Ina* woont op een achtererf aan de Zwartenhovenbrugstraat. Ze is anderhalf jaar terug van Cuba naar Suriname gekomen. Terwijl de zon ondergaat, gaat ze aan een tafeltje midden in een kleine ruimte die dienstdoet als eetkamer en voorkamer zitten. Op een keukenbank staat de primus aan en het eten pruttelt hoorbaar. “Ik ben hier al achttien maanden, mijn man kwam eerst en dan ik”, zegt ze terwijl ze de nagels van een klant behandelt. Moeheid is bij haar niet te bespeuren, hoewel ze net thuis is van haar werk in een nagelsalon. Ze weet niet of haar werkgever een werkvergunning voor haar heeft aangevraagd. Een maand na aankomst deed ze een training bij een bevriende kennis, waarna ze kon starten in de salon.
Tekst en beeld Euritha Tjan A Way
Gevallen als van haar zijn er legio, en niet alleen in de nagelsalons. Het is het verhaal van vrijwel alle andere bewoners van de zes geïmproviseerde prasi oso op het erf waar Ina woont. Deze plek, die voorheen werd bewoond door de armere creoolse en Aziatische groep in Suriname, wordt nu het ‘thuis’ van deze Cubaanse migranten.Maar terwijl het aantal migrantenwerkers in verschillende sectoren toeneemt, neemt het aantal werkvergunningen dat verstrekt wordt bij het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid sinds Covid-19 en zeker sinds 2023 dramatisch af.
Behandeling aanvragen duurt lang
Uit cijfers van de afdeling werkvergunningen blijkt bijvoorbeeld dat in 2025 slechts eenendertig werkvergunningen zijn verstrekt aan Cubanen. De afdeling meldt dat vóór Covid-19-aanvragen van tussen de 2000 en 3000 per jaar voor alle migranten aan de orde waren. “Sinds we het tarief voor het verkrijgen van zo’n werkvergunning hebben verhoogd van SRD 75 naar 100 US dollar, krijgen we bijna geen aanvragen meer”, zegt Brian Creebsburg van de afdeling werkvergunningen.
De afdeling ontkracht de klacht van bedrijven dat de procedure voor een werkvergunning lang duurt. “De procedure van behandeling van de aanvraag duurt dertig dagen en als er bijzondere omstandigheden zijn, kan ze dertig dagen verlengd worden. Wat soms gebeurt, is dat werkgevers een vergunning aanvragen voor hun mensen, maar dan geen overeenkomst willen overleggen. Ze zeggen dat het geheim is. Maar wij moeten wel zien wat voor afspraken gemaakt worden met de persoon en ook welke functie die persoon zal bekleden”, legt Creebsburg uit.
Nood breekt wet
Een ondernemer in de branche import-export die niet bij naam genoemd wil worden, zegt aan de krant dat de nood aan arbeiders soms zo hoog is dat de dertig dagen niet afgewacht kunnen worden. Binnen zijn branche deed hij onderzoek naar het aantal buitenlandse arbeiders dat er werkt. Het resultaat toont aan dat tien van de achttien bedrijven die meededen aan het onderzoek met buitenlandse krachten werken. En twintig procent heeft zelfs meer dan tien zulke werknemers. “Dat laat een grote behoefte zien”, luidt de conclusie van de ondernemer.
‘Wat soms gebeurt, is dat werkgevers een vergunning aanvragen voor hun mensen, maar dan geen overeenkomst willen overleggen. Ze zeggen dat het geheim is.’
Opmerkelijk is dat geen van de bedrijven het minimumuurloon van SRD 52,50 betaalt. Tweeëntachtig procent zit daar ruim boven en slechts achttien procent zit net boven het minimumuurloon, laat het resultaat zien. Volgens het bedrijf dat het onderzoek liet doen is de motivatie dus niet dat de buitenlandse arbeiders minder betaald worden. Dat valt ook af te leiden uit het resultaat. “Motivatie, productiviteit en beschikbaarheid worden genoemd als belangrijkste reden om met buitenlanders te werken.” Het bedrijf geeft aan dat het recent nog beboet is door de afdeling Arbeidsinspectie van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid. “Maar we hebben geen keus.”
De afdeling Arbeidsinspectie van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid is niet onder de indruk van de noodkreet. “De wet is duidelijk en elke samenleving heeft wetten om het geheel te reguleren”, is de reactie van Michael Dulder. Hij legt bloot dat de afdeling eigenlijk lamgeslagen is. “De boete die de mensen moeten betalen is SRD 250. Dat is deel van de oude lijst van toen de koers SRD 4 was voor de US-dollar. De nieuwe lijst en de aangepaste wetgeving zijn al langer dan vier jaar af, maar die wet wordt niet behandeld”, legt hij uit.
Als men moet kiezen tussen een werkvergunning van 100 US dollar en een boete van SRD 250, dan is de keus snel gemaakt, blijkt uit het gesprek met Dulder. “We zijn daarmee weer bij af tot toen we als dienst boetes moesten uitdelen en bedrijven het betaalden en geld voor een soft erbij wilden geven”. Zegt Dulder terwijl hij wijst naar de nieuwe lijst die aan de muur van de afdeling hangt, maar nog niet in werking is. Aan de staat van het papiertje is te zien dat het er al een hele tijd hangt.
Motivatie, productiviteit en beschikbaarheid worden genoemd als belangrijkste reden om met buitenlanders te werken.’- Anonieme werkgever
Wanneer gevraagd wordt naar de reden van het oponthoud, houdt Dulder zijn handen op. “Dat moet u niet aan mij vragen, want ik ben uitvoerder.” Vragen aan de leiding over de reden van het oponthoud leverden geen reactie op. “De wet is bij het OM en ook bij Juspol”, zegt Merlien Nelson, regionaal hoofd bij de Arbeidsinspectie.
Uitdagingen
Dulder legt uit dat de dienst met een enorm gebrek aan mensen en middelen zit. “Ik heb maar drie senior inspecteurs die het werk kunnen doen. Daarnaast twee wagens die geen four-wheel drive zijn. En mijn afdeling moet ook de districten aandoen. Dus u kunt snappen wat de situatie is”, aldus Dulder. Hij analyseert dat er weinig Cubanen, Brazilianen, Venezolanen en Haïtianen voor vakantie naar Suriname komen. “De Vreemdelingendienst weet waar deze mensen zijn en moet ze in de gaten houden. Of we moeten ze gelijk bij aankomst een werkvergunning verkopen. Dan pas kunnen we de illegaliteit aanpakken”, vindt Dulder. Hij vraagt retorisch: “Naar welk ander land zou je kunnen gaan en gewoon kunnen blijven werken op een toeristenvisum?”
Ina zegt dat ze met toeristenvisum naar Suriname kwam, maar niet van plan was weer te vertrekken. Ze heeft het adres van haar vriendin opgegeven als verblijfadres, maar ze woont al een jaar niet meer daar. “Ik woon nu met mijn man hier. Het is niet veel, maar ik heb elk dag eten. Mijn kinderen kunnen naar school, ik heb stroom, ik heb internet. Suriname is voor mij een redding.” Zonder een verblijfsvergunning is het vrijwel niet mogelijk een werkvergunning te krijgen. Cubanen hebben al langere tijd te maken met een falende economie, waardoor velen het land ontvluchten. Dit komt deels door Amerikaanse sancties die het land treffen.
‘Ik woon nu met mijn man hier. Het is niet veel, maar ik heb elk dag eten. Mijn kinderen kunnen naar school, ik heb stroom, ik heb internet. Suriname is voor mij een redding.’ – Cubaanse vrouw
Volgens de directeur van het bedrijf dat het initiatief nam het bedrijvenonderzoek te doen, moet Suriname dringend kijken naar het bestaande sociale systeem. “Als ik kijk hoeveel Surinamers wel in aanmerking komen voor sociale steun en hoeveel arbeidsplaatsen vacant zijn, dan trek ik de conclusie dat het anders moet. Mensen die sociale steun krijgen, moeten via een systeem ook gestimuleerd worden om te gaan werken”, aldus de ondernemer.
De statistieken van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid geven ook aan dat het aantal geplaatste werkzoekenden dramatisch is gedaald van 20 in 2023 naar 3 in 2024. Ook daalde het aantal geregistreerde vacatures.-.
*Ina is wegens privacyreden als naam gekozen voor de Cubaanse.
- 85-jarige NBA-superfan geeft fortuin uit aan basketbal..
- Mexico verwacht enorme toeristenstroom..
- Letitia Melita Grauwde (65) Rotterdam 20-5-2026..
- Bezoek president prikkel voor stichting Unu Pikin..
- Mennonieten trekken zich nergens iets van aan; ontbossing w…..
- In Pikin Saron zaak: Verdachte als lijk vervoerd..
- DNA zoekt werkbaar compromis met regering over Comptabilite…..
- NMA benadrukt: Nog geen besluit over opslag radioactieve br…..