Leren van scheepsramp

door

ROND HET PASSAGIERSSCHIP MV Barima, dat zaterdagavond op ruim tien kilometer uit de kust van buurland Guyana omsloeg en waarbij waarschijnlijk meer dan honderd mensen zijn verdronken, schijnt van alles mis te zijn geweest. De omvang van de ramp is ongekend, terwijl die in feite voorkomen had kunnen worden. Allereerst was de boot niet zeewaardig meer en zou al lang op de schroothoop moeten zijn beland.

In 2023 werd in India voor ruim 12,5 miljoen US dollar door de Guyanese overheid wel een nieuwe boot, de MV Ma Lisha, aangeschaft. Deze moest de MV Barima vervangen. Maar omdat het nieuwe schip door de sterk toegenomen behoefte aan vracht- en passagiersvervoer op de route niet aan de vraag kon voldoen, werd besloten de MV Barima langer in de vaart te houden. Begin dit jaar werd zelfs nog zeshonderdduizend US gereserveerd voor dringende restauratiewerkzaamheden aan het schip om het nog langer in de vaart te houden.

Het is natuurlijk een doemscenario en te hopen dat een dergelijke ramp nooit in Surinaamse wateren zal gebeuren

Echter, deskundigen waarschuwden al jaren dat het vaartuig zijn beste tijd had gehad, dat het onverantwoord was MV Barima het water op te sturen en het zeker niet zeewaardig was. Maar de verantwoordelijke autoriteiten luisterden niet, met het recente drama als direct resultaat. Dat de kapitein en de eerste stuurman onder invloed van marihuana waren, zal het dodelijke voorval ook geen goed hebben gedaan, maar zij zijn daar waarschijnlijk niet alléén schuldig aan. Maar dat moet het onderzoek gaan uitwijzen.

Verantwoordelijk minister Juan Edghill van Openbare Werken ligt nu zwaar onder vuur en probeert via allerlei uitvluchten zijn politieke hachje te redden. De voltallige oppositie en maatschappelijke organisaties, waaronder de Amerindian Peoples die opkomt voor de inheemse bevolking (de groep waaruit veel slachtoffers kwamen), eisen zijn vertrek na deze grootste maritieme ramp uit de geschiedenis van het land en vanwege de “systematische fouten en het falende toezicht”. Ondertussen gaat het bergen van de lichamen van de kinderen, vrouwen en mannen door.

Suriname zou een heel wijze les kunnen leren van het dodelijke drama in het buurland. Ook in Suriname nemen de autoriteiten vaak een loopje met de (eigen) regels, zeker als het om de belangen van gewone burgers gaat. Op tal van waterwegen worden aftandse vaartuigen ingezet en zijn passagiers overgeleverd aan – bij wijze van spreken – de watergoden. Een schrijnend voorbeeld hiervan is de gammele veerboot La Gabrielle die, tegen beter weten in, op de route tussen Albina en Saint-Laurent-du-Maroni in de vaart wordt gehouden.

Al jaren ligt een vervangende spiksplinternieuwe veerboot – Le Malani – aan de Franse kant gereed. Echter, door politiek gesteggel en Surinaamse onwil, kan die niet in de vaart worden genomen. Iedereen stopt de kop in het zand, waardoor passagiers elke dag onnodig gevaar lopen. Ook op andere routes – bijvoorbeeld van Nickerie naar Apoera en in het binnenland – worden vaartuigen ingezet waar het één en ander aan mankeert. En als er dan wat gebeurt, kan de Surinaamse Kustwacht niet eens worden ingezet omdat haar vaartuigen buiten gebruik zijn.

Het is natuurlijk een doemscenario en te hopen dat een dergelijke ramp nooit in Surinaamse wateren zal gebeuren. Maar dat dachten ze in Guyana waarschijnlijk ook. En nu zijn vele families in diepe rouw gedompeld als gevolg van de nalatigheid van de autoriteiten. Dat is een hele harde les waar de Surinaamse regering acuut op zal moeten anticiperen voordat het te laat is en er ook in Suriname doden moeten worden geborgen. Een gewaarschuwd mens telt voor twee, dat geldt ook voor verantwoordelijke beleidsmakers.