Bundeling gezagdragers eist inspraak bij mijnbouwrechthouders Brokopondo

‘Wij accepteren niet langer dat we niet betrokken worden’

Tekst en beeld Euritha Tjan A Way

PARAMARIBO – De bepalingen in de Surinaamse wet staan lijnrecht tegenover de wensen van het traditionele gezag in Brokopondo. ‘Wi Busi’ die bestaat uit kapiteins die zich gebundeld hebben in een collectief, zegt niet langer te zullen accepteren dat ze worden genegeerd wanneer het aankomt op het uitgeven en uitvoeren van mijnbouwrechten in het gebied. “Het Saamaka-vonnis van 2007, dat de overheid verplicht ons te kennen bij het toekennen van economische rechten in het gebied, wordt maar niet nageleefd. Dan zullen we er zelf inhoud aan geven”, zegt kapitein Alwin ‘Aloe’ Doebe. Hij vertegenwoordigt het Sarakreek-gebied in deze bundeling.

VerwijderdDe voorzitter van deze bundeling is Adandeli ‘Deli’ Boobe, wiens familie al jaren strijd voert tegen goudonderneming Volcanic Resources, waar wijlen Claudetta Toney leiding aan gaf. Volgens Boobe was Toney op slinkse wijze aan de concessie gekomen door de onwetendheid van zijn vader Boti Boobe tegen hem te gebruiken. Nadat zijn vader protesteerde tegen uitsluiting uit zijn voorouderlijk gebied, gaf Volcanic Resources schriftelijke toestemming aan hem om een deel van de concessie in eigen beheer te krijgen.

Maar dat werd niet geformaliseerd. Toen de vader overleed, brak de hel los en liet Volcanic Resources de zonen, onder wie Andandeli, vaker met wapens verwijderen. Dit zette kwaad bloed. Toney heeft tegenover de krant, voordat ze overleed, niet inhoudelijk willen reageren op deze beschuldigingen. “Nu de concessie vervallen is, moet het bedrijf weg uit het gebied. Ze hebben vijf dagen de tijd om te vertrekken. Anders zullen we andere wegen moeten bewandelen”, klinkt Boobe boos.

‘Wij willen voorkomen dat wat er gebeurt in de concessie van Zijin ook op andere plekken gebeurt’-Bundeling Wi Busi

Omdat het ministerie van Natuurlijke Hulpbronnen draalde met de verlening van het mijnbouwrecht van Volcanic Resources, stapte die naar de groene tafel. De rechter besliste bij vonnis dat het proces tot verlenging ingezet moest worden. “Maar dat vinden wij niet eerlijk. Het was eerst ons gebied, onze vader bracht ons daar om te werken. Wij woonden daar en wij leefden van het gebied. Volcanic heeft al onze kampen vernietigd en ons uit het gebied verjaagd. Als de concessie vervallen is, moeten wij het recht weer krijgen”, vindt Boobe.

Situatie Zijin voorkomenHij is afgelopen week samen met enkele leden van ‘Wi Busi’ naar de securitypost van Volcanic Resources in het gebied gegaan en heeft de mensen aangezegd dat ze tot en met vandaag de tijd hebben het gebied te verlaten. “Wij willen voorkomen dat wat gebeurt in de concessie van Zijin ook op andere plekken gebeurt”, zegt de bundeling. Aloe verwijst daarmee naar de hardhandige ontruiming van werkers uit de Zijin-concessie in Nieuw-Koffiekamp. Volgens hem gebeurt dat tegen de wensen van het traditionele gezag. “Daarom willen ze aan tafel gaan met alle concessiehouders in Brokopondo om hen te wijzen op de aanwezigheid en de rol van het traditionele gezag. Wie niet met ons wil praten, moet weten dat we het daarna op een andere manier gaan aanpakken.” Wat die andere manier is, wil niemand nog kwijt.

Wi Busi zegt districtscommissaris (dc) Gregory van der Kamp van Brokopondo en Henk Aviankoi, adviseur van het kabinet van de president, achter zich te hebben om tot deze actie over te gaan.

Eerst brievenVan der Kamp zegt deze beweging te kennen en zich te kunnen vinden in de denkwijze. “Maar we hadden afgesproken dat we de concessiehouders eerst per brief in kennis zouden stellen van de rol die het traditionele gezag moet spelen, uitgaande van het principe van Free Prior and Informed Consent” (Vrije voorafgaande en geïnformeerde instemming). Hij zegt dat deze procedure weliswaar niet in de wet staat, maar dat er ook zoiets bestaat als maatschappelijk verantwoord ondernemen. “Als je als mijnbouwrechthouder werkt in het gebied, is het goed de lokale mensen te spreken en ze te betrekken bij de ontwikkeling van hun gebied. Er moet een soort win-winsituatie zijn.”

‘Het bedrijf moet in ieder geval trachten hen te spreken en dan wordt van daaruit gewerkt. Dat is nog niet gebeurd.’- DC Gregory van der Kamp

Aviankoi zegt geen toestemming te hebben gegeven om mensen aan te zeggen zich te verwijderen of acties te ondernemen die niet door de dc worden ondersteund. “Ik ben officieel directeur van het Marwina Ziekenhuis, maar vanwege mijn goede relatie met traditionele gezagdragers ben ik gevraagd het kabinet van de president te adviseren in dit soort zaken.” Hij zegt dat er een overleg is geweest en dat is afgesproken dat Wi Busi contact maakt met de dc als er een zaak speelt en dat de burgervader op zijn beurt de politie of de Commissie Ordening Goudsector inschakelt.

Over de zaak Volcanic Resources zegt Van der Kamp dat het ministerie van Natuurlijke Hulpbronnen het bedrijf heeft aangezegd om met de lokale gemeenschap en gezagdragers te praten. “Het bedrijf moet in ieder geval trachten hen te spreken en dan wordt van daaruit gewerkt. Dat is nog niet gebeurd”, aldus de dc.-.

...