Laat de coalitie maar breken Suriname is niet te gijzelen

door

DNA: partijbelang is niet uw opdracht!
De kwestie rond de mennonieten vraagt om meer dan een debat over wie het land moet verlaten. Zij stelt ook vragen over wie toezeggingen deed, wie toezicht hield en wie bestuurlijk verantwoordelijk was. Wie alleen optreedt tegen degenen aan de onderkant, maar de besluitvorming aan de top buiten schot laat, bedrijft geen consequent bestuur. Dat is selectieve verantwoording.
De Nationale Assemblée en de regering-Simons–Rusland staan voor een duidelijke keuze: het publieke belang bewaken of het regeringsbeleid laten bepalen door de angst voor coalitiebreuk. Wie verantwoordelijkheid ontwijkt om de coalitie bijeen te houden, kan uiteindelijk het land met de gevolgen opzadelen.
Volgens berichtgeving van eind oktober bereiden de autoriteiten de uitzetting van 63 mennonieten voor. Minister Harish Monorath verdedigt dat optreden met een beroep op het ontbreken van geldige verblijfs- en werkvergunningen. Tegelijk lopen er procedures over het handelen van de overheid. Een ministeriële verklaring is daarom niet hetzelfde als een afgeronde juridische beoordeling.
Deze  kwestie roept een fundamentelere vraag op: hoe is deze situatie ontstaan?
In januari 2024 ontkenden de toenmalige ministers Parmanand Sewdien, Albert Ramdin en Dinotha Vorswijk dat terreinen aan mennonieten waren verstrekt. De huidige LVV-minister Mike Noersalim verklaarde in september 2026 documenten over eerdere regeringsbesluiten te hebben aangetroffen, maar geen volledig dossier met een overeenkomst. Braganza verklaarde zelf dat er drie overeenkomsten met LVV bestonden, voor in totaal 34.185 hectare.
Deze uiteenlopende verklaringen bewijzen op zichzelf geen corruptie. Ze maken een grondig en onafhankelijk onderzoek wel noodzakelijk.
Leg daarom alle relevante stukken op tafel: overeenkomsten, vergunningen, adviezen, correspondentie en verslagen van toezicht. Maak helder onderscheid tussen projecten en locaties, maar laat dat onderscheid geen bestuurlijk doolhof worden waarin verantwoordelijkheid zoekraakt.
Voormalige- en huidige bewindspersonen moeten uitleg geven over hun handelen. Dat geldt voor Ramdin, Sewdien en Vorswijk, maar ook voor minister Monorath en andere betrokken besluitvormers. Niet met slogans of politieke verwijten, maar aan de hand van documenten, bevoegdheden en controleerbare feiten.
De Nationale Assemblée moet politieke gevoeligheid niet langer gebruiken als reden om vragen onbeantwoord te laten. Parlementaire controle is niet alleen nodig wanneer de oppositie er politiek voordeel uit kan halen. Juist wanneer antwoorden de eigen coalitie kunnen schaden, moet het parlement zijn controlerende taak serieus nemen.
Mijn advies is : Organiseer openbare hoorzittingen. Hoor voormalige én huidige bewindspersonen. Laat onafhankelijke deskundigen reconstrueren hoe de besluitvorming verliep: wie was bevoegd, wie gaf toestemming en wie had moeten ingrijpen?
Bij vermoedelijke ambtsmisdrijven heeft DNA bovendien een bijzondere constitutionele rol. De procedure van artikel 140 mag geen schild worden voor politieke vrienden. DNA is geen strafrechter, maar het mag evenmin de deurwachter zijn die verhindert dat bestuurders juridisch worden onderzocht. De regering-Simons–Rusland moet tegenover iedere coalitiepartner dezelfde grens bewaken, ook tegenover ABOP en haar voorzitter. Of in een concreet geval sprake is van ongeoorloofde druk, moet blijken uit controleerbare uitspraken en handelingen. Maar de politieke norm is helder: dreigen met een coalitiebreuk mag er nooit toe leiden dat onderzoek wordt stilgelegd, een minister wordt ontzien of wettelijke procedures worden geblokkeerd.
President en vicepresident mogen zich niet laten gijzelen door de dreiging dat hun regering anders haar meerderheid verliest. “Anders trekken wij onze steun in” kan een politieke keuze zijn. Het mag geen machtsmiddel worden waarmee verantwoording wordt afgekocht. Mijn waarschuwing aan deze regering is eenvoudig: wanneer politieke druk bepaalt wie ter verantwoording wordt geroepen, tast de regering haar eigen gezag aan. Dat kan uitmonden in een crisis en uiteindelijk zelfs in vervroegde verkiezingen. Niet omdat dat scenario vaststaat, maar omdat een regering die haar eigen grenzen niet bewaakt haar legitimiteit ondergraaft.
Verken daarom tijdig of een andere parlementaire meerderheid mogelijk is. Niet om de ene afhankelijkheid in te ruilen voor een andere, maar om samenwerking te baseren op openbare afspraken over integriteit, controle en behoorlijk bestuur.
Een coalitie is een middel. Geen nationaal erfstuk dat koste wat kost behouden moet blijven. Suriname is geen bezit van een politieke partij of haar voorzitter. Die eenvoudige waarheid moet ook bestuurlijke gevolgen hebben.
Laat het dossier onafhankelijk reconstrueren, maak de bevindingen openbaar, bescherm het bewijsmateriaal en onderzoek eventuele persoonlijke aansprakelijkheid. Bestuurders die een belang hebben bij de beoordeling van hun eigen handelen, moeten afstand houden van de besluitvorming daarover.
Als het beschikbare bewijs voldoende grond biedt voor vervolging, moet vervolging plaatsvinden — zonder partijpolitieke uitzonderingen. En wie na een eerlijk proces door de rechter wordt veroordeeld tot gevangenisstraf, moet die straf ondergaan. Niet omdat een columnist dat eist, maar omdat de wet ook geldt voor mensen met macht. Dat is rechtsstatelijkheid: niemand is schuldig zonder bewijs en niemand wordt gestraft zonder rechterlijk oordeel. Maar politieke invloed mag evenmin een vrijbrief voor immuniteit worden.
Een bestuurlijk keerpunt begint met de bereidheid om anders te kijken. Niet met de vraag hoeveel waarheid de coalitie kan verdragen, maar met de vraag hoeveel politieke lafheid Suriname nog moet verdragen. Want “Besturen begint waar de angst voor politieke gevolgen ophoudt.”
Colvin Overdiep
MindsetLab
The post Laat de coalitie maar breken Suriname is niet te gijzelen ..