development af. Tijdens de drukbezochte bijeenkomst in Residence Inn presenteerden studenten van de Masteropleiding in Educational Innovation (Cohort 3, Module 9: Projectimplementatie bij Projectmanagement) hun innovatieve projectvoorstellen. De rode draad van de avond, was vooral het onderwijs versterken, leerlingen voorbereiden op de moderne wereld en hen vormen tot volwaardige burgers.

Tekst en Beeld Tascha Aveloo

Het openingswoord werd verzorgd door Maureen Illahibaks. Zij stond stil bij de oprichting van het instituut, elf jaar geleden, en die inmiddels is uitgegroeid tot een spil in de vernieuwing van het Surinaamse onderwijslandschap. Innovatie binnen het onderwijs is cruciaal, zo bleek uit haar betoog. “Het gaat er niet alleen om dat studenten klaargestoomd worden voor een examen, maar dat zij nieuwe vaardigheden en kennis opdoen — zoals omgaan met kunstmatige intelligentie (AI) — om succesvol te zijn in de maatschappij”.

“De open avond maakte heel duidelijk dat Surinaamse leerkrachten ontzettend gewillig zijn om te vernieuwen, maar het ontbreekt hen vaak aan de juiste tools en handvatten”

De aanwezige docenten, waaronder de mc Denise Gooding, gaven aan dat projectmanagement een essentieel onderdeel vormt van deze module. Studenten kregen tijdens deze module concrete tools aangereikt om een onderwijsprobleem uit de praktijk grondig te analyseren en om te zetten in een werkbare methodiek. Vier groepen presenteerden hun eindproduct aan het publiek en een driekoppige jury van docenten, die de presentaties kritisch beoordeelden en van feedback voorzagen.

De Lettervriendjes

De eerste groep richtte zich op een urgent maatschappelijk probleem: de leesvaardigheid van jonge kinderen in Suriname. Uit onderzoek blijkt dat duizenden kinderen achterblijven; slechts 47% beschikt over de basisleesvaardigheden. De rest dreigt buiten de boot te vallen.

Na een nulmeting op een basisschool ontwikkelde de groep ‘De Lettervriendjes’. Dit programma leert kinderen op een speelse, maar gestructureerde manier lezen, met een sterke focus op letterherkenning en klankuitspraak. Het unieke is dat het speciaal is ontworpen om naadloos binnen het bestaande curriculum te worden geïmplementeerd met behulp van een kleurrijke, op maat gemaakte toolkit.

Het systeem is succesvol getest op OS Zenniastraat, waar de woordherkenning van de leerlingen direct vooruitging. Bovendien bevat de toolkit een ingebouwd tracksysteem, waarmee leerkrachten de vooruitgang per leerling nauwkeurig kunnen volgen. De reacties van de kinderen, leerkrachten en de schoolleider waren unaniem positief en motiverend.

Doorlopende essay-lijn

De tweede groep boog zich over de aansluiting naar het hoger onderwijs. Leerlingen van het athenaeum (getest op de school van Arthur Hoogendoorn Atheneum) gaven zelf aan dat zij zich ondanks hun vooropleiding onvoorbereid voelen op het schrijven van academische teksten, vooral Engelse essays. Er bleken grote hiaten in hun kennis en vaardigheden te zitten.De oplossing van deze groep is ‘De Brug naar Academisch Succes’: een doorlopende leerlijn voor essays die van het vierde tot en met het zesde leerjaar doorloopt, ondersteund door een gestandaardiseerd beoordelingssysteem (scoringsrubric). 

Het project kende de nodige uitdagingen, aangezien de uitvoer precies in de Pinkstervakantie en de examenperiode viel. Het dwong de studenten om flexibel te zijn en hun materialen te allen tijde gebruiksklaar te hebben. Een belangrijk modern aspect van dit project is dat leerlingen ook bewust leren omgaan met AI: niet als vervanging van hun eigen denkwerk, maar puur als hulpmiddel.

Interactieve aardrijkskunde

De derde groep richtte zich op het vak aardrijkskunde in leerjaar 9, en ze draaiden hun project op MULO Kerklaan. Uit de probleemanalyses bleek dat leerlingen het vak vaak saai vinden omdat ze te veel tekst moeten overschrijven en er nauwelijks visuele of digitale prikkels zijn. In de huidige digitale tijdperk vraagt de jeugd om een andere benadering om de betrokkenheid te vergroten.

In een traject van zeven weken deed de groep onderzoek, ontwikkelden ze een methodiek gebaseerd op het bekende ADDIE-model (Analysis, Design, Development, Implementation, Evaluation), en maten ze de resultaten. De vakinhoud en pedagogiek bleven gelijk, maar de presentatie veranderde compleet door de introductie van digitale tools zoals Topomania (voor kaartkennis), Google Forms, YouTube, Google Earth (voor virtuele reizen) en Kahoot-quizzen.

Toen de geselecteerde docent onverwacht in het ziekenhuis belandde, toonde de school haar veerkracht: een geschiedenisdocent nam het roer over, raakte enthousiast en beloofde de kennis intern over te dragen. Een van de knelpunt en binnen hun project was slecht of wegvallend internet op de school. Hetgeen de implementatie soms bemoeilijkte, wat leidde tot de aanbeveling om te investeren in stabiele schoolnetwerken.

Geschiedenis digitaal tot leven gewekt

De laatste groep pakte de klassieke klacht aan dat ‘geschiedenisles vooral lijkt te bestaat uit, het uit het hoofd leren van ‘saaie jaartallen’. Onder de noemer Living Past transformeerden zij de lesstof op de Kangaroo-school van ‘stof tot scherm’. Middels Design-Based Research bouwden zij een interactief platform via Google Sites waarin historische locaties en verhalen visueel zichtbaar worden gemaakt. Omdat internet op scholen vaak een probleem is, zorgde de groep slim voor een offline back-up variant van hun systeem.

Het platform werd drie keer getest en verfijnd op basis van feedback van gebruikers. Daarnaast ontwikkelde de groep modulaire handleidingen — waaronder een gids waarin stap voor stap staat uitgelegd hoe leerkrachten zelf een Google Site kunnen bouwen — en organiseerden ze fysieke focusgroepen om een nieuwe lesstandaard te creëren. Het project leverde een onverwacht succes op: een van de deelnemende docenten raakte zo geïnspireerd dat ze direct besloot om ook voor haar andere lessen een Google Site te bouwen. De drempel om te digitaliseren bleek door dit model enorm verlaagd.

Een gezamenlijke taak

Het materiaal van Living Past en de andere projecten is nu volledig modulair beschikbaar en kan digitaal worden gedeeld met de studenten. De bedoeling is om in de toekomst ‘Living Past’ zelfs uit te bouwen tot een eenvoudig te bedienen app. De open avond maakte heel duidelijk dat Surinaamse leerkrachten ontzettend gewillig zijn om te vernieuwen, maar het ontbreekt hen vaak aan de juiste tools en handvatten.

Met relatief simpele, doordachte implementaties kan de lesbeleving op scholen vele malen interactiever en aangenamer worden gemaakt, wat de motivatie van leerlingen direct ten goede komt. De studenten spraken tot slot de hoop uit dat hun projectplannen concreet gaan bijdragen aan de onderwijsvernieuwing, want het verbeteren van ons onderwijs is en blijft een gezamenlijke taak.

Deze presentatie ging over het digitaal intressanter maken van geschiedenis lessen.