Dienstenhandel groeit uit tot nieuwe motor Chinese economie

door

China zet steeds nadrukkelijker in op dienstenhandel als nieuwe motor van zijn buitenlandse handel. Terwijl de internationale goederenhandel onder druk staat door toenemend protectionisme en economische onzekerheid, groeien vooral Chinese kennisintensieve, digitale en toeristische diensten sterk. De ontwikkeling staat deze week centraal tijdens de China International Fair for Trade in Services (Ciftis) in Beijing.

Tekst en beeld Ivan Cairo

De vijfdaagse internationale beurs, die woensdag is geopend, brengt vertegenwoordigers uit ongeveer negentig landen en internationale organisaties bijeen. Meer dan achttienhonderd bedrijven zijn volgens het Chinese ministerie van Handel fysiek aanwezig. Ciftis moet buitenlandse dienstverleners meer mogelijkheden bieden op de Chinese markt en tegelijkertijd Chinese ondernemingen ondersteunen bij hun expansie naar het buitenland.

“China heeft de afgelopen periode voor reizigers uit steeds meer landen de visumplicht opgeheven of versoepeld. Dat heeft bijgedragen aan de populariteit van wat internationaal steeds vaker als ‘China Travel’ wordt aangeduid”

Kennis en technologie winnen terrein

De groeiende betekenis van de sector blijkt uit de handelscijfers. In de eerste helft van het jaar bedroeg de gezamenlijke Chinese import en export van diensten 3,78 biljoen yuan, ongeveer 557 miljard US dollar. Dat was 8,3 procent meer dan in dezelfde periode vorig jaar. Vergeleken met tien jaar geleden is de omvang van de dienstenhandel met bijna de helft toegenomen. In 2024 overschreed de jaarlijkse Chinese handel in diensten voor het eerst de grens van één biljoen US dollar. Dienstenhandel omvat onder meer internationaal transport, toerisme, telecommunicatie, onderwijs, financiële dienstverlening, reclame, informatietechnologie en accountancy.

Vooral de export groeit sterk. In de eerste zes maanden nam de Chinese dienstenexport met 17,6 procent toe tot 1,5 biljoen yuan, omgerekend ongeveer 224 miljard US dollar. Daarbinnen speelt de export van kennisintensieve diensten een steeds grotere rol. Deze categorie groeide met 12,8 procent tot 805,67 miljard yuan, ongeveer 120 miljard US dollar, en vertegenwoordigt inmiddels 53,5 procent van alle Chinese dienstenexport.

Deskundigen stellen dat dit wijst op een structurele verandering. China, dat internationaal vooral bekendstaat als exporteur van industriële producten, probeert steeds verder op te schuiven naar activiteiten met een hogere toegevoegde waarde. Digitalisering en kunstmatige intelligentie versnellen dat proces.

Buitenlandse bedrijven zoeken Chinese markt

Ook verbeteringen in de bescherming van intellectuele eigendom kunnen volgens Zhou Mi, senior onderzoeker bij de Chinese Academy of International Trade and Economic Cooperation, de internationale positie van Chinese dienstverleners versterken. Ciftis moet daarbij fungeren als etalage voor nieuwe technologie.

Meer dan negentig bedrijven en instellingen presenteren dit jaar nieuwe producten, technologieën en diensten op gebieden als informatie- en communicatietechnologie, fintech en digitale gezondheidszorg. Een aantal innovaties beleeft in Beijing zijn wereldpremière of wordt voor het eerst in China getoond.

De beurs trekt tegelijkertijd buitenlandse ondernemingen die toegang zoeken tot de omvangrijke Chinese markt. Noorwegen is dit jaar eregastland en verschillende Noorse ondernemingen gebruiken Ciftis om nieuwe partnerschappen aan te gaan.

Het Noorse technologiebedrijf Falkor neemt voor de vijfde keer deel. Het bedrijf, dat industriële intelligentie levert voor de energiesector, sloot tijdens de vorige editie een strategische samenwerking met China Oil HBP Science & Technology. Beide ondernemingen werken inmiddels aan een digitaal industrieplatform.

Ook Johnson & Johnson MedTech is prominent aanwezig en presenteert meer dan zestig producten. Ongeveer een derde daarvan wordt voor het eerst tijdens Ciftis getoond.

Een voorbeeld van de commerciële betekenis van de beurs is Impella, een minimaal invasieve hartpomp die vorig jaar werd gepresenteerd. Het apparaat kreeg daarna tijdelijke toestemming voor invoer en wordt inmiddels gebruikt in gespecialiseerde hartcentra in Beijing.

Toerisme profiteert

Niet alleen technologische diensten zitten in de lift. De export van reisdiensten steeg in de eerste helft van het jaar met 31,1 procent tot 229,2 miljard yuan, omgerekend ongeveer 34,2 miljard US dollar. Daarmee was dit de snelst groeiende categorie onder de vijf grootste Chinese dienstenexportsectoren.

De groei hangt volgens de autoriteiten samen met de uitbreiding van visumvrij reizen, eenvoudiger belastingteruggave voor buitenlandse bezoekers en verbeterde betalingsmogelijkheden. China heeft de afgelopen periode voor reizigers uit steeds meer landen de visumplicht opgeheven of versoepeld. Dat heeft bijgedragen aan de populariteit van wat internationaal steeds vaker als ‘China Travel’ wordt aangeduid.

De snelle exportgroei heeft ook het traditionele Chinese tekort in de dienstenhandel teruggedrongen. In de eerste zes maanden bedroeg dat 770,35 miljard yuan, ongeveer 115 miljard US dollar. Dat is 161,42 miljard yuan, omgerekend ongeveer 24,1 miljard US dollar, minder dan een jaar eerder.

Toch zijn er nog zwakke plekken. De dienstenhandel is sterk geconcentreerd in het economisch ontwikkelde oosten van China, terwijl centrale en westelijke regio’s een veel kleinere rol spelen. Ook is het binnenlandse aanbod op bepaalde kennisintensieve terreinen, waaronder diensten rond intellectueel eigendom, nog beperkt.

De Chinese regering wil die achterstanden aanpakken. In april presenteerde de Staatsraad nieuwe richtlijnen voor uitbreiding en modernisering van de dienstensector. Het doel is dat de totale omvang ervan in 2030 uitkomt op 100 biljoen yuan, omgerekend ongeveer 14,9 biljoen US dollar.

Ook wordt gewerkt aan verdere openstelling van de markt, nationale demonstratiezones voor innovatieve dienstenhandel en aanpassing van regels voor grensoverschrijdende dienstverlening.

Voor het eerst heeft Ciftis dit jaar bovendien een speciale zone waar bedrijven ondersteuning kunnen krijgen bij uitbreiding naar buitenlandse markten. Daarmee weerspiegelt de beurs een bredere economische ambitie van Beijing: China wil naast zijn positie als mondiale industriële producent ook een grotere internationale rol verwerven op het gebied van kennis, technologie en dienstverlening. De sterke groei van de dienstenexport laat zien dat die verschuiving inmiddels duidelijk zichtbaar wordt in de buitenlandse handel.