BESCHOUWING — Nu blijkt weer:  Gepakt met holle slogans

door

Alle politieke partijen die aan de verkiezing op 25 mei 2025 hebben deelgenomen hebben geprobeerd in hun verkiezingscampagne de kiezers te paaien met onder meer – al dan niet aansprekende – slogans. Daarmee wilden zij de samenleving ervan overtuigen dat zíj de enige juiste keuze waren. Maar een jaar later, terwijl de stofwolken op het strijdtoneel al lang zijn opgetrokken, mag men zich afvragen in hoeverre de toegezegde beloften verpakt in de slogans bewaarheid zijn of worden gemaakt.

Tekst Armand SnijdersBeeld Edwien Bodjie

Een verkiezingsslogan is vooral nuttig en zelfs noodzakelijk. Overal in de wereld buigen partijen zich over een pakkende kreet die kiezers aanspreekt en het liefst in één oogopslag een reden moet geven om op de partij te stemmen. Het is het belangrijkste verbale visitekaartje tijdens een campagne waarin in een paar woorden de ideologie van de partij wordt uitgelegd. En bij voorkeur emotie oproepen, waardoor op het gevoel van de kiezer wordt ingespeeld. Door constante herhaling van de slogan, waarbij deze wordt geassocieerd aan de partij, blijft het sneller hangen in het geheugen van vooral de zwevende kiezer.

“Gekscherend wordt nu gezegd dat er eerst ‘Kenki a NDP’ zou moeten plaatsvinden voordat naar het grotere plaatje wordt gekeken”

Yes We Can

In veel landen hebben ze het belang van het hebben van een goede slogan goed begrepen en wordt zowel financieel als in tijd ook veel in geïnvesteerd. In sommige landen worden zelfs bureaus ingehuurd die daarin zijn gespecialiseerd. Eén van de meest bekende en effectieve verkiezingsslogans van de laatste decennia is ‘Yes We Can’ die Barack Obama in 2008 gebruikte en waarmee hij de Amerikaanse presidentsverkiezingen won.

In Suriname zijn we nog niet zover. Tijdens de verkiezing van een jaar geleden had de NDP met ‘Kenki a systeem!’ (Verander het systeem) de meest tot de verbeelding sprekende slogan; kort en krachtig en met een heldere boodschap die bij de kiezers blijft hangen. Bijna net zo gevleugeld als ‘Let’ a faya’ (Laat het vuur branden), de briljante lijfspreuk waarmee de paarse partij in de negentiger jaren aan haar opkomst werkte. Het is een slogan die ook onlosmakelijk verbonden is aan de overleden oud-voorzitter Desi Bouterse en sinds zijn dood nog altijd ‘in’ is; vrijwel iedereen kent deze nog, zelfs de hedendaagse jeugd.

Structuren opschudden

‘Kenki a systeem!’ kan daar zeker niet aan tippen, maar het was verreweg de beste van alle kreten die te horen vielen. En met de nieuwe voorzitter Jenny Simons wekte de partij oprecht de indruk dat ze inderdaad de bestaande structuren op bestuurlijk en politiek niveau zou gaan opschudden. Simons zou dat als vrouw zeker aankunnen, zo was bij veel kiezers de verwachting. Haar plannen straalden dat vertrouwen ook uit.

Al moest zij om kiezers ervan te overtuigen dat de partij er echt klaar voor was om Suriname voor een derde keer te proberen vooruit te brengen, wel teruggrijpen op een verbasterde vorm van ‘Let’ a faya’: ‘W’o let’ a faya baka’ (We steken het vuur weer aan). Dat klonk voor 25 mei op tal van verkiezingspodia uit de monden van voorzitter Simons, kopstuk Melvin Bouva en anderen. En met succes, getuige de krappe overwinning precies een jaar geleden.

Rommeltje in NDP

Maar wat is er terechtgekomen van die goede voornemens, verpakt in een slogan. Tot nu toe bar weinig, moet worden geconcludeerd. Veel mensen vragen zich af hoe je als partij het door en door verrotte politieke systeem in het land kan veranderen, als je niet eens in eigen huis een broodnodige schoonmaak kan houden. Want ook binnen de NDP is het nog altijd een rommeltje, sinds de vlucht en de dood van voorzitter Bouterse. Simons heeft dan wel de slag om het voorzitterschap en het presidentschap gewonnen, maar achter de schermen roeren de andere kampen zich.

En dat heeft zichtbare gevolgen: Simons is misschien wel oprecht in haar Kenki a systeem!-campagne maar in de praktijk moet ze te veel rekening houden met wensen van haar ‘nukkige’ partijgenoten, waardoor in raden van commissarissen tal van ongeschikte mensen worden geplaatst.

“Brunswijk bleef zíjn voorspelling van ‘100.000 plus’ op podia roepen, waardoor dit de meest betekenisloze en onrealistische verkiezingsslogan van 2025 werd”

Ook wemelt het op haar kabinet en bij ministeries van incapabele adviseurs. Ze is niet bij machte in te grijpen, ook om haar eigen positie niet aan het wankelen te brengen. Daardoor is de campagneslogan van de NDP een holle frase. Gekscherend wordt nu gezegd dat eerst ‘Kenki a NDP’ zou moeten plaatsvinden voordat naar het grotere plaatje wordt gekeken.

A Ten Doro

De VHP slaagde er bij de verkiezingen niet in om met een pakkende slogan de strijd aan te gaan. Het bleef een beetje hangen bij ‘A Ten Doro’ (De tijd is aangebroken) en ‘Geef ons de kans om het werk af te maken’ was alles wat het campagneteam kon bedenken. Vanuit de Nederlandse afdeling van de partij werd nog een duit in het zakje gedaan met ‘A bun wroko mus’ go doro – W’e go doro nanga moro!’ (Het goede werk moet doorgaan – We gaan door met meer). Maar daar bleef het bij. ‘W’o Seti En’ (We gaan het rechttrekken), de succesvolle slogan van 2020, werd door menig VHP’er nog uit de mottenballen tevoorschijn getoverd, maar dat heeft de partij niet mogen baten.

‘A Nyun Pasi’ (Een nieuwe weg) van de NPS was op zich een prima en krachtige slogan, maar in de campagne werd niet goed aan de kiezers overgebracht waar die nieuwe weg heen zou leiden. Daardoor was het een vrij inhoudloze kreet. En een jaar na de verkiezingen, die de partij winst en het vicepresidentschap opleverden, is er van een nieuwe weg nog helemaal geen sprake, mede doordat ‘Kenki a systeem!’ van de grootste coalitiepartner nog totaal niet van de grond komt.

‘100.000 plus’

Abop-politicus Ramon Kodemoesoe lanceerde een jaar vóór de verkiezingen – waarschijnlijk onbedoeld – de slogan ‘100.000 plus’ voor zijn partij. Dat ging een eigen leven leiden en werd ook min of meer omarmd door voorzitter Ronnie Brunswijk. Het was een verwijzing naar diens overtuiging dat hij bij de verkiezingen meer dan honderdduizend stemmen zou gaan halen en daarmee zichzelf tot president zou kunnen kronen.

Dat dit hoogst onwaarschijnlijk was en de partij op hooguit een derde zou blijven steken deerde hem niet. Hij bleef zíjn voorspelling van ‘100.000 plus’ op podia roepen, waardoor dit de meest betekenisloze en onrealistische verkiezingsslogan van 2025 werd. Uiteindelijk haalde Abop nog geen 32.000 stemmen. De belofte aan zijn kiezers dat hij met politiek pensioen zou gaan als hij geen honderdduizend stemmen zou halen, was hij op 26 mei alweer vergeten. Zoals dat gaat in de Surinaamse politiek.

Geen plaats voor eigenbelang

Pertjajah Luhur had geen specifieke campagneleus maar hanteert steeds dezelfde slogans, zoals ‘De partij die nooit slaapt’ en ‘De partij met de sociale kracht’. Lijsttrekker Bronto Somohardjo hanteerde voor de laatste stembusstrijd wel regelmatig de term ‘halal politiek’. Hij beloofde een eerlijke, transparante en politieke cultuur, waarin ‘geen plaats is voor eigenbelang of poppenkast’. Als vierde partij binnen de coalitie is het maar zeer de vraag of hij daarin is geslaagd of nog zal slagen.

Ook de andere coalitiepartijen hadden geen duidelijk slogans, al kwam A20 daar met ‘Wan Tra Fas’ De’ (Het kan ook anders) daar nog wel enigszins mee in de buurt. De partij heeft dat echter niet als dusdanig uitvergroot dat het een kreet werd die kiezers direct met A20 associeerden. Dat het anders kan, komt tot nu toe niet uit de verf, ook niet nu de partij regeerverantwoordelijkheid heeft met Andrew Baasaron als minister van Economische Zaken, Ondernemerschap en Technologische Innovatie.

BEP tenslotte heeft nog nooit een heldere slogan gehad, dus ook niet in aanloop naar de stembusgang van mei 2025. De partij moet het vooral hebben van haar achterban in Brokopondo, waar de kiezers kennelijk niet zo’n behoefte hebben aan een slogan. En afgaande op de andere partijen mét vooral holle slogans, vinden ze dat waarschijnlijk ook niet nodig.