Chemisch lek op Grassalco-concessie mogelijk oorzaak van vissterfte in Saramaccagebied

door

Tekst en beeld Euritha Tjan A Way

PARAMARIBO — De chemicaliën die de oorzaak zijn van de vissterfte in het Saramaccagebied, zijn mogelijk afkomstig van een van de mijnbouwbedrijven die actief zijn op de Grassalco-concessie in het Maripastongebied. Dat is president Jennifer Geerlings-Simons ook gerapporteerd, meldde zij maandag tijdens de regeringspersconferentie.

“Mij is gemeld dat er daar twee bedrijven zijn. Het is nog niet duidelijk van welk van die twee bedrijven de stoffen afkomstig zijn. Ook weten we niet of dat bedrijf contracten heeft met Grassalco. Die details moet ik nog krijgen”, zei Geerlings-Simons.

Pond overgelopen

Metingen van de Nationale Milieu Autoriteit toonden aan dat onder andere cyanide- en kwikresten in het water aanwezig waren. Die stoffen worden veel gebruikt bij de goudwinning in Suriname.

Bronnen die de Ware Tijd heeft gesproken en die bekend zijn met het gebied, meldden dat de pregnant pond, waarin de cyanideoplossing wordt gemaakt om goud te extraheren, is overgelopen. Dat zou zijn veroorzaakt door een hevige regenbui die het gebied op dat moment teisterde. De ondernemer die in het gebied actief is, had volgens de bronnen geen dam aangelegd die hoog genoeg was om een lekkage tegen te houden.

Opvallend is dat de chemische stoffen niet direct in de Saramaccarivier terechtkwamen. De gemeenschap van Pikin Saron meldde namelijk, een dag nadat de eerste dode vissen waren gesignaleerd, in een gesprek met de Ware Tijd dat er bij Pikin Saron geen dode vissen waren aangetroffen. Vermoedelijk zijn de chemicaliën over land gestroomd en verderop in een kreek terechtgekomen die in verbinding staat met de Saramaccarivier.

Staat verantwoordelijk?

Op de vraag of de staat verantwoordelijk is voor de schade, omdat het bedrijf dat het lek veroorzaakte afspraken heeft met Grassalco – een honderd procent staatsbedrijf – zei de president dat het uiteindelijk niet veel uitmaakt wie schuldig is. “Feit is dat de mensen gecompenseerd moeten worden. Of dat nu door het bedrijf of door de staat gebeurt, de mensen moeten worden gecompenseerd. Wij zijn daar al mee bezig.”

Simons erkende dat de staat mogelijk ook tekort is geschoten doordat de vereiste controles niet zijn uitgevoerd. “Mijnbouwbedrijf Zijin werkt bijvoorbeeld ook met cyanide, maar dat wordt goed in de gaten gehouden. Ik vraag me af of wij die controle in dit geval ook hebben uitgevoerd”, zei Simons.

Volgens haar zal de inzet van de regering na het vissterfte-incident erop gericht zijn dergelijke incidenten in de toekomst te voorkomen.

In september vorig jaar luidde de gemeenschap van Pikin Saron al de noodklok. De bewoners maakten zich zorgen over de chemicaliën die door enkele Chinese goudzoekers werden gebruikt op de concessie van Grassalco. Ook eisten zij dat dorpsbewoners niet van het terrein zouden worden weggestuurd, omdat het om inheems gebied gaat.

De gemeenschap voerde daarna gesprekken met een presidentieel team, maar die leidden niet tot een afdoende oplossing.

Pikin Saron is een dorp met een geschiedenis van geweld. Het is ook de plek waar op 2 mei Ivanildo Dijksteel en Martinus Wolfjager om het leven kwamen tijdens onlusten die verband hielden met een oneerlijke verdeling van de natuurlijke rijkdommen in het gebied.