‘Dagboek van een zwakke yogi’: Laatste film van Pim de la Parra gaat in première

PARAMARIBO — De legendarische Surinaams-Nederlandse cineast Pim de la Parra heerst zelfs tot over zijn graf over de filmwereld. Zo’n twee jaar na zijn overlijden en maar liefst 33 jaar na de opnames, gaat zijn allerlaatste speelfilm ‘Dagboek van een zwakke yogi’ alsnog in première in de bioscopen. De meester van de ‘minimal movie’ zal ongetwijfeld met een vergenoegde glimlach boven zijn geliefde Suriname zweven nu zijn cinematografische nalatenschap definitief is voltooid.

De in 2024 overleden regisseur, producent, rebel en Witte Raaf van het filmlandschap bediende zich in 1993 voor deze productie van zijn beproefde succesformule: filmen met een piepklein team van enthousiastelingen waarin, in zijn eigen legendarische woorden, “niemand voor, noch achter de camera, werd betaald”.

“De film bevat de voor De la Parra zo kenmerkende heftig realistische seksscènes en fraaie zwart-witcontrasten”

Waar gevestigde filmmakers jaren uittrokken voor een script en miljoenenbudgetten, schoot De la Parra zijn films in een moordend tempo. Deze slotfilm werd destijds in slechts tien dagen op pellicule gezet. Echter, door een slepend, decennialang juridisch conflict bleef het werk al die tijd op de plank liggen, tot de officiële bioscooprelease deze maand.

Zijn radicale werkwijze leverde unieke en uiterst charmante cinema op. Dit wordt bevestigd door actrice Manouk van der Meulen, destijds zijn ‘leading lady’ die in een tijdsbestek van vier jaar in maar liefst vier van zijn films schitterde: ‘Lost in Amsterdam’, ‘Max&Laura&Henk&Willie’, ‘De nacht van de wilde ezels’ en het nu eindelijk uitgebrachte ‘Dagboek van een zwakke yogi’. “Het was een intensieve periode. De cast en crew van een minimal movie is een slag apart”, blikt Van der Meulen terug.

Pim de la Parra-logica

Doordat er bloedsnel moest worden geschakeld op de set, bleef het spel naturel, rauw en fris. “Je kon zelf met suggesties komen en zij filmden of schreven eromheen.” Met ‘zij’ doelt de actrice op De la Parra en diens toenmalige co-scenaristen Wik Beckers en Paul Ruven, de ‘tovenaarsleerling’ die later zelf grote successen zou vieren.

Aan traditionele logica deed Pim de la Parra niet. “This is movies, men!” zei hij altijd. Het ging de regisseur puur om boeiend beeld op elk vlak, met aansprekende acteurs in een geheel eigen filmwerkelijkheid. De film, die het psychologische drama schetst tussen twee bevriende echtparen in een midlifecrisis, bevat de voor De la Parra zo kenmerkende heftig realistische seksscènes en fraaie zwart-witcontrasten.

Over de gedurfde naaktscènes, waaronder een opmerkelijke passage waarin ze naakt te paard zit, is Van der Meulen nuchter: “Ik zag er destijds wel tegenop, maar het idee was waardevol genoeg. Het is krachtige cinema-taal. Televisie is wat dat betreft echt een ander medium. Uiteindelijk vond ik de scène heel mooi.”

Historische erkenning

De Nederlandse filmpers reageerde destijds soms gereserveerd; zo kopte Het Parool deze week nog dat de film “eerder een historisch curiosum dan een film voor de eeuwigheid” is. Een vrolijke misvatting van het veel te serieuze establishment. Immers, De la Parra was nooit uit op het produceren van louter formele klassiekers, maar wilde de menselijke conditie vangen door pure nieuwsgierigheid en tomeloze productiviteit.

Het Amsterdamse filmmuseum Eye heeft de titel inmiddels officieel in de nationale collectie opgenomen, waarmee het sluitstuk van Suriname’s bekendste filmexportproduct definitief is veiliggesteld voor de toekomst. Of ‘Dagboek van een zwakke yogi’ in de toekomst ooit op de Surinaamse buis te zien zal zijn, is nog niet bekend.

...