GOUD, SLAVEN EN VRIJHEID

door

De goudwinning in Suriname is op twee manieren verbonden met Afrikaanse bronnen: geologisch, omdat de goudrijke afzettingen dezelfde formatie delen als West-Afrika, en cultureel, via de Marrons van Afrikaanse afkomst die de ambachtelijke mijnbouwsector draaiende houden. Suriname ligt in het sterk gemineraliseerde Guiana-schild, dat oude, precambrische gesteenteformaties bevat. Geologisch gezien waren deze gesteenten miljarden jaren geleden fysiek verbonden met het goudrijke West-Afrikaanse kraton, voordat de Atlantische Oceaan zich opende. Er bestaat een geologische band tussen Suriname en West-Afrika. De botsing van het Guiana-schild en het West-Afrikaanse kraton creëerde vergelijkbare omstandigheden voor de afzetting van goudhoudende vloeistoffen in kwarts en goud. Deze gedeelde oorsprong verklaart, waarom het geologische potentieel van Suriname vaak direct wordt vergeleken met goudrijke regio’s in West-Afrika, met actieve exploratie en mijnbouw langs oude groensteengordels. In de culturele en operationele context is de menselijke bron van kleinschalige goudwinning in het binnenland van Suriname grotendeels afkomstig van de Marrons. Inzicht in de goudwinningsgeschiedenis van de Marrons in Suriname is een cruciale basis voor het begrijpen van de huidige uitdagingen in de ambachtelijke en kleinschalige goudwinningssector (ASGM). De geschiedenis spreekt voor zich: Marrons zijn afstammelingen van tot slaaf gemaakte Afrikanen, waarvan 50 procent afkomstig was uit de Twi-sprekende Akan-cultuurgebieden aan de Ivoorkust en Goudkust. Ze ontsnapten van plantages en stichtten onafhankelijke, zelfbesturende gemeenschappen in het regenwoud. Tijdens hun vlucht naar het regenwoud, herkenden de Marrons onmiddellijk de overeenkomsten tussen de minerale geologie van West-Afrika en Suriname. Vanaf de 17e eeuw hielden de Marrons zich bezig met kleinschalige goudwinning en mijnbouw. Tegenwoordig zijn vrijwel alle lokale (niet-migrerende) kleinschalige mijnwerkers in Suriname Marrons, voor wie de goudreserves in het binnenland een vitale bron van inkomsten en levensonderhoud blijven.
Plannen voor het omgaan met slavernijverleden
De plannen van het Nederlandse kabinet bevatten een aantal innovatieve interventies om de geschiedenis van het slavernijverleden aan te pakken. Het kabinet investeert euro 200 miljoen om meer kennis en bewustwording over het gedeelde slavernijverleden te krijgen en een beter begrip van de gevolgen van het slavernijverleden in onze tijd. Het Nederlandse kabinet heeft een plan opgesteld om de komende jaren, drie doelen te bereiken. Inwoners van het Nederlandse Caribisch gebied en Suriname moeten meer kennis en bewustzijn ontwikkelen over de geschiedenis van de slavernij. Uitdagingen zoals bijvoorbeeld slavernij, racisme en discriminatie, moeten een belangrijke plek krijgen in het onderwijs. Een tweede inbreng regadeert meer kennis en bewustwording over het slavernijverleden. In begin 2025 heeft het kabinet een herdenkingscomite opgericht, om de aandacht voor het slavernijverleden leven te houden en de herdenken voort te zetten. De derde bijdrage regadeert de gevolgen en verwerking van het slavernijverleden, bijvoorbeeld, door intensieve bestrijding van discriminatie, racisme en kansongelijlheid en door achternamen die voortkomen uit het slavernijverleden te wijzigen.
Slavernijverleden: Kennen, Herdenken en Verwerken
Het kabinet heeft euro 200 miljoen vrijgemaakt om aandacht te geven aan het slavernijverleden. Alle ministeries werken samen om die 200 miljoen effectief en eerlijk te gebruiken, zodat het geld gaat naar de gemeenschappen waarvoor het bedoeld is, in het hele Koninkrijk en Suriname.
Het fonds bestaat uit twee delen:

Euro 100 miljoen is voor maatregelen van de overheid voor bewustwording, erkenning en doorwerking. Denk hierbij onder andere aan aanpassing van het basis- en middelbaar onderwijs, investeringen in onderzoek, musea en bescherming van cultureel erfgoed in alle betrokken landen.
De andere euro 100 miljoen is voor subsidies voor initiatieven uit de samenleving. Stichtingen kunnen subsidies aaanvragen voor het versterken en professionalisering van hun organisatie, euro 5.000 voor organisaties in Europees Nederland en USD 10.000 voor organisaties in het Caribisch deel van het Koninlrijk. Nakomelingen en verschillende betrokken organisaties in Nederland, het Caribisch deel van het Koninkrijd en Suriname, bepalen samen de bestemming van het fonds en ook van de subsidie regeling.

Kennis over gevolgen slavernijverleden vergroten
Het kabinet wil meer kennis en bewustwording over het gedeelde slavernijverleden in de samenleving. Veel mensen weten weining daarover. Daarom wil de Rijkoverheid dat mensen maar met elkaar praten over het slavernijverleden, en over de invloed die het nog heeft.
Een Surinaamse mineralenautoriteit
Suriname heeft dringend behoefte aan een primair regelgevend orgaan dat toezicht houdt op de minerale grondstoffen, inclusief het beheer van goudmijnbouwgebieden en -afzettingen in het binnenland. Dit orgaan zou de Surinaamse Mineralenautoriteit (SMA) worden, een semi-autonoom overheidsorgaan dat onder het Ministerie van Natuurlijke Hulpbronnen (NH) valt. De SMA fungeert als bewaker van alle mineralen in het land en beheert de exploratie- en mijnbouwactiviteiten in de zeven aangewezen mijnbouwdistricten van Suriname. Het administratieve kader voor de Surinaamse mineralensector is als volgt georganiseerd:
De belangrijkste regelgevende instanties zijn onder andere de Geologische Mijn-bouwdienst (GMD), die de Mijnbouwwet van 1986 beheert. Deze dienst behandelt vergunningen voor prospectie en mijnbouw, handhaaft de veiligheids- en milieuregelgeving en fungeert als centraal archief voor geologische gegevens. Er wordt momenteel een Surinaamse Goudraad (SGB) opgericht. Volgens de wet moet al het in Suriname geproduceerde goud worden aangegeven en verkocht aan de SGB of zijn bevoegde agenten, om naleving van de handelsvoorschriften en een goed beheer van de inkomsten te waarborgen. De instantie identificeert specifieke gebieden voor mijnbouwconcessies, beheert staatsreserves en helpt bij de beoordeling van aanvragen voor grootschalige en middelgrote mijnbouwvergunningen.
R.B.
The post GOUD, SLAVEN EN VRIJHEID ..