Kaarsbaan hoopt dat nieuw Surinaams taalboek Fawaka Mati zijn weg vindt naar Suriname

door

door Steven Seedo

PARAMARIBO — “Mijn droom is dat ‘Fawaka Mati’ zijn weg vindt naar Suriname en mensen inspireert om hun eigen verhalen vast te leggen en door te geven aan volgende generaties. Want wanneer verhalen verdwijnen, verdwijnt ook een stuk van onze geschiedenis. En taal leeft pas echt wanneer we haar spreken, delen en doorgeven.” Met deze woorden hoopt auteur, docent en muzikant Benito Kaarsbaan (52) dat zijn pas verschenen (taal)boek ‘Fawaka Mati – Leer moeiteloos Surinaams’ zowel in Nederland als Suriname zal aanslaan. Vanuit zijn 26-jarige ervaring in het onderwijs weet hij hoe belangrijk taal is. “Taal geeft mensen zelfvertrouwen en zorgt ervoor dat je kunt deelnemen aan de samenleving. Maar bovenal vertelt taal wie je bent en waar je vandaan komt.”

Hij wil in overleg gaan met het Surinaamse Ministerie van Onderwijs, Wetenscha[p en Cultuur over samenwerking. “Reeds als kind droomde ik ervan dat het Surinaams ooit een zichtbare en gewaardeerde plek binnen het onderwijs zou krijgen. Die droom draag ik vandaag nog steeds met mij mee.”

“Ik wilde ooit iets betekenen voor mijn geboorteland. Met dit boek zet ik daarin een eerste stap“

Kaarsbaan vertelt dat hij sinds hij achttien jaar was in Nederland woont, maar dat zijn band met Suriname altijd sterk is gebleven, “bika na ini Sranan mi kumbat’tei beri”, ofwel mijn navelstreng ligt immers in Suriname begraven. “Daar wonen nog altijd familie, vrienden en kennissen. Maar bovenal woont Suriname in mijn hart.” In 2020 overleed zijn vader. “Ik heb hem vlak voor zijn overlijden beloofd dat ik ooit iets terug zou doen voor Suriname. Eigenlijk had ik die mezelf die belofte al gedaan toen ik op mijn achttiende naar Nederland vertrok. Ik wilde ooit iets betekenen voor mijn geboorteland. Met dit boek zet ik daarin een eerste stap.”

Inspiratie van dochter

Het idee voor het boek ontstond drie jaar geleden toen Kaarsbaan in een hangmat op de veranda lag. “Ik genoot van de rust; muziek op de achtergrond en de herinneringen aan Suriname. Opeens hoorde ik mijn dochter zeggen: ‘Pap, je leest altijd boeken. Waarom schrijf je er niet zelf één? Een Surinaams boek waarmee ik de taal kan leren.’ Ik keek haar aan. Even was het stil. ‘Dat is eigenlijk een heel goed idee’, antwoordde ik. Maar diep van binnen wist ik het al. Dit boek móést er komen.”

Het idee groeide uit tot veel meer dan een boek om Sranantongo te leren. “Wat begon als een vraag van een dochter die de taal van haar roots wilde leren, groeide uit tot een reis die mijn leven veranderde. Tijdens het schrijven ontdekte ik dat het niet alleen ging om woorden, grammatica of zinnen. Het ging over identiteit, afkomst en de vraag wie ik werkelijk ben.”

Meer dan de taal leren

Tijdens het schrijfproces realiseerde hij zich: “Ik gaf mijn kinderen de muziek mee, het eten, de cultuur. Maar niet de taal. Dat besef kwam hard binnen.” In het boek combineert Kaarsbaan taalonderwijs met persoonlijke verhalen uit zijn jeugd. Verdeeld over zevenentwintig dagelijkse thema’s leren lezers stap voor stap Sranantongo, waarbij uitspraak en Nederlandse vertalingen naast elkaar worden aangeboden.

Hij  zegt dat niet alleen Surinamers zich in zijn verhaal herkennen, maar ook mensen met roots in onder meer Aruba, Curaçao, Indonesië, Sri Lanka en Spanje. “Zij vertellen mij dat ook zij een taal of cultuur niet volledig hebben meegekregen en opnieuw verbinding willen maken met hun afkomst. Dat maakt deze missie groter dan mijzelf.” Met Fawaka Mati – Leer moeiteloos Surinaams hoopt hij niet alleen mensen de Surinaamse taal te leren, maar ook bij te dragen aan het behoud van de Surinaamse cultuur, geschiedenis en identiteit voor toekomstige generaties.