Aantal geregistreerden geheim: Deadline voor indienen ‘Inkomens en vermogensverklaring’ al maand verstreken

door

door Euritha Tjan A Way

PARAMARIBO — Er (b)lijken geen dringende sancties te zijn tegen mensen die niet voldoen aan de wettelijke verplichting om hun ‘Verklaring inzake Inkomen en Vermogen’ (VIV) in te dienen. Dat blijkt uit reacties van zowel de politie als het Openbaar Ministerie op vragen van de Ware Tijd.

Midden juli heeft de Anti-Corruptie Commissie (ACC) betrokkenen opgeroepen zich alsnog – tot  uiterlijk 16 augustus – aan te melden. In februari verklaarde minister Harish Monorath van Justitie en Veiligheid tijdens een persconferentie zelfs dat wie zich niet registreert gevangenisstraf riskeert.

“De Anti-Corruptie Commissie is niet de instantie die de strafrechtelijke sancties oplegt of handhaaft}

De deadline voor registratie die 17 februari zou verlopen, werd toen verruimd naar 16 augustus, omdat de animo kennelijk laag was. Nu, ruim een maand na het verstrijken van de nieuwe deadline, is de ACC vanwege haar geheimhoudingsplicht niet bereid te zeggen hoeveel registratieplichtigen zich hebben gemeld.

Strafbepalingen

De politie stel dat ze geen strafbepalingen kent die zouden moeten voortkomen uit het niet naleven van de VIV. “Ik zal verder moeten vragen, maar dit is niet bekend bij ons”, laat een politiefunctionaris via de afdeling Public Relations van het Korps Politie Suriname weten.

Op de vraag aan het Openbaar Ministerie of er al instructies zijn gegeven over hoe te handelen wanneer registratie van de verplichte verklaring uitblijft, was het antwoord eveneens vaag. “Wij zijn in overleg met de Anti-Corruptie Commissie hierover.”

De commissie antwoordt op vragen van de Ware Tijd wel dat de deadline niet geldt voor alle publieke functionarissen die daartoe verplicht zijn. “Het indienen en registreren van een Verklaring inzake Inkomen en Vermogen is een doorlopend proces. De datum van 16 augustus had specifiek betrekking op de overgangsperiode voor functionarissen die al vóór de operationalisering van de VIV-verplichting een functie bekleedden die onder de VIV-plicht valt.”

Andere functionarissen hebben een termijn van drie maanden – vanaf de periode waarin zij in dienst zijn genomen, benoemd of aangewezen voor een functie – om zich te registreren. Opmerkelijk is dat de overgangsperiode al in februari gold en is verlengd tot augustus, wat een periode van zes maanden impliceert.

‘Misdrijf’

Trouwens, de wet bepaalt dat de publieke functionaris die niet voldoet aan de verplichting ten hoogste vier jaar gevangenisstraf kan krijgen en een geldboete van de derde categorie. Het nalaten zich te registreren terwijl men daartoe verplicht is, wordt getypeerd als een misdrijf. “De ACC is daarbij niet de instantie die de strafrechtelijke sancties oplegt of handhaaft”, speelt de commissie de bal door naar het vervolgingsapparaat. Daarmee lijkt de commissie toe te geven dat, hoewel langer dan een maand verder na de door de procureur-generaal verschoven deadline, de strafrechtelijke sancties die zijn opgenomen in artikel 17 van de Anticorruptiewet nog niet in werking zijn.

De ACC roept de functionarissen, voor wie de deadlinee voor registratie al is verstreken, ook op om zich alsnog te registreren. De commissie benadrukt wel dat het in het kader van effectieve corruptiepreventie en internationale standaarden ten zeerste is aan te raden dat alle publieke functionarissen hun wettelijke plichten nakomen en de integriteitsmaatregelen strikt in acht nemen.

De ‘Verklaring inzake Inkomen en Vermogen’ is bedoeld om integriteit en transparantie binnen het openbare bestuur te bevorderen. De registratie moet belangenverstrengeling en ongeoorloofde verrijking helpen voorkomen en opsporen.

De eerste verklaring dient als ‘nulmeting’, waarmee latere veranderingen in inkomen en vermogen kunnen worden vergeleken. Bij beëindiging van de functie geldt namelijk opnieuw een indieningsverplichting.

De VIV kan voor het Openbaar Ministerie ondersteunend zijn bij onderzoek naar mogelijke financiële misdrijven. De verplichting geldt voor een brede groep publieke functionarissen, onder wie ministers, parlementsleden, rechters, hoge ambtenaren, leidinggevenden van staatsbedrijven, diplomaten en districtscommissarissen.