Doden verdienen rust

door

SERIEUS!? / Ivan Cairo

Er zijn van die momenten waarop een parlementaire vergadering meer zegt over de staat van een land dan honderd beleidsnota’s samen. De behandeling van de Begrafeniswet gisteren in De Nationale Assemblee was zo’n moment. Wat daar aan het licht kwam, was niet alleen schokkend, maar ronduit beschamend voor een samenleving die zichzelf graag respectvol en menselijk noemt.

We klagen vaak over de hoge kosten van een uitvaart. En terecht. Bedragen van SRD 50.000, SRD 80.000 of zelfs SRD 100.000 en meer voor een eenvoudige uitvaart zijn al lang geen uitzondering meer. Voor veel gezinnen is een waardig afscheid van een dierbare inmiddels een financiële nachtmerrie geworden.

“Een samenleving wordt niet alleen beoordeeld op hoe ze haar levenden behandelt, maar ook op hoe ze omgaat met haar doden”

Maar wat dinsdag werd onthuld, gaat veel verder dan geld. Het raakt aan de waardigheid van de mens, zelfs nadat die is overleden. Overledenen die “in de goot” zouden zijn begraven. Graven die op looppaden worden aangelegd. Families die niet weten waar hun dierbaren precies liggen omdat administraties een chaos zijn. Grafkelders die worden opengebroken zonder de meest elementaire veiligheidsmaatregelen. Het klinkt als een scenario uit een ontwikkelingsland zonder enige vorm van toezicht. Helaas, het gaat over Suriname, ons land.

Nog verontrustender is het beeld dat ontstaat van een sector waarin commerciële belangen soms belangrijker lijken te zijn geworden dan respect voor de doden. Grafruimingen die plaatsvinden zonder dat nabestaanden goed zijn geïnformeerd. Constructies waarbij voor dezelfde ruimte meerdere keren wordt geïncasseerd.

Openbare begraafplaatsgrond waarop woningen, een carwash en zelfs een gebedshuis zouden zijn verrezen. Of deze onthullingen kloppen, dan spreken we niet langer over administratieve tekortkomingen, maar over ernstig bestuurlijk falen.

Surinamers zeggen vaak dat je liever niet ziek moet worden vanwege de problemen in de gezondheidszorg. Na het debat van dinsdag zou je daar bijna aan toevoegen dat je ook niet gerust kunt sterven. Want wie garandeert dat een dierbare, voor wie familieleden duizenden SRD’s hebben betaald voor een waardige rustplaats, niet ergens in een vergeten hoek van een overvolle begraafplaats terechtkomt?

Een samenleving wordt niet alleen beoordeeld op hoe ze haar levenden behandelt, maar ook op hoe ze omgaat met haar doden. Respect voor overledenen is geen luxe. Het is een beschavingsnorm. Het is een teken van menselijkheid.

De aangekondigde herziening van de Begrafeniswet mag daarom geen zoveelste papieren exercitie worden. Er zijn strenge regels, transparante administratie, effectieve controle en harde sancties nodig. Beleid dat geen uitstel gedoogt. Want de doden kunnen niet meer voor zichzelf opkomen. Dat moeten wij doen. Zij verdienen rust. En hun nabestaanden verdienen zekerheid.

ivancairo@yahoo.com