Lim A Po tegen afgestudeerden bij diplomauitreiking: Denk mondiaal, neem verantwoordelijkheid

door

Tijdens de grand graduation van het FHR Institute for Higher Education heeft rector Hans Lim A Po de afgestudeerde master- en bachelorstudenten indringend opgeroepen om hun verworven academische kennis in te zetten voor een modern wereldburgerschap. Tegen de achtergrond van de ingrijpende ontwikkelingen rond de olie- en gassector in Suriname benadrukte hij dat hogeropgeleiden een onmisbare speler zijn bij het sturen van complexe economische en maatschappelijke transformaties.

De ceremonie, die zaterdagavond plaatsvond in de Royal Torarica Ballroom, stond volledig in het teken van het centrale graduation-thema: ‘Moving into the Future: How Education Contributes to Global Citizenship’. In totaal werden 119 afgestudeerden afgeleverd: 55 masters en 64 bachelors. In zijn welkomstwoord stond de rector stil bij de grote verwachtingen die er binnen de Surinaamse samenleving leven over de op handen zijnde exploitatie van olie- en gasvoorkomens voor de kust.

Hoewel de focus begrijpelijkerwijs vaak ligt op de te verwachten economische voordelen, groeit volgens hem ook het maatschappelijke besef van de aanzienlijke risico’s die hiermee gepaard gaan. Politiek en maatschappelijk leiderschap zullen deze uitdagingen nauwlettend moeten managen.

“Wereldburgers moeten zich volgens hem actief bezighouden met de grote vraagstukken van deze tijd, beschikken over analytische vaardigheden en kritisch durven reflecteren op hun eigen leiderschap”

Vanaf het moment van afstuderen maken de geslaagde studenten deel uit van een bevoorrechte groep binnen de samenleving die tevens belast is met zware verantwoordelijkheden. In lijn met de vaste traditie gaf de rector de pas afgestudeerden daarom waardevol advies mee over hoe zij met deze nieuwe maatschappelijke rollen kunnen omgaan.

Van postkoloniaal naar mondiaal denken

De kern van het advies van Lim A Po richt zich op een fundamentele mentale transitie. Hij stelde dat het noodzakelijk is om een postkoloniale denkwijze — die volgens hem nog altijd sporen vertoont van maatschappelijke afhankelijkheid, gebrekkige normen van zelfbestuur en de kenmerken van een extractieve economie — in te ruilen voor een moderne, mondiale mentaliteit. Deze nieuwe denkwijze vraagt om een onwrikbare focus op inclusie, gelijkheid en duurzaamheid.

Om deze transitie kracht bij te zetten, haalde de rector de Amerikaanse filosofe en burgerschapsautoriteit Martha Nussbaum aan. Zij stelt immers dat studenten moeten worden voorbereid om burgers te worden van niet enkel hun eigen land of lokale gemeenschap, maar van een “steeds meer met elkaar verbonden en van elkaar afhankelijke wereld”. Deze overgang helpt bovendien om de lokale ‘politiek van verschillen’ — gebaseerd op interne verdeeldheid tussen etnische, religieuze en subgroepen — te overstijgen.

Verhouding tussen nationaal en wereldburgerschap

Een van de eerste fundamentele uitdagingen die de rector besprak, betreft de veronderstelling dat wereldburgerschap boven nationaal burgerschap gesteld zou moeten worden. Volgens Lim A Po is hier sprake van een schijntegenstelling. Ieder mens leeft immers binnen twee sferen: de directe lokale gemeenschap en de bredere menselijke gemeenschap van aspiraties.

In navolging van Martha Nussbaum typeerde hij deze dynamiek als twee concentrische cirkels die elkaar versterken. De binnenste cirkel wordt gevormd door het nationaal burgerschap, dat de juridische bevoegdheden verleent om concreet te handelen. De buitenste cirkel representeert het wereldburgerschap als ethische visie die richting geeft aan dat handelen. De mondiale gemeenschap fungeert hierbij als een moreel kader dat gefundeerd is op rede en moraal.

Mondiaal denken en lokaal handelen

Een tweede grote uitdaging is de opdracht om mondiaal te denken en lokaal te handelen. Een mondiaal betrokken samenleving draagt volgens de rector de dubbele taak om enerzijds kritisch na te denken over de rechtvaardigheid van de mondiale orde en de toekomst van de planeet, en anderzijds direct corrigerende stappen te zetten binnen de eigen lokale omgeving.

Dit brengt echter een inherente wrijving met zich mee, omdat alledaagse lokale acties enerzijds vaak te miniem lijken om immense mondiale crises op te lossen, terwijl ze anderzijds via onbedoelde consequenties en trade-offs wel degelijk mondiale effecten kunnen sorteren. Om die reden moet wereldburgerschap worden beleefd als een open, ethische en vooral intrinsieke denkwijze. Het gaat daarbij niet om uiterlijk vertoon of externe erkenning, maar om handelen vanuit een oprechte persoonlijke overtuiging en wens.

De opkomst van jongerenactivisme

Ook stond de rector uitgebreid stil bij de vijfde en meest actuele uitdaging: het groeiende activisme onder jongeren. Wereldburgers moeten zich volgens hem actief bezighouden met de grote vraagstukken van deze tijd, beschikken over analytische vaardigheden en kritisch durven reflecteren op hun eigen leiderschap. Sinds de aanvang van deze eeuw is er een duidelijke tendens zichtbaar waarin met name de jongere generatie — Generatie Z — zich via vreedzame protesten mengt in maatschappelijke debatten over ongelijkheid, nepotisme en met name corruptie.

Waar traditionele en gevestigde structuren dit activisme soms als een bedreiging ervaren, typeert het mondiale discours het juist als een terechte reactie op institutionele en bestuurlijke tekortkomingen. Dit onderstreept volgens Lim A Po het urgente belang om wereldburgerschap stevig te verankeren in de curricula van het hoger onderwijs, zodat studenten leren om het lokale leven naadloos te verbinden met wereldwijde verantwoordelijkheden.