IMF: Economische groei robuust, uitdagingen bij inflatie en begrotingsbeleid

door

PARAMARIBO — Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) heeft de Post-Financing Assessment (PFA) voor Suriname afgerond. Uit de evaluatie blijkt dat de economische activiteit in de niet-natuurlijke hulpbronnensector nog steeds robuust is, gesteund door een geschatte groei van 4,4 procent in 2025. Desondanks kampt het land met een hardnekkige inflatie en blijft de goudproductie achter bij de verwachtingen. Het fonds benadrukt de noodzaak om de institutionele kaders te versterken met het oog op de verwachte olie-inkomsten vanaf 2028.

De economische indicatoren van Suriname laten in de tweede helft van 2025 een gemengd beeld zien. Terwijl de niet-mijnbouwsector veerkracht toonde, viel de goudproductie in de tweede helft van het jaar tegen. Een ruim monetair en fiscaal beleid in de eerste helft van 2025 heeft ertoe geleid dat de jaarlijkse inflatie de afgelopen maanden is opgelopen tot circa 11 procent. Hoewel de maandelijkse inflatie in maart 2026 daalde naar 0,4 procent, zorgen gestegen mondiale energieprijzen en de naweeën van eerdere budgettaire overschrijdingen voor aanhoudende inflatoire druk. De verwachting is dat de inflatie pas in 2027 zal terugkeren naar cijfers van één decimaal.

Begrotingsresultaten en tekorten

Dankzij uitgavenbeheersing en hogere inkomsten uit de mineralen- en niet-mineralensector in de tweede helft van het jaar, kwam het primaire saldo in 2025 uit op 1,4 procent van het bruto binnenlands product (bbp), exclusief de herkapitalisatie van de Centrale Bank van Suriname (CBvS). Hiermee zijn de eerdere kasbuffers deels hersteld. Keerzijde van de economische dynamiek is het tekort op de lopende rekening, dat in 2025 opliep tot 53 procent van het bbp. Dit tekort wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door grootschalige importen ten behoeve van olieprojecten en een verhoogde winstrepatriëring door goudondernemingen.

De capaciteit van Suriname om aan haar financiële verplichtingen jegens het IMF te voldoen, wordt door het fonds als adequaat beoordeeld. Dit comfortabele vooruitzicht hangt samen met het feit dat de piek in de schuldaflossing pas valt na de geplande start van de grootschalige olieproductie in 2028.

Monetair beleid en hervormingen

Het IMF adviseert de autoriteiten om het monetaire beleid aan te scherpen. Volgens het fonds is het huidige beleid te ruim en dient de CBvS actiever overtollige liquiditeit uit de markt te halen, ongeacht de kosten die gepaard gaan met openmarktoperaties. Het invoeren van een nieuw monetair beleidskader, gecentreerd rond korte rentetarieven, wordt noodzakelijk geacht voorafgaand aan de verwachte olie-hausse. Het voornemen om een monetair beleidscomité op te richten wordt als een positieve stap verwelkomd.

Ondertussen is het tempo van de structurele hervormingen vertraagd. De implementatie van het nieuwe begrotingskader is uitgesmeerd over een periode van drie jaar. Het fonds wijst erop dat het operationaliseren van het staatsfonds en het vastleggen van een vijfjarig financieel plan essentieel zijn voor de beleidsgeloofwaardigheid. Daarnaast wordt aangedrongen op een snelle uitvoering van de aanbestedingswet en een herziening van de anticorruptiewetgeving.

Toekomstperspectieven vanaf 2028

Vanaf het jaar 2028 zal de Surinaamse economie naar verwachting een significante impuls krijgen door de start van nieuwe olieproductie. Dit zal niet alleen de overheidsinkomsten en deviezenreserves verhogen, maar ook gematigde positieve overspileffecten hebben op de niet-olie-gerelateerde sectoren. Het IMF adviseert om de extra inkomsten uit de huidige hoge olie- en goudprijzen grotendeels te sparen, schulden af te lossen en niet te besteden aan inefficiënte energiesubsidies of onvoldoende geplande projecten.

Tot slot biedt de recente uitgifte van obligaties extra liquiditeit en een signaal van marktvertrouwen. Het fonds adviseert deze middelen behoedzaam aan te wenden om te voorkomen dat de beperkte uitvoeringscapaciteit leidt tot onproductieve uitgaven. Er blijft volgens het rapport ruime mogelijkheid om het sociale vangnet te versterken, de belastinggrondslag te verbreden en de belastingdienst te moderniseren om zo de kwetsbaren in de samenleving beter te beschermen.-.