KENNISVERNIETIGING EN KAPITAALVERNIETIGING VAN TRANSITIE

Een klein jaar na het aantreden van de regering Simons-Rusland, kunnen we optekenen, dat we te maken hebben met de meest stijlloze transitie in de geschiedenis van dit land, staatsgrepen daarbij meegerekend. Deze transitieperiode heeft zich gekenmerkt door kennisvernietiging, kapitaalvernietiging en giftige partijdigheid. Een horde bloeddorstige en rancuneuze figuren die rekeningen te vereffenen hebben, heeft zich in hoog tempo en met toxische onderbuikgevoelens, een weg gebaand naar allerlei uithoeken van het ambtelijke, het politiek-bestuurlijke en het parastatale apparaat, en meent vrijuit te mogen spreken met de stem van de president in het accent van de almachtige.
Van een president die luidkeels verkondigd heeft dat alles door haar schriftelijk ondertekend zou worden, en niemand geloof moet hechten aan mensen die doen alsof zij namens haar spreken, zijn er buikspreekpoppen en copycats die de memo niet ontvangen hebben. Het in de gehele ontwikkelde wereld juridisch en HR-technisch afgeserveerde fenomeen van ‘quickscans’, is van stal gehaald om aan zuiveringen en inquisitie te doen, die niet zouden misstaan in middeleeuwse tijden. Voor degenen die niet ingewijd zijn in de nadelen en valkuilen van een ‘quickscancultuur’, enkele kanttekeningen. De samenstelling van een quickscanteam is problematisch, omdat een dergelijk team context en voorgeschiedenis mist, zeker in een land waar we al kampen met een kaderprobleem en net uit de covid-periode komen, waarin organisaties vochten voor hun overleving en zich richtten op hun essentiële bestaansredenen en kernactiviteiten. Voeg daaraan toe de wijzigingen in regelgeving, of het nu gaat om de Wet op de Jaarrekeningen en het onhaalbare vereiste van IFRS-rapportage, of om het nieuwe BW en de introductie van compleet nieuwe normen. De ironie is dat de quickscanteams, anders dan de toezichthouders en bestuurders die zij buiten context op de vingers komen tikken, niet onderworpen zijn aan een rigoureus voortraject van selectie of profielschetsen. En omdat quickscan een verzinsel is waarvoor geen specifieke wettelijke normen of vereisten gelden, belanden in de praktijk figuren in deze teams die niet gebonden zijn aan beroeps- of onderzoeksnormen, zoals juristen, forensische onderzoekers, het Openbaar Ministerie, de Anti-corruptiecommissie of accountants dat wel zouden zijn. De derde dreiging is dat een quickscanteam geen eigen verantwoordelijkheid of bevoegdheden heeft, maar deze moet afleiden uit een opdracht en een opdrachtgever, terwijl die opdrachtgever, wanneer het de staat of een minister betreft, niet beschikt over wettelijke, vennootschappelijke of statutaire bevoegdheden die men kan overdragen ten aanzien van dergelijke activiteiten. Of voor zover het de organisatie zelf betreft, beschikt het toezichtorgaan niet over de bevoegdheid om op bestuursniveau, zonder de vereiste waarborgen voor persoons- of klantgegevens, dossiers of persoonsspecifieke inzage te verlangen, hetgeen in de praktijk desondanks wordt afgedwongen; en voor zover het het bestuursorgaan betreft, bestaat er geen toezichthoudende bevoegdheid om bijvoorbeeld inzage te verkrijgen in de beraadslagingen of de gronden van goedkeuring van bestuursbesluiten. Dan is er nog de asymmetrie dat quickscans, geen waarborgen voor hoor en wederhoor toelaten. Door zijn aard, ontneemt het ‘quick’-karakter degenen van wie het doopceel wordt gelicht, de mogelijkheid om integraal in te gaan op de overwegingen van de besluitvorming, in overeenstemming met de rechtsbescherming die hen toekomt. Dit alles houdt in wat men in de ontwikkelde landen al heeft vastgesteld: dat quickscans meer kapotmaken dan dat zij bijdragen. Dit was nog voorafgaand aan de onsmakelijke ontdekkingen tijdens het misbruik van deze transitieperiode. Zo bleken quickscanleden instructies en opdrachten aan de politie te hebben gegeven alsof zij deel uitmaakten van het Openbaar Ministerie of de rechterlijke macht. Daarnaast ontvingen veroordeelde functionarissen grote bedragen voor hun rol in het aansturen van de quickscanactiviteiten en werden bedrijfsgeheimen en privacygevoelige persoonsgegevens vanuit de quickscanteams zonder enige achting voor de trias politica binnen partijpolitieke kringen verspreid. Het is een diep verlies voor Suriname dat een directieteam bij een luchtvaartmaatschappij dat verantwoordelijk was voor de toename van vliegroutes, de cashflow en de vloot, en een inhaalslag bij de jaarrekeningen, op basis van dit gedrag aan de kant is gezet en door het slijk is gehaald. Het is kennisvernietiging en kapitaalvernietiging dat met name vrouwen bij parastatale instituten, of het nu de Wegenautoriteit of het Viskeuringsinstituut betreft, geen greintje rechtsbescherming of humaniteit hebben mogen ontlenen aan het feit dat het staatshoofd en de regeringsleider een vrouw is. En het is een verlies van toegang tot kennis en continuïteit, waarbij een bepaald institutioneel geheugen wordt kapotgeslagen. Het is niet zonder reden dat in zoveel maatschappelijke organisaties de oud-voorzitter aanblijft als ‘immediate past president’ in een bestuur of raad; als aanspreekpunt, archivaris of wijze raadgever. Het is geen toeval dat uitgerekend de NDP en haar voorlopers, zijn begonnen met de praktijk om oud-bestuurders wat langer aan te houden. Door hen van enige privileges te blijven voorzien, behield men toegang tot expertise. Zo kon een oud-betrokkene, in het belang van de eenheid van de organisatie, complexe zaken in een middagje oplossen door simpelweg het juiste dossier open te trekken. Desondanks schijnt het dat deze regering, zelfs bij toezichthoudende organen zoals de Centrale Bank van Suriname of andere financiële instituten, geen respect heeft kunnen opbrengen voor de wettelijke en statutaire termijnen van benoemde functionarissen. Dit vanwege het feit dat door ministers, de president en de vicepresident is erkend dat partijpolitieke overwegingen een rol spelen bij benoemingen en aanstellingen. Het resultaat is dat de regering nu geconfronteerd wordt met een luide roep vanuit de stakeholders om directe vervangingen bij onder meer het SZF, de TAS, Canawaima en het VKI.
The post KENNISVERNIETIGING EN KAPITAALVERNIETIGING VAN TRANSITIE ..

...