Het kraakt, piept en knarst in Ocer

door

DE SNIJD / Armand Snijders

De paarse muren aan de H.D. Benjaminstraat, die decennialang fungeerden als de ondoordringbare vesting Ocer van de Nationale Democratische Partij (NDP), vertonen diepe, gapende scheuren. En nee, dat komt niet door achterstallig onderhoud van het pand maar doordat de geesten uit het verleden weigeren rustig te gaan slapen en omdat de levende fossielen niet van het toneel verdwijnen.

Rond de jaardag van de overleden NDP-partijgod Desi is een politieke mummie ontwaakt uit een diepe winterslaap: oom Ramon heeft zijn botte messen geslepen en trekt ten strijde. En hoe! In een interview met LIM FM trok hij ouderwets van leer. De man die jarenlang de logistieke en strategische mastermind van Bouta was – en die je eerst moest passeren voordat je ook maar enigszins in de buurt van Desi kwam – voelt zich nu buitengesloten, genegeerd en irrelevant.

“Een politieke mummie is ontwaakt uit een diepe winterslaap: oom Ramon heeft zijn botte messen geslepen en trekt ten strijde“

Waar wringt de paarse schoen? Ten eerste bij de loyaliteit. Of liever gezegd: het schijnbaar totale gebrek daaraan. Oom Ramon herinnerde de luisteraars er fijntjes aan dat er nog drie veroordeelde makkers – Gefferie, Dendoe en Brondenstein – wegkwijnen in de cellen van Santo Boma. Zij zijn door onafhankelijke rechters veroordeeld voor de Decembermoorden van 1982 en hebben die straf geaccepteerd, in tegenstelling tot Desi die onderdook. Mannen aan wie vóór de verkiezingen, volgens oom Ramon, gouden bergen en directe vrijheid waren beloofd als de NDP de macht zou grijpen.

Nu de paarse vlag weer wappert op het presidentieel paleis, blijft het vanuit Ocer angstaanjagend stil rondom deze weggestopte revolutionairen. Zelfs een verzoek om medisch ontslag werd afgewezen zonder dat de partijtop een vinger uitstak. Oom Ramon reist trouw elke maand af naar de bajes om zijn belofte aan Desi na te komen, maar ziet tot zijn afgrijzen dat de rest van de partij de herinnering aan de Decembermoorden-erfenis het liefst met de noorderzon ziet vertrekken.

En dan is er de interne huishouding. De overdracht van het leiderschap is volgens hem een rommeltje geweest en de broodnodige interne verkiezingen worden angstvallig vooruitgeschoven. De frustratie zit diep: hij zei dat hij sinds het aantreden van tante Jenny zelfs nog geen enkele keer de kans heeft gekregen om haar onder vier ogen te spreken. “Men werkt niet met me op het ogenblik”, klaagde het monument van weleer.

Tante Jenny reageerde met de haar zo typerende, ijskoude stoïcijnse rust. Gevraagd naar de bittere uithalen van haar ondervoorzitter, hield ze het heerlijk kort: “Mag”. Kijk, dat is een veelzeggend antwoord, die oom Ramon in zijn zak mag steken. Ze hangt de vuile was niet buiten, zo claimt ze. Zijn gedrein kan ze missen als kiespijn. Immers, ze heeft een land om te leiden.

Ze wil daarnaast eigenlijk zo min mogelijk worden herinnerd aan de regeerperiode van Desi. Hoezeer ze de man ook respecteert, weet ze ook dondersgoed dat een flink deel van de ellende waarmee ze nu moet dealen aan zijn beleid is te wijten. Ook al beweert zij constant uit een soort van beleefdheid anders.

Maar haar ijzige kalmte kan niet verhullen dat er achter de NDP-schermen een bikkelharde paleismachtsstrijd gaande is tussen de ‘oude paarse garde’ en de huidige leiders die de dienst uitmaken. Om de chaos compleet te maken, gooide oom Ramon er nog een politieke granaat in door doodleuk te bekennen dat hij Desi tijdens diens vluchtperiode meerdere malen in het geheim heeft ontmoet.

Dat vermoedde iedereen al, maar zal nu hij het zo openlijk toegeeft reden voor het Openbaar Ministerie (OM) moeten zijn om hem minstens op het matje te roepen. Hij heeft zich schuldig gemaakt aan strafbare feiten door een voortvluchtige te helpen en waarschijnlijk te bevoorraden met pakjes Morello en flessen Blue Label … en eerste levensbehoeften.

Maar de echte uitsmijter? Volgens oom Ramon wist destijds ook president Chan precies waar Desi zat en hij hem zelfs heeft gesproken. Een claim die, indien waar, het Surinaamse politieke theater van de afgelopen jaren reduceert tot een hypocriete poppenkast van de bovenste plank.

Eerlijk gezegd zou het niemand echt verbazen, er glipten in Chans tijd wel meer criminelen door de mazen van het juridische net. Maar omdat ook Chan ons is voorgegaan, zullen we de echte waarheid nooit te weten komen. Die is met hem gecremeerd.

Ik ben heel benieuwd of iemand vanuit het OM nog het initiatief gaat nemen om oom Ramon te grillen. Dat zou voor tante Jenny ook fijn zijn, want dan kraakt, piept en knarst hij in de toekomst misschien een toontje lager. Want ook al zijn z’n stem en fragiele lijf en leden zichtbaar verzwakt, als één van de laatste nog staande revolutionairen heeft hij wel wat aanhangers. En daar zal tante Jenny ook rekening mee moeten houden om haar positie te behouden. Immers, als de oude revolutionaire structuren de partij definitief de rug toekeren, brokkelt het paarse fundament sneller af dan haar lief is.

De NDP staat op een kruispunt. De nalatenschap van Desi mag niet worden genegeerd. Daar zal tante Jenny ook zeker aandacht aan moeten geven. Als ze in ieder geval maar niet toegeeft aan de eis van oom Ramon om standbeelden van Desi op het Onafhankelijkheidsplein en/of het Plein van de Revolutie te plaatsen. Dat zou een enorme schop tegen de schenen van de nabestaanden van zijn slachtoffers en van een groot deel van het volk zijn. Nu is alleen een – door Chinezen aangelegd en gefinancierd – stukje snelweg in the middle of nowhere naar hem vernoemd en dat is volgens menigeen al te veel van het goede.

Hoe dan ook: voor de neutrale toeschouwer is het spektakel in Ocer nog in volle gang, maar de uitkomst is vooralsnog zeker niet te voorspellen. Er zullen ongetwijfeld nog wat jokers tevoorschijn worden getoverd. Neem dus plaats op de eerste rij en houd de djogo en popcorn paraat.

armand.snijders@gmail.com