Hugo Essed spreekt van ‘coup’ bij rechterlijke macht

door

Advocaat Hugo Essed heeft zich fel uitgelaten met betrekking tot de voorgenomen hervormingen binnen de rechterlijke macht. Naar aanleiding van de brief van het Hof van Justitie aan De Nationale Assemblée, stelt Essed dat er sprake is van een “regelrechte couppoging” om de procureur-generaal (PG) “een kopje kleiner te maken” en de rechterlijke macht “in een keurslijf te dwingen”. Volgens hem worden de plannen vooral gedreven door rancune van de NDP, die volgens hem de gevolgen van een onafhankelijk functionerende rechterlijke macht, aan den lijve heeft ondervonden.
Het Hof van Justitie waarschuwde assembleevoorzitter Ashwin Adhin in een brief, ondertekend door alle rechters van het Hof, voor een mogelijke “verzwakking van de constitutionele positie van de rechterlijke macht”. Het gaat om amendementen op initiatiefvoorstellen tot wijziging van onder meer de Grondwet, de Wet Rechtspositie Rechterlijke Macht en het Reglement op de Inrichting en de Samenstelling van de Rechterlijke Macht (RIS).
Essed zei dat de huidige ontwikkelingen onder leiding van de NDP worden ingezet. “Namelijk dat men bezig is, met name dus deze NDP-coalitie tot nu toe, moet ik zeggen. Want tot nu toe meen ik, dat alle deelnemende partijen eraan meedoen.
Maar uiteraard onder leiding van de NDP, heeft men een poging ingezet de procureur-generaal een kopje kleiner te maken. En de rechterlijke macht in een keurslijf te persen.”
Volgens Essed is de veroordeling van voormalig president Desi Bouterse, een belangrijke aanleiding voor de houding van de NDP. “De enige reden hiervoor is, is omdat de NDP tussen aanhalingstekens, het slachtoffer is geworden van een goed functionerende rechterlijke macht, namelijk door de vervolging en veroordeling van hun leider, de toenmalige president Desie Bouterse.” Essed noemt de motivatie achter de hervormingen vervolgens ondubbelzinnig. Op de vraag of het om rancune gaat, antwoordt hij: “Pure rancune.”
Essed zegt daarnaast, dat er binnen de politiek onvoldoende deskundigheid zou zijn om de constitutionele positie van de rechterlijke macht, goed te beoordelen. “Rancune gecombineerd met de grootste stommiteit die er rond loopt, als ik het zo mag zeggen. Met alle respect voor iedere persoon, maar de deskundigheid bij de NDP en ook anderen in het parlement om de positie van de rechterlijke macht goed te beoordelen en in te schatten. Die is er gewoon niet.”
Volgens Essed maakt ook het Constitutioneel Hof deel uit van de ontwikkeling die hij als een aanval op de rechterlijke macht beschouwt. “En om eventueel te voorkomen dat in de toekomst nog meer schuinmarcherende politici beschermd kunnen worden. Dat is de enige reden. En in dat plaatje past ook, dat men het constitutionele hof een langzame dood aan het laten sterven is.”
De advocaat benadrukt, dat de rechterlijke macht sinds de onafhankelijkheid volgens hem onafhankelijk heeft gefunctioneerd. “Ik moet benadrukken dat de positie van de rechterlijke macht de afgelopen 50 jaar, dus sinds de onafhankelijkheid van Suriname, stabiel is geweest.”
Hoewel hij erkent dat er vanwege een tekort aan rechters achterstanden zijn, stelt Essed dat dit losstaat van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht. “Maar de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en de effectiviteit van het OM in het vervolgen van met name essentiële grote politieke zaken, heeft in de afgelopen 50 jaar in Suriname perfect gefunctioneerd.”
De brief van het Hof ziet Essed als een duidelijke waarschuwing aan de politiek. “Het Hof spreekt netjes van dat ze aan de alarmbel trekt, en dat is richting DNA. Ze trekken aan de alarmbel, hé DNA, pas op, er gaat iets gebeuren, wat niet goed is.”
Essed noemt de verklaring van het Hof bovendien “een geheel terechte oorlogsverklaring aan de regering”. Volgens hem is het nu aan de samenleving om de rechterlijke macht te steunen. “Het is van cruciaal belang, dat de samenleving in dezen, achter het Hof van Justitie gaat staan.”
De kern van de discussie ligt volgens Essed bij de positie van de procureur-generaal. “Is de procureur-generaal de ondergeschikte van de politiek, van de minister, of de ondergeschikte van het Hof van Justitie?” Hij vreest dat de voorgestelde constructie ertoe kan leiden, dat de procureur-generaal ondergeschikt wordt aan de minister van Justitie. “Terwijl in het systeem dat nu voorgesteld wordt, wordt de procureur-generaal de ondergeschikte van de minister van Justitie, en zal de bevelen van hem of haar opgevolgd moeten worden.”
Essed zegt dat hij zich jarenlang heeft verdiept in de constitutionele positie van de procureur-generaal. “Ik denk dat ik de enige Surinamer ben, die zo uitgebreid onderzoek heeft gedaan over de positie van met name de procureur generaal in Suriname. Mijn scriptie luidde: ‘De constitutionele positie van de procureur- generaal.”
Ook zijn ervaringen tijdens het eerder gehouden congres over de rechterlijke macht haalt hij aan. Volgens Essed kreeg hij daar onvoldoende ruimte om zijn standpunt te presenteren. Hij zegt dat hij “door de leiding op instructie van de organisatie van het congres” meerdere keren is “afgetjapt”.
Essed blijft waarschuwen voor de mogelijke gevolgen van de voorgestelde hervormingen. Toch zegt hij vertrouwen te hebben in de samenleving. “Ik ben optimistisch, we hebben in het verleden aanvallen op de rechterlijke macht succesvol afgeslagen. En ik heb er alle vertrouwen in, dat we dat nu weer gaan doen.” Uiteindelijk verwacht hij dat de rechterlijke macht juist sterker uit de huidige strijd kan komen. “Maar uiteindelijk gaat het ertoe leiden, dat de rechterlijke macht er versterkt uit zal komen. Dat is mijn overtuiging.”
The post Hugo Essed spreekt van ‘coup’ bij rechterlijke macht ..