Inheemse gemeenschap Pikin Saron hekelt goudwinning in gemeenschapsbos

De inheemse gemeenschap van Pikin Saron uit opnieuw scherpe kritiek op de goudwinning van staatsmijnbouwbedrijf Grassalco in haar traditioneel woon- en leefgebied. Volgens het dorpsbestuur worden al jaren mijnactiviteiten uitgevoerd in het gemeenschapsbos, zonder dat de bewoners daarvoor vooraf toestemming hebben gegeven, terwijl de vervuiling en aantasting van het bos blijven toenemen.
Tijdens een bezoek aan de goudconcessie Maripaston probeerden kapitein Moera Awalie en hoofdbasja Meerna het mijngebied te inspecteren. Zij werden aanvankelijk tegengehouden door de beveiliging, die aangaf, dat eerst toestemming vanuit het hoofdkantoor in Paramaribo nodig was. De dorpsleiding stelde, dat het hun verantwoordelijkheid is, toezicht te houden op wat er in het gemeenschapsbos gebeurt. De ongeveer 1.375 hectare grote concessie werd in 2011 aan Grassalco toegekend en sinds 2014 wordt het gebied geëxploiteerd. Volgens de bewoners gebeurde dit zonder hun instemming, ondanks het feit dat het gebied deel uitmaakt van het traditioneel gebruikte gemeenschapsbos van Pikin Saron. Grassalco voert zelf mijnactiviteiten uit, maar stelt delen van de concessie ook beschikbaar aan kleinschalige goudzoekers. In de concessie zijn onder meer Marron en Chinese goudzoekers actief. Een beperkt aantal inwoners van Pikin Saron mag sinds 2024 eveneens goud winnen binnen het gebied. De bezorgdheid onder de bewoners richt zich vooral op de gevolgen voor het milieu. Waar vroeger dicht regenwoud stond, zijn inmiddels grote uitgegraven gebieden en waterbassins ontstaan die worden gebruikt bij de goudwinning.
In andere goudgebieden in Suriname is eerder het gebruik van kwik en cyanide vastgesteld. De Nationale Milieu Autoriteit (NMA) onderzoekt momenteel of dergelijke stoffen ook in het Maripastongebied voorkomen. Volgens de dorpsleiding is bovendien het internationaal erkende beginsel van Free, Prior and Informed Consent (FPIC), nooit toegepast. Dit principe schrijft voor dat inheemse gemeenschappen vooraf moeten worden geraadpleegd en toestemming moeten geven voor projecten die hun traditionele leefgebied raken. Hoewel dit beginsel in 2019 in de Surinaamse wetgeving is opgenomen, stellen de bewoners dat daarvan in hun situatie, nooit sprake is geweest.
Hoofdbasja Rinaldho Sabajo zegt dat de gemeenschap zich al jarenlang verzet tegen de mijnactiviteiten, maar dat gesprekken met de overheid en Grassalco, nauwelijks resultaat hebben opgeleverd. Volgens hem worden de rechten van de gemeenschap structureel genegeerd, terwijl het bos steeds verder wordt aangetast.
Naast de goudwinning vormt ook het zware vrachtverkeer een bron van frustratie. De weg door Pikin Saron is een belangrijke verbinding tussen Paramaribo en West-Suriname en wordt intensief gebruikt door vrachtwagens van de mijnbouw- en houtsector. Bewoners zeggen dat de weg hierdoor ernstig is beschadigd.
Hoewel districtscommissaris Patrick Kensenhuis eerder een verbod instelde voor voertuigen zwaarder dan vier ton, wordt dat volgens de gemeenschap nauwelijks nageleefd. Uit onvrede hebben bewoners daarom meerdere keren wegblokkades georganiseerd om zwaar transport tegen te houden. De spanningen tussen de gemeenschap, de overheid en Grassalco zijn de afgelopen maanden verder toegenomen. Dat gebeurde mede nadat Grassalco in opspraak raakte door een onderzoek naar vermeende onregelmatigheden binnen het staatsbedrijf. De toenmalige directeur werd geschorst, waarna ook vragen ontstonden over het financieel beheer van een dochteronderneming. De bewoners van Pikin Saron zeggen de voorkeur te blijven geven aan overleg, maar waarschuwen dat hun geduld opraakt als er geen concrete stappen worden gezet om hun landrechten te respecteren en de aantasting van hun leefgebied een halt toe te roepen.
Bron: AHS Journalistiek (Readymag), https://readymag.website/ahsjourna-listiek/6280674/3/
The post Inheemse gemeenschap Pikin Saron hekelt goudwinning in gemeenschapsbos ..