Dienstwapen geen speelgoed

ER MOET EINDELIJK serieus worden gekeken naar het gemak waarmee sommige leden van de gewapende korpsen hun vuurwapen trekken zodra een conflict uit de hand dreigt te lopen. Een woordenwisseling, verkeersruzie of gekrenkt ego mag nooit voldoende aanleiding zijn om een doorgeladen wapen op een ongewapende burger te richten. Toch duiken met verontrustende regelmaat incidenten op waarbij precies dat gebeurt. Soms worden zelfs schoten gelost.

De video die momenteel viraal gaat, past in dat verontrustende beeld. Een in burger geklede man, naar verluidt een penitentiaire ambtenaar, houdt daarin een jongeman onder schot en commandeert hem op de grond te gaan liggen. De jongeman weigert en daagt de wapendrager zelfs uit om hem te schieten.

‘Schiet dan!’ roepen tegen iemand die daadwerkelijk kan schieten, is de grootste stommiteit: domme, levensgevaarlijke bravoure

Wat eraan voorafging, moet uiteraard worden onderzocht. Maar één vraag kan niet worden ontweken: waarom belandt een confrontatie tussen een gewapende functionaris en een ongewapende burger überhaupt zo snel in een situatie waarin een vuurwapen wordt gericht?

Een dienstwapen is geen verlengstuk van het ego en evenmin een hulpmiddel om een discussie te winnen. Wie door een belediging, provocatie of ongehoorzaamheid zo gemakkelijk zijn zelfbeheersing verliest dat hij naar zijn dienstwapen grijpt, vormt zelf een veiligheidsrisico.

Daarom moet kritisch worden gekeken naar de selectie van mensen die bij gewapende korpsen worden toegelaten. Hoe grondig zijn de psychologische tests? Wordt alleen bij indiensttreding gekeken naar mentale geschiktheid of gebeurt dat periodiek? En hoeveel aandacht krijgen de-escalatie, impulsbeheersing en conflicthantering tijdens opleidingen?

De leiding van korpsen van gewapende machten mogen bovendien niet pas optreden wanneer een incident viraal gaat. Iedere keer dat onverantwoord wapengebruik wordt gebagatelliseerd of intern wordt afgedaan, ontstaat het gevaarlijke signaal dat een uniform of dienstwapen iemand boven normale gedragsregels verheft. Dat is onaanvaardbaar.

Ook de jongeman in de video verdient geen applaus voor zijn houding. Ouders moeten hun kinderen bijbrengen dat iemand met een vuurwapen uitdagen geen stoerheid of moed is. ‘Schiet dan!’ roepen tegen iemand die daadwerkelijk kan schieten, is de grootste stommiteit: domme, levensgevaarlijke bravoure. Met een trigger-happy wapendrager had deze confrontatie kunnen eindigen met een lichaam op straat en een familie in rouw.

Juist daarom ligt de zwaarste verantwoordelijkheid bij de overheid. Zij bewapent deze functionarissen en verleent hen bijzondere bevoegdheden. Dan moet ze ook garanderen dat betrokkenen mentaal geschikt, professioneel getraind en voortdurend controleerbaar zijn.

Een vuurwapen behoort bescherming te bieden. Zodra het wordt gebruikt om angst, gehoorzaamheid of respect af te dwingen, is er iets fundamenteel mis.

...