Cotticarivier ‘danst’ op ritme van ‘Poolo boto’

door

De sambura klinkt als eerste over de Cotticarivier. Vanaf één van de boten rolt het ritme van de inheemse trom over het water. Kort daarna voegen de dholak (Indiase percussie-instrument) van een baithak gana groep en de apinti zich bij het geluid. Alle ritmes vloeien samen tot een levendig en energiek geheel op de rivier. Ter hoogte van de Moengo Markt verandert de Cotticarivier zaterdagmiddag in een bewegend podium.

Tekst en Audry Wajwakana

Het is bloedheet, maar langs de oever staat het publiek dicht opeen en volgt het de eerste groep: vier voorbijvarende boten. Aan boord presenteren culturele groepen hun muziek, tradities en kunsten. De boten zijn versierd met kleurrijke vlaggen en palmbladeren. Op één van de boten worden kleurrijke ballonnen tijdens de vaart losgelaten. Ze drijven met de wind mee naar de kant, waar kinderen ze enthousiast oppikken. Gele afzetlinten en geüniformeerde beveiligers houden de toeschouwers op afstand van het water.

“We zijn blij dat het festival terug is, maar er zijn wat schoonheidsfoutjes waar we in de toekomst aan moeten werken”Steven Alfaisi

Poku fu kenki

De ‘Poolo boto’, één van activiteiten van het driedaagse Moengo Festival, begint op het water en verplaatst zich vervolgens naar de oever. Op het podium op het terrein van de Moengo Markt krijgen de groepen opnieuw de ruimte om hun kunsten te tonen.

Na acht jaar zijn het festival en daarmee ook de culturele activiteit terug. De drukte op en rond het marktterrein maakt duidelijk dat de show nog steeds een grote publiekstrekker is. Het festival, georganiseerd door stichting Kibii, had dit jaar als thema ‘Poku fu Kenki’.

De Poolo boto heeft zijn oorsprong in een traditionele culturele praktijk Faya udu boto van de Okanisi-marrons (Aucaners) in Suriname. Die oorspronkelijke traditie is verbonden met afscheid, herinnering en de overgang van een overledene naar de voorouderlijke wereld.

Na Carifesta in 2013 besloot ‘Kibii’ deze traditie tijdens het Moengo Festival in een feestelijke vorm te presenteren en tegelijkertijd bij te dragen aan het behoud ervan. Daarvoor werd overleg gevoerd met ouderen, kapiteins en basya, wiens kennis en verhalen als basis dienden voor de verdere uitwerking. De activiteit kreeg de naam Poolo boto oftewel praalboot en werd daarmee in een nieuwe feestelijke vorm binnen het festival opgenomen.

Bredere invulling

De feestelijke activiteit past bij het bredere karakter dat de stichting aan het festival geeft. Steven Alfaisi, medeoprichter en bestuurslid van de stichting, omschrijft het festival dat na acht jaar weer wordt gehouden niet alleen als een muziekfestival. “Het is een combinatie van festival, muziekactiviteiten, maar ook cultuur en kunst in één”, benadrukt hij tegenover de Ware Tijd.

Dat brede karakter is ook zichtbaar in de Poolo boto. Verschillende dorpen en groepen in Suriname nemen deel. Daarmee is de activiteit niet langer uitsluitend verbonden met de Okanisi-gemeenschap van Moengo. “Poolo boto was iets van vroeger en het was in feite weggeëbd, maar omdat ‘Kibii’ bezig is geweest, hebben we het teruggebracht”, legt Alfaisi uit. De deelname van verschillende etnische groepen geeft de traditie een bredere invulling.

De groepen die deelnamen aan de poolo boto vertegenwoordigden niet alleen dorpen, maar ook de verschillende etniciteiten in het land.

Overigens, die samenwerking is niet alleen zichtbaar op het water. Wie de stad Moengo binnenrijdt, ziet een opvallend verzorgd straatbeeld, zoals toen tijdens de Suralco-periode. Langs de wegen zijn de bermen gemaaid en er is, ondanks de drukte die een festival met zich meebrengt, nauwelijks zwerfvuil te zien. Voor een stad waar op dat moment het festival plaatsvindt, valt die netheid op.

De verzorgde aanblik is volgens Alfaisi het resultaat van de samenwerking tussen de stichting, lokale jongeren, het commissariaat en andere partners. Vooral jongeren zetten zich vrijwillig in voor het festival. Door hun betrokkenheid wil de stichting hen ook laten zien dat kunst een middel kan zijn voor een inkomen. Jongeren die bij eerdere edities waren betrokken, draaien inmiddels mee in de technische en operationele organisatie.

Opnieuw opbouwen

Terwijl de Poolo boto op de rivier en het podium gaande is, wordt op het festivalterrein bij Tembe Art Studio (TAS) gewerkt aan de avondprogrammering van de tweede dag. Het festivalterrein is volledig afgeschermd. Binnen treffen technici voorbereidingen voor de optredens ‘s avonds. Een truck met een waterreservoir besproeit het droge terrein en ook de straat naar het festivalterrein wordt nat gemaakt. Verkopers richten hun stands in en maken zich op voor de tweede festivalavond.

De eerste dag verliep voor een verkoper, die niet bij naam wil worden genoemd, teleurstellend rustig. Hij brengt de beperkte opkomst in verband met de hoge entreeprijs. Ook enkele andere festivalwerkers die de Ware Tijd op de tweede dag spreekt, wijzen op de concurrentie van andere activiteiten die dat weekend elders in het land plaatsvinden.

Voor de organisatie is de terugkeer na acht jaar tegelijkertijd een periode van opnieuw opbouwen. Volgens Alfaisi moet de gemeenschap opnieuw wennen aan het concept van het festival. “We zijn blij dat het festival terug is, maar er zijn wat schoonheidsfoutjes waar we in de toekomst aan moeten werken”, erkent hij.

Zo moet er volgens hem meer aandacht komen voor de promotie van het evenement. Het festival moet veel eerder onder de aandacht worden gebracht, zodat de gemeenschap tijdig weet wat er te beleven valt.

Een truck besproeit de straat voor het festivalterrein om het opwaaiende stof als gevolg van de droogte te beperken.