‘Je moet komen voordat je gaat’ menselijk en dichtbij

door

Het afgelopen weekend veranderde Thalia voor even in één grote slaapkamer vol herkenbare tori’s, harde lachsalvo’s, ongemakkelijke stiltes, emotionele spiegelmomenten en een comfortabel bed. Stand-upcomedian Chelle Lis bracht haar tweede soloshow ‘Je moet komen, voordat je gaat’. En iedereen die aanwezig was, begreep na afloop precies waarom die titel zoveel meer betekent dan je in eerste instantie denkt.

Tekst Shanavon ArsomedjoBeeld Snew Production

DJ Armada zorgde ervoor dat niemand zich hoefde te vervelen. Met een mix van herkenbare hits en nostalgische tunes warmde hij de zaal langzaam op. Je voelde dat het publiek klaar was voor een avond ontspanning, maar waarschijnlijk had niemand verwacht dat ze naast lachen ook meerdere keren tot nadenken zouden worden gezet.

“De rode draad van haar verhaal bleek namelijk niet hoe ze in haar leven ‘is gekomen’, maar juist de momenten waarop ze er bijna niet meer was geweest. Drie keer keek ze de dood in de ogen.”

Voorspel

Klokslag acht uur gingen de lichten uit. Onder luid applaus werd comedian en acteur Gaffie aangekondigd voor zijn half uur optreden. Zijn eerste grap was meteen raak. Met een scherpe maar luchtige vergelijking tussen mannen en vrouwen wist hij binnen enkele minuten de zaal volledig op zijn hand te krijgen. Hij had het deze keer echt met de vrouwen aan wie hij probeerde wijs te maken dat mannen de eerlijkste wezens op aarde zijn. Gaffie speelde slim met timing, herkenbare situaties en spontane reacties uit de zaal.Toen Chelle Lis uiteindelijk het podium opging, veranderde de energie meteen. DJ Armada gooide een vrolijk Hindostaans nummer door de speakers en onder luid gejuich verscheen de actrice dansend in een opvallende kleurrijke rok en een jumpsuit vol glitters en pailletten. Maar het was niet alleen haar outfit die opviel. Het was vooral haar aanwezigheid. Zichtbaar geraakt door de opkomst begroette ze haar publiek en begon een show die 75 minuten lang constant balanceerde tussen humor en kwetsbaarheid.

De rode draad van haar verhaal bleek namelijk niet hoe ze in haar leven ‘is gekomen’, maar juist de momenten waarop ze er bijna niet meer was geweest. Drie keer keek ze de dood in de ogen, vertelde ze openhartig. Voor veel comedians zou dat zware kost zijn. Voor Lis werd het materiaal waarmee ze haar publiek niet alleen liet lachen, maar ook liet voelen. En toch bracht ze het met zo’n natuurlijke luchtigheid dat de zaal voortdurend heen en weer werd geslingerd tussen schaterlachen en stil nadenken.

Het bijzondere aan Lis is dat ze nergens probeert zichzelf mooier voor te doen dan ze is. Waar anderen pijnlijke verhalen verborgen zouden houden, legt zij ze zonder schaamte op tafel. Inclusief de momenten waarop zij zelf fouten maakte. Juist dat maakte haar optreden menselijk. Geen perfect plaatje, geen comedian die alleen sterke verhalen vertelt, maar een vrouw die haar littekens gebruikt als onderdeel van haar comedy. En dat werkte zichtbaar door op het publiek.

Momenten van herkenning

Regelmatig klonken er instemmende geluiden vanuit de zaal wanneer ze vertelde over opvoeding, familie of trauma’s die binnen veel Surinaamse huishoudens jarenlang als ‘normaal’ worden gezien. Vooral wanneer ze sprak over de generatie van haar moeder en grootouders, voelde je herkenning in de zaal. Die typische situaties waarbij pijn wordt weggewuifd met: ‘A no noti’ of ‘Zo zijn wij opgegroeid’. Lis maakte daar geen zware therapiesessie van. Integendeel. Ze wist die onderwerpen juist luchtig te brengen zonder de ernst volledig weg te lachen.

“Dat constante schakelen tussen emoties maakte haar optreden menselijk en onvoorspelbaar tegelijk. Je wist nooit precies wat er zou volgen.”

Wat haar show daarnaast sterk maakte, was de constante interactie met het publiek. Sommige reacties uit de zaal leken bijna onderdeel van haar script, zo soepel speelde ze erop in. Geen enkel moment voelde geforceerd. Integendeel: het gaf de show juist iets spontaan en levendigs. Alsof iedereen in de zaal even onderdeel werd van haar verhaal. Ook haalde ze actuele gebeurtenissen en algemene situaties in Suriname aan, waardoor haar materiaal dichtbij bleef. Dat maakte de voorstelling herkenbaar. Je keek niet naar een ver-van-je-bedshow, maar naar verhalen waar mensen zich in konden terugvinden.

Toch zit de grootste kracht van de actrice misschien wel in haar emotionele schakelingen. Het ene moment staat ze streng te kijken alsof ze iemand op het punt staat volledig af te branden. Een paar seconden later breekt haar stem bijna van emotie. En nog voordat de zaal goed beseft wat er gebeurt, gooit ze er weer een grap tegenaan, waardoor iedereen dubbel ligt van het lachen. Dat constante schakelen tussen emoties maakte haar optreden menselijk en onvoorspelbaar tegelijk. Je wist nooit precies wat er zou volgen. En juist daardoor bleef de aandacht van het publiek volledig vastgehouden.

Groei merkbaar

Ondanks de humor schuwde ze ook haar recente pijn niet. Ze verwees onder andere naar een gebeurtenis met haar ex-partner die haar zwaar geraakt heeft. Maar zelfs daarin koos ze ervoor om zichzelf niet neer te zetten als slachtoffer. Eerder als iemand die hard geraakt is, maar toch blijft doorgaan. De groei van Chelle Lis als comedian is zichtbaar. Ze voelt steeds beter aan wanneer ze moet versnellen, wanneer ze rust moet pakken en wanneer een stilte harder werkt dan een grap. Ze heeft controle over haar publiek, maar laat tegelijkertijd genoeg ruimte voor spontaniteit.

Lis sloot de avond uiteindelijk af met een boodschap die tegelijk grappig én diepzinnig klonk: uit alles heeft ze geleerd dat het belangrijk is om te komen. Na afloop bleven bezoekers nog lang napraten in de foyer en om een te maken met de comédienne. Op sociale media verschenen vrijwel direct na het optreden reacties van mensen die zich herkenden in haar verhalen, genoten hadden van de humor of simpelweg trots waren op hoe ze zich heeft ontwikkeld.